Οικονομική Επιθεώρηση, Οκτώβριος 2021, τ.1011

ΕΝΕΡΓΕΙΑ  • της Μαρίνας Πρωτονοταρίου

 

Οι επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια είναι στο επίκεντρο των επενδυτικών προγραμμάτων των μεγάλων ενεργειακών ομίλων που θέλουν να πρωταγωνιστήσουν στην ενεργειακή αγορά του μέλλοντος. Η μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών ως το 2030 και μηδενικών εκπομπών ρύπων το 2050 αποτελεί κοινό στόχο με βάση τον οποίο κάθε εταιρεία έχει στήσει την επενδυτική της στρατηγική.

 

ΕΛΠΕ

Ο όμιλος των Ελληνικών Πετρελαίων στοχεύει στον πλήρη μετασχηματισμό τους από έναν όμιλο που εξαρτάται κατά κύριο λόγο από τη δραστηριότητα της διύλισης και τη διανομή πετρελαίου σε έναν σύγχρονο ενεργειακό όμιλο με δραστηριότητες σε όλο το ενεργειακό φάσμα και με πιο πράσινο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Συγκεκριμένα, ο στρατηγικός σχεδιασμός προβλέπει τη μείωση κατά 50% του ανθρακικού αποτυπώματος μέχρι το 2030, με το μεγαλύτερο μέρος της μείωσης να προέρχεται από περιβαλλοντικές βελτιώσεις στη δραστηριότητα της διύλισης, τη χρήση καθαρότερων καυσίμων, τη χρήση ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και από την επένδυση σε τεχνολογίες μπλε και πράσινου υδρογόνου. Το επενδυτικό πλάνο των 3,5-4 δισ. περιλαμβάνει επενδύσεις στον τομέα της πράσινης διύλισης, τα πράσινα καύσιμα, όπως υδρογόνο και βιοκαύσιμα, την ανάπτυξη στις ΑΠΕ, επενδύσεις στην ηλεκτροπαραγωγή, καθώς και την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων με έμφαση στο φυσικό αέριο.

Στα σχέδια του ομίλου είναι το διυλιστήριο του μέλλοντος,με τη μετατροπή του διυλιστηρίου της Ελευσίνας σε ένα διυλιστήριο που θα λειτουργεί με μηδενικές εκπομπές το 2050. Θα περιλαμβάνει μονάδα συμπαραγωγής που θα παράγει θερμότητα και ατμό, που χρειάζονται για τη μονάδα παραγωγής μπλε υδρογόνου, αλλά και παραγωγή πράσινου υδρογόνου από ενέργεια από φωτοβολταϊκά την ημέρα και από πράσινα διμερή συμβόλαια τη νύχτα.

 

Μυτιληναίος

Στόχος της Mytilineos είναι να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις της Συνόδου του Παρισιού: μέχρι το 2030 θα έχει μειώσει τις εκπομπές της πάνω από 75%, ενώ το 2050 θα έχει επιτύχει μηδενικές εκπομπές.

Η Mytilineos δημιούργησε το τμήμα ΑΠΕ και αποθήκευση ενέργειας(RSD) το 2020 μετά την εξαγορά του υπόλοιπου 50% στη θυγατρική της ΜΕΤΚΑ. Είχε εμπειρία στην κατασκευή φωτοβολταϊκών και έργων αποθήκευσης ενέργειας EPC από το 2015 και άρχισε πλέον να αναπτύσσει το δικό της χαρτοφυλάκιο έργων. Η προοπτική ανάληψης νέων έργων EPC είναι σημαντική καθώς η TotalEren, για την οποία αναλαμβάνει έργα, σήμερα διαθέτει 3,5 GW ΑΠΕ υπό κατασκευή ή λειτουργία και στοχεύει τα 5 GW έως το 2022, δημιουργώντας πολύ ισχυρές μακροπρόθεσμες δυνατότητες ανάπτυξης για τον Μυτιληναίο.

Η πρόβλεψη της εταιρείας κάνει λόγο για 1,5 GW έργα BOT (Build-Operate-Transfer) για το 2021-2025. Δίνοντας έμφαση στην ανακύκλωση αλουμινίου, την πράσινη ενέργεια, την επέκταση στις ΑΠΕ, την αποθήκευση ενέργειας και τα έργα βιωσιμότητας, ο όμιλος έχει μπει σε τροχιά ανάπτυξης που τροφοδοτείται από την ολοένα ισχυρότερη ζήτηση για έργα ενεργειακής μετάβασης.

