«Το πάθημα φαίνεται να γίνεται μάθημα»

Δημοσιεύτηκε από economia 21/03/2019 0 Σχόλια Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Mάρτιος 2019, τ. 980
ETAIΡΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ του Γιώργου Μανέττα

 

 

 

Η Οικονομική συνεχίζει και σε αυτό το τεύχος τη σειρά συνεντεύξεων με ανθρώπους που γνωρίζουν το πρόβλημα

της εταιρικής διακυβέρνησης στην Ελλάδα και μπορούν να προτείνουν λύσεις

 

                                                                               

 

Την κινητικότητα που αρχίζει να παρατηρείται στην αγορά σχετικά με τη σωστή υιοθέτηση των κανόνων της εταιρικής διακυβέρνησης υπογραμμίζει ως θετική εξέλιξη ο αντιπρόεδρος της KPMG στην Ελλάδα, Βαγγέλης Αποστολάκης

 

 

Την πρόθεση των επιχειρήσεων να αναζητήσουν βελτιώσεις στον τρόπο υιοθέτησης των κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου της Folli Follie επισημαίνει ο αντιπρόεδρος της KPMG στην Ελλάδα, Βαγγέλης Αποστολάκης, τονίζοντας πως αποτελεί μια ενθαρρυντική εξέλιξη. Ήδη, όπως λέει ο ίδιος στην Οικονομική, αρκετοί από τους πελάτες τους τους έχουν ζητήσει να κάνουν επισκόπηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν, ενώ υπάρχουν και αιτήματα για την εξεύρεση στελεχών από την αγορά τα οποία θα καλύψουν ενδεχόμενα κενά που υπάρχουν στα διοικητικά συμβούλιά τους. Ο Β. Αποστολάκης σημειώνει ότι η επιφυλακτικότητα απέναντι στην εταιρική διακυβέρνηση είναι και θέμα κουλτούρας, ωστόσο προσθέτει πως, όπως αποδείχθηκε στην πράξη, είναι απαραίτητη για την προστασία των μετόχων και συνολικά τους stake holders μιας επιχείρησης, μεταξύ των οποίων και οι εργαζόμενοι.

 

 

Η εταιρική διακυβέρνηση ήρθε στο προσκήνιο με αφορμή το σκάνδαλο της Folli Follie. Θεωρείτε πως οι ελληνικές εταιρείες συμμορφώνονται και τηρούν τους κανόνες της;

Οι μεγαλύτερες εταιρείες, και ειδικά οι εισηγμένες, φαίνεται πως τηρούν το γράμμα του νόμου. Έχουν συμμορφωθεί με όσα προβλέπει ο νόμος για τη λειτουργία των διοικητικών συμβουλίων και την τήρηση των πρακτικών. Λίγες όμως είναι αυτές –και μιλάω εκ πείρας, γιατί δεν έχω κάνει κάποια εκτενή έρευνα– που εφαρμόζουν τις αρχές της εταιρικής διακυβέρνησης. Να έχουν δηλαδή ανεξάρτητα μέλη, να εκτελούν κανονικά τις συνεδριάσεις και να κάνουν ενδελεχή ανάλυση των θεμάτων.

Από την άλλη πλευρά, στις μη εισηγμένες, οι οποίες δεν δεσμεύονται από αντίστοιχες υποχρεώσεις, η κατάσταση είναι ακόμη πιο χαλαρή. Παρότι υπάρχουν διοικητικά συμβούλια, συνήθως αυτά οικογενειοκρατούνται και λειτουργούν υποτυπωδώς.

 

Πού πιστεύετε ότι οφείλεται η αδυναμία των ελληνικών εταιρειών να υιοθετήσουν το πλαίσιο της εταιρικής διακυβέρνησης; Είναι γιατί δεν τη θεωρούν χρήσιμη ή είναι θέμα κουλτούρας;

Και τα δύο. Δεν θεωρούν ότι προσφέρει κάτι στην επιχείρηση η ορθή τήρηση των κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης. Αντίθετα, είναι κάτι χρονοβόρο, ενώ πάντοτε τίθεται το θέμα της εμπιστοσύνης και της εχεμύθειας. Δυσκολεύονται να εμπιστευθούν τα ευαίσθητα στοιχεία της επιχείρησής τους σε έναν τρίτο άνθρωπο. Γι’ αυτό και βλέπουμε ότι το πρωτεύον στοιχείο στην επιλογή των μελών του διοικητικού συμβουλίου είναι πόσο έμπιστο είναι. Το οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό στοιχείο, αλλά δεν αρκεί.

Για να λειτουργήσει ένα διοικητικό συμβούλιο κανονικά θα πρέπει, πέρα από τα εκτελεστικά μέλη, να έχει και ανεξάρτητα μη εκτελεστικά μέλη, επαγγελματίες που έχουν πείρα, διαθέτουν την κουλτούρα και μπορούν να συνδράμουν στη διοίκηση και την καθοδήγηση του διοικητικού συμβουλίου.

Θα πρέπει να καταλάβουν όλοι ότι το ανεξάρτητο μέλος επιτελεί έργο, προστατεύει και καθοδηγεί. Δεν είναι εκεί απλώς για να βάζει μια υπογραφή. Βέβαια, το πρόβλημα αυτό δεν εντοπίζεται μόνο στην Ελλάδα. Απλώς, στην Ελλάδα το φαινόμενο είναι περισσότερο διογκωμένο.

