Tεχνολογικός ψυχρός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας

Δημοσιεύτηκε από Rita Theologi 24/06/2019 0 Σχόλια The Economist,

Η Ιαπωνία έχασε εδώ και καιρό το προβάδισμα στον ηλεκτρονικό τομέα. Ή τουλάχιστον αυτό πίστεψαν ορισμένοι. Όταν ένας σεισμός και ένα τσουνάμι έπληξαν τη χώρα το 2011, η κεντρική θέση της στη βιομηχανία έγινε αμέσως εμφανής. Φύλλα χαλκού για πλακέτες τυπωμένων κυκλωμάτων, πυριτίο για την κατασκευή πλακιδίων, ρητίνη για τις συσκευασίες, κλπ. Η Ιαπωνία ήταν η έδρα του μεγαλύτερου, ενίοτε και του μοναδικού προμηθευτή. Δεδομένου ότι η παραγωγή σταμάτησε, οι πελάτες αναγκάστηκαν να βρουν εναλλακτικές λύσεις. Πολλοί έπρεπε να περιορίσουν την παραγωγή τους, όπως οι αυτοκινητοβιομηχανίες που εξαρτώνται από την Renesas Electronics, κορυφαίο κατασκευαστή τσιπ ελέγχου κινητήρα των οποίων το εργοστάσιο κατασκευής υπέστη σοβαρές ζημιές.

 

Οι φυσικές καταστροφές - είτε κατακλυσμικές όπως ο σεισμός της Ιαπωνίας είτε απλώς καταστρεπτικές όπως οι πλημμύρες ή οι πυρκαγιές - δοκιμάζουν τακτικά την αλυσίδα εφοδιασμού ηλεκτρονικών ειδών. Το γεωπολιτικό σοκ από τις προσπάθειες του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να απομονώσει την Κίνα έπληξε τη δομή της βιομηχανίας απότομα - και εξέθεσε τα δύσκολα σημεία της.

 

Αυτή η δομή θεωρείται ένας διακλαδικός αγώνας με κρυφά εμπόδια, λέει ο Willy Shih της Harvard Business School. Οι σύγχρονες ηλεκτρονικές συσκευές είναι ό,τι πιο σύνθετο παράγει ο άνθρωπος. Οι επιχειρήσεις σε κάθε στάδιο της διαδικασίας είναι εξαιρετικά εξειδικευμένες και διαθέτουν προηγμένη τεχνολογία. Οι μεταγενέστερες επιχειρήσεις, οι οποίες ίσως γνωρίζουν μόνο τους άμεσους προμηθευτές συχνά δεν έχουν ιδέα τι για τη διαδικασία, εξηγεί ο Shih.

 

Ο σεισμός στην Ιαπωνία αποκάλυψε ότι η χώρα παράγει το μεγαλύτερο μέρος χημικών ουσιών και άλλων υλικών για την κατασκευή μικροτσίπ. Οι αντιδράσεις του Τραμπ ανέδειξαν αμέσως τον κυρίαρχο ρόλο της Κίνας στη συναρμολόγηση ηλεκτρονικών. Αποτελεί τη βάση για το ήμισυ της παγκόσμιας ικανότητας, εκτιμά ο Henry Yeung του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σιγκαπούρης. Όταν η Apple εγκαινιάζει ένα νέο iPhone, για παράδειγμα, δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι πρέπει να προσληφθούν μέσα σε εβδομάδες.

 

Τον Μάιο, το τμήμα εμπορίου της Αμερικής τοποθέτησε την Huawei, έναν κινέζικο τεχνολογικό τιτάνα και 70 από τις θυγατρικές της στη μαύρη λίστα, εμποδίζοντας τις αμερικανικές εταιρείες να τους πουλήσουν ορισμένες τεχνολογίες χωρίς έγκριση από την κυβέρνηση. Αυτό ρίχνει φως σε μια άλλη συμφόρηση αναφορικά με τα τσιπ. Το ίδιο συνέβη και με τη zte, μια μικρότερη κινεζική εταιρεία η οποία το 2017 βρέθηκε για λίγο σε παρόμοια κατάσταση. Άρα η Huawei δεν θα μπορεί να επιβιώσει χωρίς τσιπ που σχεδιάστηκαν στην Αμερική.

