Φαρμακοβιομηχανίες

Ρεκόρ εξαγωγών εν μέσω πανδημίας

Οικονομική Επιθεώρηση, Φεβρουάριος 2022, τ.1015

ΦΑΚΕΛΟΣ: ΥΓΕΙΑ

της Βίκης Καλιάκου

Η συμβολή του φαρμάκου στην ελληνική οικονομία εκτιμάται σε 6,7 δισεκατομμύρια ευρώ ή 3,6% του ΑΕΠ, ενώ κάθε θέση εργασίας στον κλάδο υποστηρίζει άλλες 3 θέσεις συνολικά στην οικονομία.

Για κάθε ευρώ προστιθέμενης αξίας των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή του φαρμάκου δημιουργούνται άλλα 3,3 ευρώ ΑΕΠ στο σύνολο της ελληνικής οικονομίας.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΙΟΒΕ, η συνολική συνεισφορά του φαρμάκου στην Ελλάδα εκτιμάται σε 153.000 θέσεις εργασίας, δηλαδή στο 3,9% της συνολικής απασχόλησης στη χώρα.

Η επίδραση της φαρμακοβιομηχανίας στα φορολογικά έσοδα ξεπερνά τα 2 δισ. ευρώ. Τα 2,9 δισ. ευρώ άγγιξαν οι εξαγωγές ελληνικών φαρμάκων εν μέσω πανδημίας το 2020 (αν και αυξήθηκαν και οι εισαγωγές), σημειώνοντας αύξηση 48,3% σε σχέση με το 2019, με κύριες χώρες-προορισμούς τη Γαλλία σε ποσοστό 32,2%, τη Γερμανία σε ποσοστό 10% και τη μακρινή Ιαπωνία σε ποσοστό 8% (αναλυτικά στοιχεία στην «Ακτινογραφία των εξαγωγών»). Παρ’ όλα αυτά, καθώς μόνο το 28% των φαρμάκων που καταναλώνονται στην Ελλάδα παράγεται σε εγχώρια εργοστάσια, υπάρχει μεγάλο περιθώριο για προσέλκυση νέας παραγωγικής δυναμικότητας.

Σύμφωνα πάντως με έρευνα της Focus Bari, η πανδημία βελτίωσε τη φήμη στο ευρύ κοινό κυρίως των ελληνικών φαρμακευτικών εταιρειών έναντι των πολυεθνικών σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Οι ελληνικές φαρμακευτικές εταιρείες πέτυχαν καλύτερη βαθμολογία και πήραν βαθμό 6,6 με άριστα το 10, ενώ οι πολυεθνικές εταιρείες βαθμολογήθηκαν από το κοινό με 5,8 με άριστα το 10. Οι βαθμοί είναι βελτιωμένοι σε σχέση με το 2019, όταν οι ερωτηθέντες βαθμολόγησαν με 6,2 τις ελληνικές και με 5,3 τις πολυεθνικές φαρμακευτικές εταιρείες.

Επενδύσεις 1,2 δισ. ευρώ σε βάθος 4ετίας

Θεόδωρος Τρύφων, πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας

«Ο ρόλος της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας ειδικά κατά την πρώτη περίοδο της πανδημίας ήταν καταλυτικός για το Εθνικό Σύστημα Υγείας και τους ασθενείς. Παρά τις εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες οι ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες κρατήθηκαν όρθιες, καλύπτοντας τις ανάγκες σε περισσότερους από 3 εκατ. ασθενείς. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι σε αντίθεση με ό,τι συνέβη σε πολλές χώρες της Ευρώπης, που αντιμετώπισαν σοβαρές ελλείψεις σε φάρμακα πρώτης ανάγκης, στην Ελλάδα δεν παρουσιάστηκαν ανάλογα φαινόμενα. Αυτό αποδεικνύει τη σημασία της ύπαρξης ισχυρής παραγωγικής βάσης, κάτι που αποτελεί μια ισχυρή παρακαταθήκη για το Εθνικό Σύστημα Υγείας και βεβαίως τη χώρα», επισημαίνει μιλώντας στην ΟΕ ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας Θεόδωρος Τρύφων. Η θετική πορεία των οικονομικών μεγεθών θέτει ακόμη πιο ψηλά τον πήχη, ώστε η Ελλάδα να καταστεί ερευνητικός και παραγωγικός κόμβος στον κλάδο της φαρμακοβιομηχανίας, αφήνοντας πίσω «αγκάθια» όπως τα μνημονιακά clawback και rebate. «Η ταχύτητα και η πληρότητα της υλοποίησης των μέτρων και των μεταρρυθμίσεων που προβλέπονται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, όπως η συνυπευθυνότητα της Πολιτείας ως προς την υπέρβαση του ορίου προϋπολογισμού και ο συμψηφισμός των επενδύσεων με το clawback, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες που θα καθορίσουν το μέλλον του κλάδου.

Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία ήδη υλοποιεί ένα σημαντικό επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 1,2 δισ. ευρώ σε βάθος τετραετίας με στόχο την αναβάθμιση των ερευνητικών και παραγωγικών της υποδομών. Υπάρχουν σήμερα 10 εργοτάξια στην Αττική με τις εργασίες να προχωρούν με πυρετώδεις ρυθμούς. Οι επενδύσεις αυτές θα μεταμορφώσουν τον κλάδο του φαρμάκου, καθιστώντας τη χώρα μας σε ευρωπαϊκό κόμβο φαρμακευτικής έρευνας και παραγωγής. Παράλληλα, οι επενδύσεις αυτές συνεπάγονται τη δημιουργία σημαντικής προστιθέμενης αξίας για την οικονομία, σε όρους ενίσχυσης της απασχόλησης, τόνωσης των δημόσιων εσόδων, αύξησης των εξαγωγών, παράγοντες που οδηγούν στην επίτευξη σταθερών και βιώσιμων ρυθμών ανάπτυξης», υπογραμμίζει ο Θεόδωρος Τρύφων.

 

«Αγκάθια» clawback, rebate και φορολογία

«Ο κίνδυνος για το μέλλον του φαρμακευτικού κλάδου στην Ελλάδα έγκειται στις τεράστιες επιστροφές rebate και clawback, που σε συνδυασμό με τη φορολογία οδηγούν στην αφαίμαξη του 70% του κύκλου εργασιών των φαρμακοβιομηχανιών στην Ελλάδα.

Αντιλαμβάνεται κανείς ότι το υπέρογκο αυτό ποσό απειλεί την ομαλή λειτουργία της φαρμακευτικής αγοράς, θέτει θέματα βιωσιμότητας και ανατρέπει τον επενδυτικό προγραμματισμό των ελληνικών φαρμακοβιομηχανιών», καταλήγει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας. Οι οικονομικοί αναλυτές του ΙΟΒΕ εκτιμούν ως παράγοντες που θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στο μέλλον του κλάδου –και η ελληνική φαρμακοβιομηχανία καλείται να τους χειριστεί επιτυχώς– τη χρήση της τεχνολογίας και της καινοτομίας, την αξιοποίηση των κλινικών δεδομένων των ασθενών (real world evidence data), τις δημογραφικές αλλαγές με τη συνεχή γήρανση του πληθυσμού και τη μείωση των γεννήσεων, αλλά και την αύξηση στη ζήτηση για υπηρεσίες υγείας και θεραπείες από τους ασθενείς με σοβαρές και χρόνιες παθήσεις λόγω της διεύρυνσης του πληθυσμού μεγάλης ηλικίας.

Ακόμη, την ανακάλυψη νέων φαρμάκων και την εξατομικευμένη θεραπεία με επιλογή του κατάλληλου σκευάσματος στη σωστή στιγμή και στον κατάλληλο ασθενή, ώστε να έχει αυξημένη αποτελεσματικότητα και να εξοικονομεί πόρους για το σύστημα υγείας, αλλά και την ανάγκη πιο ενεργούς και ουσιαστικής συμμετοχής των ασθενών στη λήψη αποφάσεων και στη διαμόρφωση της φαρμακευτικής πολιτικής.