Κατάθεση Στέφανου Μάνου

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 13/10/2017 0 Σχόλια ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ,

Ένα περίεργο κλίμα επικράτησε σε παρουσίαση που οργανώθηκε από το Institute of Diplomacy and Global Affairs – απόντος του Ανδρέα Ανδριανόπουλου, οδήγησε την συζήτηση ο Τάσος Αβραντίνης – με κεντρικό ομιλητή τον Στέφανο Μάνο. Ένα κλίμα νοσταλγικού déjà vu, με έντονο όμως το χρώμα του ανεκπλήρωτου.

 

Ο ίδιος ο Στέφανος Μάνος αναστοχαστικά αναφέρθηκε σε άρθρο του που είχε δημοσιεύσει τέλος 1987/αρχές 1988 στην «Καθημερινή» με βάση ταξίδι-επίσκεψη που είχε κάνει τότε στην Νότια Κορέα και συνέκρινε την αναπτυξιακή λογική προσέγγιση της χώρας εκείνης με την Ελληνική πρακτική. (Δεν στάθηκε σ’ αυτό, αλλά τότε ο ίδιος λειτουργούσε ως υπεύθυνος της προγραμματικής συζήτησης της επί Κωνσταντίνου Μητσοτάκη Νέας Δημοκρατίας, η οποία αναζητούσε μια διέξοδο από την παλιάς κοπής Αντιπολίτευση/άρνηση, της λογικής Ευαγγέλου Αβέρωφ, και είχε προσανατολισθεί προς τον φιλελευθερισμό). Αφηγήθηκε μάλιστα πώς ο «Οικονομικός Ταχυδρόμος» της εποχής Γιάννη Μαρίνου είχε πάρει εκείνο του το άρθρο και το είχε αναδημοσιεύσει – ουσιαστικά ολόκληρο – σε θέση κυρίου άρθρου, αναδεικνύοντας την σημασία και την ανάγκη της αλλαγής πορείας σε αναζήτηση εκείνου του δυσπροσδιόριστου αλλά μοναδικά σημαντικού που λέγεται «ανταγωνιστικότητα».

 

Έδωσε ο Μάνος στο ακροατήριο στοιχεία συγκριτικής πορείας της Ελλάδας και της Νότιας Κορέας στα 30 αυτά χρόνια – στοιχεία εξέλιξης του κατά κεφαλήν ΑΕΠ αλλά και κατάταξης στην βαθμολόγηση της ανταγωνιστικότητας κατά το World Economic Forum – που δείχνουν την απόλυτη ανατροπή των σχετικών θέσεων (δίνοντας μάλιστα και την αντίστοιχη απόσταση από την – πάντα προπορευόμενη στις διεθνείς κατατάξεις – Ελβετία). Έδωσε επίσης και την κατάταξη της Ελλάδας στην τρίτη χειρότερη κατηγορία χωρών από πλευράς «οικονομικής ελευθερίας», με άμεσο συσχετισμό της επίσης δυσπροσδιόριστης, πλην υπαρκτής αυτής έννοιας με το ΑΕΠ/κεφαλήν. Ενώ θύμισε την σχετική απορρόφηση πόρων από τον ευρύτερο δημόσιο τομέα στην Ν. Κορέα (κοντά στο 15% του ΑΕΠ), στην Ελβετία (στο 35%) και στην Ελλάδα (άνω του 47,5%...).

 

H προσέγγιση Μάνου – δηλαδή το θέμα που του είχε ορισθεί – ήταν «πώς θα ξεπεραστεί η κρίση με την ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας». Έδειξε ιδιαίτερα απαισιόδοξος για τις δυνατότητες να επιχειρηθεί καν κάτι τέτοιο χωρίς αλλαγές στην βαθύτερη νοοτροπία που επικρατεί στην Ελλάδα, κι αυτό ακριβώς ήταν που – κατ’ αυτόν – δείχνει η ανάγνωση του 30χρονου παρελθόντος σκέψεων, που είχε ανασύρει και παρουσιάσει στο ακροατήριο, την σχέση με το τι συνεχίζει να ισχύει και να κυριαρχεί ως στάση σήμερα. Μέτωπα όπως του περιορισμού του Κράτους, ή της μείωσης του φορολογικού βάρους απλώς έρχονται και επανέρχονται χωρίς αληθινά να προχωρούν σε υλοποίηση – και τούτο παρά την έξωθεν πίεση της εποχής της κρίσης/της Τρόικας. Ενώ η ακόμη πιο θεμελιακή ανάγκη για μια συνταγματική μεταρρύθμιση που αληθινά να «ξεκουνάει» από την επανάπαυση της Μεταπολίτευσης – στο ακροατήριο βρισκόταν και ο Παναγής Βουρλούμης, συντάκτης μαζί με τον Μάνο σχεδίου πρακτικοκεντρικής συνταγματικής αναθεώρησης…. – έχει μείνει στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης.

 

(Εδώ, μια υποσημείωση: η πρόταση ριζικής συνταγματικής αναθεώρησης κατά Στ. Μάνο – άλλωστε στο ίδιο μήκος κύματος είχε κινηθεί προ ετών και ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης… - ήταν για διάρρηξη του αυτάρεσκα κλειστού Καραμανλογενούς άρθρου 110 του Συντάγματος, εν ανάγκη με χρήση του όπλου του δημοψηφίσματος, ώστε «να γίνει κάτι» σε ωφέλιμο χρόνο. Ιδέας που προκαλεί τον γνώριμο πανικό στην οπισθοδρομική συντηρητικότητα από Προκόπη Παυλόπουλου, μιας και ο λόγος περί Καραμανλογενών, και μέχρι Βαγγέλη Βενιζέλου. Είναι παράξενο να βλέπει κανείς πόσο η διάγνωση αυτή για ανάγκη επείγοντος θεσμικού ξεκουνήματος έρχεται να συναντήσει την – έστω πολύ πιο χλωμή, αφού μιλά για συμβουλευτικό μόνον δημοψήφισμα επί του Συντάγματος… -διακινούμενη από τους Συριζαίους πρόταση αναθεώρησης).