Ποιος/τι/πώς θα επανεκκινήσει την οικονομία

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 22/03/2019 0 Σχόλια Economia Blog,

Η προχθεσινή εκδήλωση - από καιρό, βέβαια, οργανωμένη: έτυχε όμως να συμπέσει με την ημέρα που ανακοινώθηκε (δια διαρροών: πώς αλλιώς;) η πρόθεση της Κυβέρνησης να προχωρήσει και με μονομερή έστω κίνηση στο κόψιμο του Γόρδιου Δεσμού των «κόκκινων δανείων» - της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΙΟΒΕ, για καλωσόρισμα «μετά ξεναγήσεως» της Ελλάδας στην κανονικότητα του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, αναμενόμενο ήταν να κοιταχτεί περισσότερο με βάση τι είχε να πει ο Declan Costello («ο άνθρωπος των Βρυξελλών για την Ελλάδα») και οι λοιποί οφφικιάλιοι του τύπου Chris Allen ή Paul Katos για την νέα φάση των πραγμάτων.

 

Απέφυγαν πολύ προσεκτικά να εκτεθούν - ο δε πολύπειρος περί τα Ελληνικά D. Costello  πρόσεξε να κινηθεί στην λογική «μια στο καρφί και μια στο πέταλο»: το δίδυμο έλλειμμα, δημοσιονομικό και του ισοζυγίου, έχει διορθωθεί, πλην οι επιπτώσεις του παρελθόντος (legacy effects) όπως τα «κόκκινα δάνεια» αλλά και η ανεργία παραμένουν. H επαναφορά της οικονομίας στην ανάπτυξη καταγράφεται, αλλά το 2% που πιάσαμε θα 'πρεπε να γίνει 3,5-4% (λογικό και για τους δανειστές: μόνον έτσι, άμα δηλαδή ο ρυθμός ανάπτυξης ξεπεράσει το οριακό επιτόκιο δανεισμού της Ελλάδας, θα αρχίσει σοβαρή αποκλιμάκωση του χρέους). Ακόμη και όταν ο Νίκος Βέττας το πήρε πάνω του να θέσει το θέμα της μείωσης των πρωτογενών πλεονασμάτων, ο Costello έμεινε στα γνωστά: υπάρχει η δέσμευση για το 3,5% του ΑΕΠ, η έμφαση θα 'πρεπε να είναι στις μεταρρυθμίσεις και την αποφυγή ενός φαινομένου «start-stop» που είδαμε πολύ συχνά κατά το παρελθόν.

 

Θα μας επιτραπεί να θεωρήσουμε ότι άλλες προσεγγίσεις άξιζαν μεγαλύτερη προσοχή. Διαλέγουμε μόλις μία, την παρουσίαση του Αλέξανδρου Κρητικού (DIW, Βερολίνο) που στάθηκε στο «αναξιοποίητο δυναμικό» του ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα. Από όπου θα μπορούσε/θα έπρεπε να προέλθει η ανάπτυξη που όλοι «καλούν». Αν στην Ευρώπη των «28» ο δείκτης της προστιθέμενης αξίας στην ιδιωτική οικονομία μεταξύ 2008 και 2017 πέρασε από το 100 σχεδόν στο 120, στην Ελλάδα σημείωσε κάθετη πτώση, περίπου στο 60, μέχρι το 2014 με χλωμή άνοδο στην συνέχεια.  Σαφώς μεγαλύτερη υπήρξε η υποχώρηση στις πολύ μικρές (και τις απλώς μικρές) επιχειρήσεις όπου ο δείκτης άγγιξε μέχρι και το 40, ενώ οι μεγαλύτερες περιόρισαν την πτώση στην περιοχή του 80. Τις πιο ακραίες απώλειες κατέγραψαν οι κατασκευές και το λιανεμπόριο (-60%), μικρότερες η ξενοδοχία (-16%), οι μεταφορές/logistics (-9%), ενώ στάσιμη έμεινε η βιομηχανία τροφίμων. Όμως αυξητικά  κινήθηκαν οι φαρμοκοβιομηχανίες (+9%) και... οι ψηφιακές υπηρεσίες (+10%, όχι αναγκαστικά παράξενο, έτσι που έχουν μέσα τους την διεθνή ανταγωνιστικότητα και την ευκολία μετακίνησης «άμα χρειαστεί»). Αυτά δείχνουν και όρια και κατευθύνσεις βελτίωσης.

 

Πάμε σε άλλη προσέγγιση: οι εξαιρετικά καλές επιδόσεις του επιστημονικού δυναμικού της χώρας - μέτρηση σε επίπεδο δημοσιεύσεων σε υψηλού κύρους περιοδικά, ας πούμε - «αντικρίζονται» απο θλιβερά χαμηλές επιδόσεις σε επίπεδο αιτήσεων για κατοχύρωση ευρεσιτεχνιών: το ανθρώπινο δυναμικό υπάρχει, δραστηριοποιείται (βέβαια... και φεύγει: το brain drain είχε αρχίσει απο το 2002, ανέβασε ταχύτητα το 2006-8, προχώρησε κι άλλο - ενώ π.χ. η κυρίως μετανάστευση «απλού» εργατικού δυναμικού απογειώνεται μετά το 2010), όμως η μετατροπή τεχνολογίας σε καινοτομικές εφαρμογές έχει μείνει πίσω. Επιλογές όπως φορολογικής και ασφαλιστικής μεταχείρισης ακριβώς προς αυτό το πιο αξιόλογο αναπτυξιακό δυναμικό, ουσιαστικά «απαγορεύουν» την αξιοποίηση του δυναμικού που υπάρχει.

 

Για τον Αλ. Κρητικό, το ρυθμιστικό περιβάλλον που υπήρχε στην χώρα πριν την κρίση όχι μόνον δεν βελτιώθηκε, αλλά σε ορισμένα σημεία επιδεινώθηκε. Η αναποτελεσματικότητα της Δημόσιας Διοίκησης παραμένει σταθερά της Ελληνικής εμπειρίας. Η βραδύτητα απονομής της Δικαιοσύνης χειροτέρεψε αισθητά (από 2 χρόνια για την επίλυση μιας διαφοράς, αισίως είμαστε στα 4,5 χρόνια). Τα εμπόδια στην άσκηση επιχειρηματικότητας παραμένουν, με  άδειες κοκ (αν και στην έναρξη υπάρχει βελτίωση). Το απρόβλεπτο φορολογικό σύστημα παραμένει (αλλά τώρα έχουμε και υπερυψηλούς φορολογικούς συντελεστές). Στην λειτουργία της αγοράς εργασίας υπάρχει βελτίωση (αλλά, θα προσθέταμε, αίσθηση εγκατάλειψής των εργαζομένων). Τέλος, τα «κόκκινα δάνεια» κάνουν τις τράπεζες να μην προσφέρουν δανειακή στήριξη.

 

Ενώ λοιπόν συνεχίζουμε και θα συνεχίσουμε να μιλάμε για τις κινήσεις στην σκακιέρα της μεταΜνημονιακής διαχείρισης της οικονομίας και των σχέσεων με τους «εταίρους», η ρίζα της πολυπόθητης και πολυσυζητημένης και πολυπαρεξηγημένης ανάπτυξης - υπό την έννοια της ενεργοποίηση του «αναξιοποίητου δυναμικού» της οικονομίας - θα παραμένει ζητούμενο.

Αφήστε ένα σχόλιο