Το θέατρο ως πολιτική (με φόντο την πολιτική ως θέατρο)

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 18/03/2019 0 Σχόλια Economia Blog,

Στην τωρινή μετενσάρκωση του Θεάτρου Τέχνης (με όλες τις συμπαραδηλώσεις που κουβαλάει η σκιά του Καρόλου Κουν από τις δεκαετίες του ΄60 και του ΄70…) , ζήσαμε το περασμένο Σάββατο μιαν ιδιαίτερη παράσταση/πολιτική συζήτηση/διοργάνωση. Που θα ήταν άδικο να την προσεγγίσει κανείς απλώς σαν μια ακόμη εκδήλωση του e-Kyklos του Βαγγέλη Βενιζέλου, αλλά θα ήταν ελλειπτική και μια αναφορά σ’ αυτήν ως μια (σχολιασμένη από Πάσχο Μανδραβέλη, Χρήστο Χωμενίδη, Περικλή Δημητρολόπουλο και Βαγγέλη Βενιζέλο – κατά την σειρά παρουσίας, όχι κατά τα πρεσβεία της ιερωσύνης) έκτακτη παράσταση του έργου-μανιφέστου, του πάντα αξιοσημείωτου Βασίλη Παπαβασιλείου, «Τους ζυγούς λύσατε».

 

Υπήρχε και «προϊστορία» στην εκδήλωση αυτή, καθώς ανοιχτή συζήτηση (αυτήν την φορά στο foyer του «Παλλάς») με θέμα «Η Ευρώπη και η Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη του λαϊκισμού» - η πιο ατακαδόρικη εκδοχή ήταν «Εθνικολαϊκιστές vs. Υπνοβάτες» - είχε διοργανωθεί πριν δυο χρόνια με συμμετέχοντες Ανδρέα Πανταζόπουλο, Πέτρο Παπασαραντόπουλο και Βασίλη Παπαβασιλείου (εδώ ο Βαγγέλης Βενιζέλος είχε απλώς κλείσει την συζήτηση).

 

Η παρλάτα/μονόλογος αναστοχασμού του Παπαβασιλείου, που αποτελεί έναν πικρό σχολιασμό της πολιτικής πραγματικότητας του σήμερα από τον ίδιο με την φόρμα «ανατρεπτικού πολιτικού Προγράμματος» (με τις αυτονόητο τίτλο «Ανάσταση» για μια χώρα εξίσου αυτονόητα ονομαζόμενη Ηλιολάνδη, «μια χώρα που την έλεγαν ΠΑΣΟΚ και την φωνάζουν Ελλάδα»), δεν ήταν καθόλου/μα καθόλου μια χιουμοριστική παρουσίαση όπως θα μπορούσε κανείς να παραπλανηθεί από την φόρμα και την εκφορά του λόγου. Όπου ο Παπαβασιλείου, ενδεδυμένος την δορά του πολιτικού ηγέτη Φωκίωνος Καπνίδη, επικεφαλής του ΑΑΨΟΥ/Άσυλο Ανιάτων Ψεκασμένων Ολικώς Υστερούντων, σε μια σκηνοθεσία απολογισμού έργου και προεκλογικής εκστρατείας – με κομφετί και μπαλόνια και ζητωκραυγές, όλα τα καλά! και με ενσωματωμένη παρωδία λόγου και συνθημάτων Ανδρέα Παπανδρέου, Κωνσταντίνου Καραμανλή, ΓΑΠ, Τσίπρα, ακόμη και Μακαρίου… - έρχεται να υποβάλει στον Ελληνικό λαό/τους θεατές ένα πλήρες πολιτικό πρόγραμμα. Κεντριζόμενος από ερωτήσεις των Μανδραβέλη (πώς ζει τον ανταγωνισμό με την φιγούρα/θεατρική performance του Αλέξη Τσίπρα), Δημητρολόπουλου (πώς θα έβλεπε την ιδέα εισαγωγής π.χ. Γιαπωνέζων, ώστε οι δικοί μας να μην χρειάζεται να εργάζονται – απλώς να διαλογίζονται), Χωμενίδη συμπαρευρισκόμενου με την κόρη του/υπομονετικό παιδί (πώς συνδυάζει τον Ελληνικό Υπερρεαλισμό με τις παγίδες της ψυχιατρικής εκδοχής της πολιτικής), Βαγγέλη Βενιζέλου (πώς ζει την εκδίκηση του θεάτρου έναντι της πολιτικής), ο Παπαβασιλείου μίλησε με καυστικές μεν ατάκες – αλλά για πολύ βαριά και ουσιαστικά ζητήματα.

