Η πρόκληση της μακροβιότητας

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 22/05/2019 0 Σχόλια Economia Blog,

Με αφορμή το βιβλίο «Ο γρίφος των 100 χρόνων: Ζωή, εργασία και εκπαίδευση στην εποχή της μακροβιότητας» της Lynda Graton και του Andrew Scott, που κυκλοφόρησε από την διαΝΕΟσις, αλλά και το «Ζωή 50+Υγεία, γήρανση και σύνταξη» που είχε εκδοθεί πριν 10 χρόνια από τις Εκδόσεις Κριτική, έγινε στον ιδιαίτερο τόπο συνάντησης/βιβλιοπωλείο «Επί Λέξει» της οδού Ακαδημίας μια συζήτηση όπου Αντιγόνη Λυμπεράκη (δεν χρειάζεται συστάσεις), Πλάτων Τήνιος (ο οποίος έχει σταθερή παρουσία στην παρακολούθηση του Ασφαλιστικού εδώ και δεκαετίες), Δημ. Μιχαρικόπουλος (δικηγόρος με ειδίκευση την Κοινωνική Ασφάλιση στις Βρυξέλλες) και Όλγα Αυγουστάτου (υποψήφια Ευρωβουλευτής με το ΠΟΤΑΜΙ, μεταφράστρια και του «Γρίφου των 100 χρόνων») προσέγγισαν το μεγάλο ζήτημα της μακροβιότητας. Την μείζονα αυτή κοινωνική πρόκληση που έχουν πλέον μπροστά τους όλες οι χώρες.

 

Σε μια γνήσια συζήτηση, πράγμα σπάνιο για τα χρόνια έντασης και υπεραπλούστευσης που ζούμε – βοήθησε εδώ ο χαμηλότονος πλην αποτελεσματικός συντονισμός από την Κατερίνα Μπακογιάννη, εκπρόσωπο Τύπου του ΠΟΤΑΜΙΟΥ: γενικώς η συνάντηση είχε ισχυρή γεύση από ΠΟΤΑΜΙ – προσεγγίσθηκαν οι διάφορες πλευρές μιας βαθιά θετικής ανθρώπινης εξέλιξης (ζούμε και θα ζήσουμε όλο και περισσότερο, σε όλο και καλύτερη/λειτουργικότερη κατάσταση), η οποία ωστόσο κινδυνεύει να εκτραπεί σε ανθρώπινο αδιέξοδο αν δεν προσεγγισθεί/αντιμετωπισθεί σε νέα βάση.

 

Ενώ, δηλαδή, η επέκταση της ζωής και μάλιστα με διατήρηση ικανοποιητικής υγείας είναι ένα δώρο, το πλαίσιο που σήμερα υπάρχει στρεβλώνει τα πράγματα. Η Αντιγόνη Λυμπεράκη μίλησε για το πώς η πρόωρη συνταξιοδότηση λειτουργεί τελικά ως καταδίκη του ανθρώπου, πώς η απαγόρευση της εργασίας των συνταξιούχων ή πάλι η λογική των συντάξεων χηρείας ως βοήθεια σε «ανίσχυρες, ανυπεράσπιστες» γυναίκες αντί να ενδυναμώνει, ωθεί σε παραίτηση. Στερεί τους ανθρώπους από την διάθεση να κάνουν οι άνθρωποι επιλογές, στροφής στην ζωή τους.

 

Ο Πλάτων Τήνιος, αφού σκιαγράφησε το βιβλίο της διαΝΕΟσις, που ξεκίνησε ως The 100-year life/Βιβλίο της Χρονιάς των F.T., με πωλήσεις-ρεκόρ σε Ιαπωνία ή Κορέα… –  μίλησε για τους κινδύνους από το να εφαρμόζεις παλιές και, κυρίως, απλοϊκές μεθόδους σε πολύπλοκα προβλήματα όπως της γήρανσης του πληθυσμού. Βαθμιαία, μεγαλύτερο και από τα αδιέξοδο του συνταξιοδοτικού είναι το πρόβλημα της αυξημένης φροντίδας που προκύπτει με την επιμήκυνση και της μέσης ηλικίας, αλλά και την κατακόρυφη αύξηση της «τέταρτης ηλικίας». Ενώ η ψυχοκοινωνική διάσταση του θέματος, η «ηλικιοφοβία», η καταγραφή φαινομένων κατάθλιψης με την συνταξιοδότηση (ιδίως στους άντρες) βαραίνει κι άλλο την συζήτηση.

 

Ο Δημ. ΜΙχαρικόπουλος επεχείρησε να μεταφέρει την συζήτηση που αυτήν την στιγμή γίνεται στους Ευρωπαϊκούς θεσμούς, με μια προσπάθεια να φύγουν από την μέση τα αρνητικά στερεότυπα, η γήρανση να αντιμετωπισθεί ως μακροβιότητα, οι δημογραφικές προκλήσεις να γίνουν ευκαιρίες. Πριν δυο χρόνο, στο Goeteborg, η Κορυφή της ΕΕ κατοχύρωσε το δικαίωμα όλων σε «ποιοτικές υπηρεσίες μακροχρόνιας φροντίδας» καθώς και πρόσβαση στην αγορά εργασίας: ασφαλώς πρόκειται για διακήρυξη αρχών, που όμως… κάτι δείχνει! Η silver economy, ο συνολικός τζίρος γύρω από την ζωή και φροντίδα των ηλικιωμένων έχει καταλήξει πλέον… η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, μετά εκείνη των ΗΠΑ και της Κίνας: σήμερα με τζίρο στα 4 τρις δολάρια, το 2025 θα έχει φθάσει τα 6,5 τρις, όταν /13 του παγκόσμιου πληθυσμού θα είναι άνω των 65 ετών. Κάθε τόσο ακούμε π.χ. στην Ελλάδα για «προσαρμογή του τουριστικού προϊόντος στις ανάγκες της τρίτης ηλικίας» ή/και για «ιατρικό τουρισμό» μ’ αυτήν την στόχευση: όμως, το να μετατραπεί σε ευκαιρίες για όλη την κοινωνία εκείνο που διαβάζουμε ως πρόβλημα είναι μια δύσκολη μετάβαση.

 

Τέλος, η Όλγα Αυγουστάτου περιέγραψε την πραγματικότητα του πώς «το βιογραφικό ενός συνταξιούχου πετιέται στα σκουπίδια» και τόνισε την ανάγκη να φέρουμε στον δημόσιο διάλογο ένα θέμα που έως τώρα συζητιέται ιδιωτικά. Δύσκολα αισιοδοξεί κανείς για τις άμεσες προοπτικές μιας τέτοιας συζήτησης. Όμως… και η προσπάθεια έχει την αξία της.

 

Αφήστε ένα σχόλιο