 

ΔΕΗ

Από έναν από τους πλέον ρυπογόνους ηλεκτροπαραγωγούς στην Ευρώπη η ΔΕΗ φιλοδοξεί να αποτελέσει ηγέτιδα δύναμη στην πράσινη ενέργεια. Μάλιστα η ΔΕΗ έχει ήδη αξιοποιήσει την πράσινη στροφή της εκδίδοντας δύο πράσινα ομόλογα και αντλώντας συνολικά 1,27 δισ. ευρώ με ανταγωνιστικό επιτόκιο, που έφτασε έως και το 3,375%. Τα πράσινα ομόλογα της ΔΕΗ συνδέονται με συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς στόχους μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα της επιχείρησης. Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα απολιγνιτοποίησης προχωρά κανονικά, καθώς έχει ήδη αποσυρθεί καθαρή ισχύς 1,1 GW το 2020 και το 2021, ενώ ακόμη έχει προγραμματιστεί η απόσυρση για ακόμη 0,24 GW εντός του έτους. Παράλληλα, στον κλάδο των ΑΠΕ, αναμένεται σημαντική αύξηση των επενδύσεων καθώς ωριμάζουν τα πρότζεκτ. Η ΔΕΗ διαθέτει το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα και έχει εξασφαλιστεί η υλοποίηση σχεδόν του 1 GW από τον στόχο του 1,5 GW μέχρι το 2023. Παράλληλα προχωρούν τα πρότζεκτ για ακόμη 600 MW φωτοβολταϊκών και πλωτών φωτοβολταϊκών, ενώ αναπτύσσονται έργα αποθήκευσης για χωρητικότητα 1 GWμε δυνατότητα αποθήκευσης έως 3 GW.

 

ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή

Ο leader της εγχώριας αγοράς ΑΠΕ, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, σχεδιάζει στην επόμενη 5ετία να φτάσει τα 3.000 MW ισχύος. Στα αιολικά, όπου η εταιρεία έχει σημαντική παρουσία ως ηγέτιδα δύναμη στην ελληνική αγορά και ως η μεγαλύτερη εταιρεία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, κατασκευάζονται 400 MW και ωριμάζουν ακόμη 63 έργα. Στα φωτοβολταϊκά από ένα χαρτοφυλάκιο 1,7 GW το 1,1 GW έχει βεβαίωση παραγωγού και συνεχίζεται η ωρίμανσή του.

Στην αποθήκευση ενέργειας εκτιμάται ότι έχουν ωριμάσει οι αντικειμενικές και εξωτερικές συνθήκες, με την εταιρεία να διαθέτει 2.000 MW σε διάφορα στάδια αδειοδότησης και υπό ανάπτυξη, όχι μόνο σε μπαταρίες αλλά και σε αντλησιοταμίευση, μια τεχνολογία με μεγάλη εγχώρια προστιθέμενη αξία. Πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόγραμμα επενδύσεων στην αποθήκευση ενέργειας στη χώρα μας. Επιπρόσθετα, η εταιρεία από κοινού με την εταιρεία OceanWinds σχεδιάζει την ανάπτυξη πλωτών θαλάσσιων αιολικών πάρκων 1,5 GW, αναμένοντας την οριστικοποίηση του θεσμικού πλαισίου για τη συγκεκριμένη τεχνολογία.

 

ΜΟΗ

Ο έτερος διυλιστηριακός όμιλος της χώρας, η Motor Oil Hellas, επίσης μετατρέπεται σε ενεργειακό, αναπτύσσοντας έντονη παρουσία στις ΑΠΕ. Πρόσφατα η ΜΟΗ απέκτησε από εταιρείες συμφερόντων της Fortress χαρτοφυλάκιο 11 αιολικών πάρκων σε λειτουργία, συνολικής ισχύος 220 MW, και ενός επιπλέον υπό κατασκευή ισχύος 20 MW. Παράλληλα, οι υπό εξαγορά εταιρείες διαθέτουν χαρτοφυλάκιο αδειών υπό ανάπτυξη συνολικής ισχύος 650 MW, με το συνολικό ύψος της συναλλαγής να αποτιμάται στα 123,5 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι η απόκτηση των πάρκων από τη ΜΟΗ έγινε κατόπιν διαγωνιστικής διαδικασίας.