 

Αν και η Huawei έχει τη δική της ημιαγωγική θυγατρική, τη HiSilicon, εξακολουθεί να εισάγει τα περισσότερα από τα τσιπ της ενώ πέρυσι ξόδεψε 11 δισεκατομμύρια δολάρια σε εξαρτήματα από την Αμερική. Η Qualcomm, μια εταιρεία που εδρεύει στο Σαν Ντιέγκο, κατασκευάζει περίπου τους μισούς επεξεργαστές βασικής ζώνης στον κόσμο, τσιπ που διαχειρίζονται ασύρματες συνδέσεις. Η Intel παράγει σχεδόν όλα τα τσιπ "server-class" που χρησιμοποιούνται στα κέντρα δεδομένων παγκοσμίως. Τα τσιπ που βασίζονται σε σχέδια που έχουν άδεια από την Arm, μία βρετανική εταιρεία, μπορούν να βρεθούν σε κάθε προηγμένη έξυπνη συσκευή της αγοράς. Όλοι δήλωσαν ότι θα περιορίσουν τις πωλήσεις στην Huawei, για να μην πληγούν από την αμερικανική απαγόρευση.

 

Από την πλευρά τους, οι Qualcomm, Arm και άλλοι σχεδιαστές τσιπ εξαρτώνται από άλλα συστήματα ώστε να μετατρέψουν το πυρίτιο σε μικροεπεξεργαστές. Η μεγαλύτερη από αυτές είναι η Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (tsmc). Είναι μία από τις τρεις μόνο εταιρείες που είναι σε θέση να παράγουν μικροεπεξεργαστές αιχμής. Οι άλλες δύο είναι η Intel, η οποία επικεντρώνεται στην κατασκευή τσιπ που σχεδιάζει η ίδια, και η Samsung της Νότιας Κορέας. Σύμφωνα με τους εμπιστευματοδόχους, οι επεξεργαστές που εισέρχονται σε ένα iPhone είναι όλοι κατασκευασμένοι σε μια ενιαία εγκατάσταση tsmc. Η Ταϊβάν, όπως και η Ιαπωνία, είναι επιρρεπής σε σεισμούς (βέβαια η tsmc λέει ότι τα τσιπ εργοστάσιά της έχουν σχεδιαστεί για να αντισταθούν σε μεγάλους σεισμούς.)

 

Η Intel, η Samsung και η tsmc, με τη σειρά τους, βασίζονται σε μια σειρά ειδικών προμηθευτών εξοπλισμού για να εξοπλίσουν τα εργοστάσιά τους. Ο ένας είναι η asml, μια ολλανδική επιχείρηση και ο μοναδικός κατασκευαστής εξοπλισμού λιθογραφίας στον κόσμο που χρησιμοποιεί "ακραίες υπεριώδεις ακτίνες", γεγονός που καθιστά δυνατή την παραγωγή τρανζίστορ αρκετά μικρή για την επόμενη γενιά προηγμένων τσιπ. 

 

Βέβαια υπάρχει και το λογισμικό. Τα τρία τέταρτα των smartphones του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων πολλών κατασκευασμένων από την Huawei, χρησιμοποιούν το λειτουργικό σύστημα Android της Google. Η αμερικανική απαγόρευση σημαίνει ότι παρότι η Huawei διατηρεί την πρόσβαση στην έκδοση ανοιχτού κώδικα του Android, η Google έχει δηλώσει ότι δεν θα παράσχει πλέον στην κινεζική εταιρεία ιδιόκτητα bits, όπως το κατάστημα εφαρμογών και τις ενημερώσεις ασφαλείας. Αυτό δεν θα βλάψει την Huawei στην Κίνα, όπου οι υπηρεσίες αυτές έχουν ήδη αποκλειστεί. Ωστόσο, θα δημιουργήσει πρόβλημα στη Δύση, όπου οι καταναλωτές βασίζονται καθημερινά σε αυτές.