 

Όπως όταν έθεσε ως κεντρικό πρόταγμα του Προγράμματος το Συνταξιοδοτικό, το Συνταξιοδοτικό και το Συνταξιοδοτικό – απλώς με παρακολουθηματικό το Εκπαιδευτικό και το Δημογραφικό, προτείνοντας μια δίδυμη λύση Πτωχοκομείου/Γηροκομείου αφενός και Βρεφοκομείου/Άρνησης Ζωής αφετέρου, που θα λειτουργούσαν πώς; Με το απολυτήριο να δίνεται εκ του νόμου στην τρίτη μέρα της ζωής των βρεφών, με το πτυχίο στην δέκατη, το μεταπτυχιακό στην τρίτη εβδομάδα και το διδακτορικό στην τριακοστή ημέρα – ώστε στην 40η να απονέμεται η σύνταξη. Έτσι, ο «τροφοδότης λογαριασμός αγωνίας» που είναι για τον Έλληνα γονιό η απόκτηση παιδιών θα εκκαθαρίζεται – εγκαθιστώντας σε ένα Ταμείο Ελλήνων Απομάχων. Που θα χρηματοδοτείται πώς; Μα , προδήλως από τους ενεργειακούς πόρους – κατάλληλους για στήριξη του Κακομοιράτου του Αιγαίου.

 

Ή πάλι, με βάση το φαινόμενο των αποποιήσεων κληρονομιάς που ζούμε τα τελευταία χρόνια, προτάθηκε η συλλογική/συνολική αποποίηση της ιστορικής μνήμης. «Το σακούλι ιστορικής μνήμης βάρυνε υπερβολικά πολύ για μας», οπότε θα ήταν λυτρωτική μια ειλικρινής και θαρραλέα αποποίηση αντί για την τρέχουσα πρακτική της με μικρά βήματα αποστασιοποίησης. Αυτή άλλωστε η σκέψη δείχνει και προς την κατεύθυνση μιας εξόδου μεγαλύτερης και απ’ εκείνην των Μνημονίων: την έξοδο από την σκέψη – από την κατά Ιάνη Ξενάκη  «περιπέτεια της σκέψης». Βαριά πράγματα.

 

Για να ελαφρύνουμε λίγο, ας μην παραβλέψουμε την άλλη πρόταση στα πλαίσια του πολιτικού Προγράμματος: να καθιερωθούν Υπουργεία με Χορηγούς – ευθέως, ανά τομέα. Ενώ εκεί που το ελαφρό συναντάει δυσάρεστη ουσία ήταν η αναφορά στην λησμονημένη συνέντευξη Ανδρέα Παπανδρέου, όταν είχε ερωτηθεί ποιοι ήταν οι γι αυτόν μεγάλοι δάσκαλοι. Και ανέφερε Κάρολο Κουν, Βασίλη Τσιτσάνη και Γιόζεφ Σουμπέτερ: το πλήρες κοκτέιλ αναφορών της Μεταπολίτευσης, με την δημιουργική καταστροφή ως κατακλείδα…

 

Διόλου περίεργο που – με φόντο την άλλη ατάκα, «τα πρώτα 200 χρόνια είναι τα δύσκολα» στο ταξίδι της εθνικής αυτογνωσίας της Ελλάδας του 2019 – ο Βαγγέλης Βενιζέλος παρατήρησε ότι ο Πρόγραμμα του Φωκίωνος Καπνίδη, υλοποιούμενο, «θα στερούσε την raison d’ être της ίδιας της πολιτικής».

 

-------

Υστερόγραφο: ενδιαφέρον να βλέπει κανείς, πόσο βαθύτερη κριτική αλλά και ουσιαστικότερη αναζήτηση μπορεί να προκύψει από μια τέτοια διοργάνωση, σε σχέση με την άνυδρη γη των ριτουαλιστικών αντιπαραθέσεων σε Βουλή, τηλεπαράθυρα, διαδίκτυο και άλλους συνήθους τόπους της πολιτικής. Το κοινό; Θα λέγαμε… ύστερος Εκσυγχρονισμός, ψήγματα πεφωτισμένης Δεξιάς, αποσυνάγωγοι παλαιάς Αριστεράς. Αυτά.

 

Αφήστε ένα σχόλιο