Η πρώτη εξαγορά της ΜΟΗ στον κλάδο των ΑΠΕ έγινε τον Οκτώβριο του 2019, όταν αποκτήθηκε το 85% της ΣΤΕΦΑΝΕΡ Ενεργειακή με χαρτοφυλάκιο αιολικών ισχύος 10 MW. Ακολούθησε τον Φεβρουάριο του 2020 η εξαγορά εν λειτουργία φωτοβολταϊκών ισχύος 47 MW σε βόρεια και κεντρική Ελλάδα από τη Mytilineos. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν δύο εξαγορές αιολικών σε Κεντρική και Β. Ελλάδα, ενώ τον Οκτώβριο του 2020 ο όμιλος συμμετείχε στην ίδρυση της WIRED RES, αποκτώντας το 75% εταιρείας που διαθέτει άδεια λειτουργίας αιολικού πάρκου 24 MW στη Βοιωτία.Στόχος της ΜΟΗ είναι μέχρι τα τέλη του 2022 να διαθέτει σε λειτουργία συνολικά 364 MW πράσινης ενέργειας.

Επίσης, η εταιρεία δίνει έμφαση στην αγορά του υδρογόνου, που πρόκειται να αναπτυχθεί δυναμικά τα επόμενα χρόνια, τροφοδοτώντας τη βιομηχανία και τις μεταφορές· με βάση τις επενδύσεις που θα γίνονται αυτά τα χρόνια, σύμφωνα με την εταιρεία, από τα μέσα το 2022 θα υπάρχει περίσσεια υδρογόνου ώστε να στηριχθεί αυτή η νέα αγορά.

 

ΙΝΤΡΑΚΑΤ

Επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 1 δισ. ευρώ προωθεί η Intrakat άμεσα μέχρι το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας για την ανάπτυξη υποδομών ΑΠΕ – κυρίως αιολικών πάρκων, αλλά και μονάδων αποθήκευσης ενέργειας.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η συγχώνευση με τη Γαία Άνεμος, η οποία εκτός από τεχνογνωσία στον κλάδο διαθέτει και άδειες παραγωγής ενέργειας από αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα, συνολικής δυναμικότητας περίπου 1 GW. Σε πρώτη φάση πρόκειται να κατασκευαστούν ώριμα έργα 93 MW, ενώ υπό ωρίμανση βρίσκονται έργα επιπλέον 400 MW, που θα αρχίσουν να κατασκευάζονται σταδιακά έως το 2024. Επιπλέον 600 MW έργων θα αναπτυχθούν μετά το 2024.

Το επενδυτικό της πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί μέσω μόχλευσης ιδίων κεφαλαίων, τραπεζικού δανεισμού, αλλά και μέσω στρατηγικών συνεργασιών με ξένα επενδυτικά funds που ενδιαφέρονται να τοποθετηθούν στον κλάδο της «καθαρής» ενέργειας. Σημειωτέον ότι στόχος της Intrakat είναι η ανάπτυξη και μεταπώληση των έργων ΑΠΕ που θα εντάξει στο χαρτοφυλάκιό της, πρακτική που έχει ακολουθήσει με επιτυχία και στο παρελθόν.

 

Η γεωγραφική κατανομή

Σε επίπεδο Περιφερειών, η Στερεά Ελλάδα παραμένει στην κορυφή των αιολικών εγκαταστάσεων αφού φιλοξενεί1.775 MW (41%) και ακολουθεί η Πελοπόννησος με 619 ΜW (14%) και η Ανατολική Μακεδονία-Θράκη, όπου βρίσκονται 490 MW (11%).

 

Οι επενδυτές

Όσον αφορά τους επιχειρηματικούς ομίλους, στο Top-5 κατατάσσονται οι:

  • ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με 703 MW (16,1%)
  • ΕΛΛΑΚΤΩΡ με 482 MW (11,0%)
  • ENEL Green Power με 368 MW (8,4%)
  • EREN με 283 MW (6,5%) και
  • IberdrolaRokas με 271 MW (6,2%)

 

Οι κατασκευαστές

H εικόνα για τους κατασκευαστές των ανεμογεννητριών είναι η εξής:

  • Η Vestas έχει προμηθεύσει το 45,2% της συνολικής αποδιδόμενης αιολικής ισχύος στην Ελλάδα. Ακολουθούν η Enercon με 25,5%, η Siemens Gamesa με 17,4%, η Nordex με 7,2% και η GE Renewable Energy με 3,2%.

Ειδικά για το πρώτο εξάμηνο 2021 τις νέες ανεμογεννήτριες προμήθευσαν:

  • Η Vestas κατά 40,4% (105,2 ΜW), η Siemens Gamesa κατά 37,6% (98 MW), η Enercon κατά 14,1% (36,6 MW), η Nordex κατά 5,5% (14,4 ΜW), η Leitwind κατά 1,15% (3 MW), η Goldwind κατά 1% (2,6 MW) και η EWT κατά 0,3% (0,7 MW).