 

Θα μπορούσε να αποτραπεί το σκάνδαλο της Folli Follie, εάν λειτουργούσε σωστά η εταιρική διακυβέρνηση;

Στην περίπτωση της Folli Follie, εάν λειτουργούσε σωστά το διοικητικό συμβούλιο, πιθανόν να μην εξελίσσονταν τα πράγματα στον βαθμό που εξελίχθηκαν τώρα. Διότι δεν θα επέτρεπε στην εταιρεία να λειτουργήσει με τον τρόπο που λειτούργησε. Αν ήταν όντως ανεξάρτητα τα μέλη και είχαν επιλεγεί σωστά, ή θα είχαν σταματήσει κάποιες ενέργειες ή θα είχε εξωτερικευθεί το πρόβλημα σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό.

Είναι προφανές ότι το διοικητικό συμβούλιο δεν λειτούργησε ορθολογικά. Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του διοικητικού συμβουλίου είναι να εξασφαλίζει την εταιρεία και τον μέτοχο έναντι διαφόρων κινδύνων, μεταξύ των οποίων η απάτη και οι λαθροχειρίες.

Η εταιρική διακυβέρνηση έχει πρώτιστο ρόλο να προστατέψει τους μετόχους και τους stake holders, όσους δηλαδή έχουν κάποιο συμφέρον έμμεσα ή άμεσα. Μέσα σε αυτούς είναι και οι εργαζόμενοι.

 

Πώς θα χαρακτηρίζατε το πλαίσιο της εταιρικής διακυβέρνησης; Μήπως χρειάζεται να ενισχυθεί με πρόσθετες παρεμβάσεις;

Το πλαίσιο δεν είναι ούτε καλύτερο ούτε χειρότερο από αυτό που υπάρχει στην Ευρώπη. Εξάλλου, έχει εναρμονισθεί με τις ευρωπαϊκές νομοθεσίες. Η εφαρμογή του ενδεχομένως να έχει πρόβλημα. Θεωρώ πως το πλαίσιο διασφαλίζει εάν ακολουθούνται σωστά ή όχι οι κανονισμοί και οι διατάξεις της εταιρικής διακυβέρνησης στη λειτουργία των εταιρειών.

 

Πώς κρίνετε τη λειτουργία των εποπτικών αρχών; Είναι επαρκώς θωρακισμένες;

Όπως είπα και πριν, το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο είναι αρκετό. Δεν ξέρω εάν εφαρμόζονται σωστά και αποτελεσματικά όλοι οι κανόνες. Δεν ξέρω εάν η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς αρκέστηκε στους ελέγχους, στις αναφορές και στα στοιχεία που προμήθευε η Folli Follie. Δεν ξέρω τι στοιχεία είχε στη διάθεσή της πάνω στα οποία έδρασε ή δεν έδρασε.

 

Ποια είναι η στάση των επιχειρηματιών απέναντι στην εταιρική διακυβέρνηση μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου της Folli Follie;

Βλέπουμε τον τελευταίο καιρό μια εμφανή διάθεση στους επιχειρηματίες να συζητήσουν, να καταλάβουν και να αναρωτηθούν περισσότερο τι θα έπρεπε να κάνουν. Αρκετοί πελάτες μας μας ζητούν να κάνουμε επισκόπηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν. Παράλληλα, έχουμε αιτήματα από πελάτες μας να αναζητήσουμε στελέχη με εμπειρία και προσόντα για να καλύψουν ενδεχόμενα κενά που υπάρχουν στα διοικητικά συμβούλιά τους. Ευελπιστώ πως από εδώ και πέρα θα στηθούν καλύτερες δομές σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης.

Ένα άλλο στοιχείο που υπογραμμίζουμε στους πελάτες μας είναι τα πλεονεκτήματα που έχουν εμπιστευόμενοι μια μεγάλη ελεγκτική εταιρεία. Εμείς ακολουθούμε διά ροπάλου τους κανόνες, ενώ επιπλέον είμαστε σε θέση να φέρουμε σε πέρας μεγάλα και σύνθετα έργα – σε αντίθεση με κάποια μικρότερη ελεγκτική, που δεν έχει ανάλογες δυνατότητες.

Για παράδειγμα, στην περίπτωση της FF, οι ορκωτοί ελεγκτές της εταιρείας αποδείχθηκε ή φαίνεται ότι ήταν μια πολύ μικρή εταιρεία για να μπορεί να κάνει αποτελεσματικό έλεγχο σε ένα τόσο σύνθετο επιχειρηματικό σχήμα όπως η FF. Κάποιος θα έπρεπε να αναρωτηθεί εάν γινόταν σωστά ο έλεγχος μόνο και μόνο από το μέγεθος της εταιρείας.

 

 

 

 

Βαγγέλης Αποστολάκης, Deputy Senior Partner KPMG στην Ελλάδα

Ο Βαγγέλης Αποστολάκης βρίσκεται στην KPMG στην Ελλάδα από το 1995 και είναι Deputy Senior Partner από το 2012. Επιπλέον, είναι Head of Markets, έχοντας στην ευθύνη του την εκπροσώπηση της εταιρείας στη διεθνή ομάδα διαμόρφωσης εμπορικής στρατηγικής και χειρισμού μεγάλων πελατών, και είναι Staff Partner, εποπτεύοντας τη Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού της εταιρείας. Επίσης, είναι υπεύθυνος για τις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες προς Οικογενειακές Επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Έχει 30 χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, έχοντας συμμετάσχει σε πληθώρα έργων για εγχώριους και διεθνείς πελάτες κυρίως στην οργάνωση, την ανάπτυξη συστημάτων, τη στρατηγική, τον επιχειρηματικό σχεδιασμό κ.λπ. Τέλος, έχει μεγάλη εμπειρία στον τομέα της διοίκησης και ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού και της επιλογής ανωτάτων στελεχών.

Αφήστε ένα σχόλιο