Από τον Αθηναγόρα στον Ελπιδοφόρο

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 24/05/2019 0 Σχόλια Economia Blog,

Όταν – το 1930 – ο μετέπειτα Πατριάρχης Αθηναγόρας ορίστηκε Αρχιεπίσκοπος Βορείου και Νοτίου Αμερικής και μετέβη να παραλάβει την διακονία του, σε ορισμένες εκκλησίες μπόρεσε να μπει μόνο αφού μετεκλήθη… δικαστικός κλητήρας. Γιατί; Γιατί ήταν τόσο βαθύς ο διχασμός της Ομογένειας μεταξύ Βενιζελικών και Βασιλοφρόνων, που και στην Ορθόδοξη Εκκλησία των ΗΠΑ είχε επικρατήσει αδυσώπητος εμφύλιος. Όταν, το 1948 πλέον, ο Αθηναγόρας αναχωρούσε να αναλάβει Οικουμενικούς Πατριάρχης στην Πόλη – με το προεδρικό αεροπλάνο του Χάρρυ Τρούμαν και συνοδευόμενος από τον υπασπιστή του Τσάρλς Μάρα, άλλη διάσταση γεωπολιτικής των εκκλησιαστικών κι αυτή… - στο χριστεπώνυμον πλήρωμα είχε επέλθει ειρήνη κι ας ήταν ο Αθηναγόρας γνωστός ως Βενιζελικός, πίσω στην Ελλάδα. Βέβαια είχε μεσολαβήσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος: είχαν ανακαλύψει οι Έλληνες το πολύ βαρύτερο κακό, είχε ανακαλύψει και ο κόσμος, πάντως η Αμερική, την μικρή ηρωική Ελλάδα…

 

Η ανάρρηση, τώρα, στον Αρχιεπισκοπικό θρόνο Αμερικής του 52χρονου Προύσης Ελπιδοφόρου (ηγουμένου και της Μονής της Χάλκης, με την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της σε απόσταση αναπνοής), που έχει γράψει με θέμα και την Εκκλησία της Ουκρανίας αλλά και την πρωτοκαθεδρία του Οικουμενικού Θρόνου («Primus sine paribus») στον αστερισμό εκκλησιών της Ορθοδοξίας, επισυμβαίνει σε μια διαφορετική μεν, εξίσου όμως ταραχώδη συγκυρία. Αφενός, η Αρχιεπισκοπή Αμερικής έχει καταταλαιπωρηθεί τα τελευταία χρόνια της 20ετούς θητείας του (παραιτηθέντος, μετά τρεις σχετικές εκκλήσεις του Πατριάρχη Βαρθολομαίου) απελθόντος Δημητρίου, ο οποίος τελικά δεν κατόρθωσε να επιβληθεί ως φιγούρα στην Ομογένεια όπως ο προκάτοχος του Ιάκωβος – άλλο θέμα αν, εκείνος, είχε υπάρξει πολιτικά αμφιλεγόμενη φιγούρα: από συμμέτοχος στην πορεία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ για τα δικαιώματα των μειονοτήτων στις ΗΠΑ μέχρι τον στενό εναγκαλισμό του με την Ελληνική Χούντα – στην δε έξοδό του βρέθηκε να παρασύρεται από το κύμα αμφισβήτησης γύρω από την οικονομική διαχείριση της ανοικοδόμησης του Αγίου Νικολάου (στην βαρύτατη συμβολισμών σκιά των Δίδυμων Πύργων της Νέας Υόρκης).

 

Όμως, εκείνο που καλείται να διαχειριστεί ο Ελπιδοφόρος (στις 2 Νοεμβρίου, ημέρα που είχε χειροτονηθεί και λάβει το ιερατικό του όνομα από τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο είναι η γιορτή Ακινδύνου, Αφθονίου, Ελπιδοφόρου, Πηγασίου και Ανεμποδίστου...) είναι διαφορετικό μεν, βαρύτερο δε από του Αθηναγόρα. Δεν είναι μόνον η Ομογένεια στις ΗΠΑ που έχει σταδιακά αλλάξει/αφομοιωθεί/ αποθρησκευτικοποιηθεί ακολουθώντας την εποχή. είναι και η δυσπιστία που έχει εκεί επικρατήσει στον ρόλο της Αρχιεπισκοπής ως (οικονομικού) αιμοδότη του Οικουμενικού Πατριαρχείου. είναι η συνολική, καταστροφική βουή περί τα οικονομικά. Αυτά κάνουν πάντα διαβρωτικό κακό στους Έλληνες: έχει την σημασία του που ο Ελπιδοφόρος αρχήθεν επιλέγει να μην έχει Αρχιεπισκοπική κατοικία, αλλά να ζήσει ως φαίνεται περίπου μοναστικά στην Αρχιεπισκοπή. Ακόμη βαθύτερα/ουσιαστικότερα, είναι η διαφοροποίηση νοοτροπίας όσων βλέπουν τον εαυτό τους GreekAmericans και όσων θέλουν να ανάγονται σε Hellenes. είναι και η υποχώρηση του εργαλείου που υπάρχει παλιότερα, της Ελληνικής γλώσσας. Και, βέβαια, είναι ο παραδοσιακός μεν κλονισμένος δε από πολλές πλευρές ρόλος της Εκκλησίας της Αμερικής ως ερείσματος της Ελλάδας στην γεωπολιτική αναταραχή της Ν.Α. Ευρώπης-Ανατολικής Μεσογείου-Εγγύς Ανατολής.

 

Διόλου τυχαία, τις ημέρες όπου ο Ελπιδοφόρος πορεύθηκε την οδό προς ΗΠΑ, βρέθηκε στην Αθήνα ο Οικουμενικός Πατριάρχης σε συνάντηση γεφύρωσης διαφορών με τον Αθηνών και Πάσης Ελλάδος. Ένα από τα θέματα της ατζέντας: η επίτευξη σύμπλευσης Βαρθολομαίου-Ιερωνύμου στο θέμα της αυτοκεφαλίας της Οικουμενικής Εκκλησίας. Η γεωπολιτική διάσταση ποτέ δεν βρίσκεται μακριά από την επιφάνεια σ’ αυτά τα ζητήματα: απαιτεί όμως ευθυκρισία, μακρινή ματιά, αντοχές – εν τέλει σοφία.

 

Αφήστε ένα σχόλιο