 

Το open-source δεν εγγυάται καταστροφή. Ορισμένοι πιστεύουν ότι ο Τραμπ ίσως  θέλει να απαγορεύσει τις εξαγωγές τέτοιου λογισμικού στην Κίνα, όπως συμβαίνει εδώ και καιρό σε ορισμένα προγράμματα κρυπτογράφησης. Χωρίς προγράμματα όπως το λειτουργικό σύστημα Linux ή το Kubernetes - ένα εργαλείο για τη διαχείριση των υπολογιστικών φορτίων - η Alibaba δεν θα μπορούσε να γίνει ο γρηγορότερος αναπτυσσόμενος γίγαντας του cloud computing στον κόσμο.

 

Όλα αυτά τα εμπόδια, καθώς και η άμεση ή έμμεση κυριαρχία της Αμερικής σε πολλά από αυτά, το κάνουν να δελεάζει τους σκληροπυρηνικούς στην Ουάσινγκτον να "οπλίσουν την αλληλεξάρτηση", όπως έθεσε σε πρόσφατη δημοσίευση το έγγραφο Henry Farrell του Πανεπιστημίου George Washington και Abraham Newman του Πανεπιστημίου Georgetown. Η Αμερική έχει απειλήσει να διακόψει τους ξένους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς από το τραπεζικό δίκτυο και το σύστημα εκκαθάρισης δολαρίων για επιχειρηματικές συναλλαγές με χώρες ή οντότητες που δεν τους αρέσουν. Η απαγόρευση της Huawei ισχύει για τις ξένες επιχειρήσεις, εάν τουλάχιστον το ένα τέταρτο της τεχνολογίας τους προέρχεται από την Αμερική.

 

Μετά τον σεισμό της Ιαπωνίας, πολλές επιχειρήσεις κινήθηκαν για να εντοπίσουν τους κινδύνους στην αλυσίδα εφοδιασμού τους και να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις, λέει ο Bindiya Vakil, επικεφαλής της Resilinc, η οποία διατηρεί μια βάση δεδομένων των δεσμών μεταξύ προμηθευτών και παρακολουθεί τις διαταραχές. Αλλά είναι δύσκολο να υπάρξουν νέες εταιρείες υψηλής τεχνολογίας. Αυτό θα ήταν δαπανηρό. Έτσι το σύστημα παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητο.

 

Με την απαγόρευση της Huawei, πολλές επιχειρήσεις θα επιταχύνουν τις προσπάθειες να παρακάμψουν την Κίνα - για παράδειγμα, κατασκευάζοντας εργοστάσια σε μέρη όπως η Ινδία ή το Μεξικό (η απειλή του Τραμπ για τιμολόγια στις μεξικανικές εισαγωγές ίσως επιφέρει μια καθυστέρηση.) Η Samsung έχει ήδη μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής smartphone στο Βιετνάμ. Η εκδίκηση από την Κίνα ενδέχεται να επιταχύνει τη διαδικασία. Όταν το 2010 μείωσε τις εξαγωγικές ποσοστώσεις για τις σπάνιες γαίες, ένα σύνολο κρυφών ορυκτών που χρησιμοποιούνται σε μαγνήτες και άλλα ηλεκτρονικά εξαρτήματα, εκ των οποίων το 70% παράγεται στην Κίνα, γρήγορα οδήγησε σε αναζήτηση εναλλακτικών πηγών και υποκατάστατων υλικών. Μέρες μετά την απαγόρευση της Huawei, ο Xi Jinping, πρόεδρος της Κίνας, πραγματοποίησε επίσκεψη σε μια εγκατάσταση σπάνιων γαιών.

 

Είτε ανταποκρίνεται σε είδος είτε όχι, η Κίνα θα διπλασιάσει τις προσπάθειές της για να γίνει τεχνολογικά ανεξάρτητη. Η Huawei είπε ότι σύντομα θα κυκλοφορήσει το δικό της κινητό λειτουργικό σύστημα για να αντικαταστήσει το Android. Η κυβέρνηση είναι πιθανό να αντλήσει ακόμη περισσότερα χρήματα στη βιομηχανία τσιπ της χώρας.

 

Οι αισιόδοξοι υποστηρίζουν ότι η αλληλεξάρτηση θα αφοπλισθεί μόλις θα εξυπηρετήσει το σκοπό της στην τελευταία εμπορική μάχη. Όμως η ζημιά έχει γίνει. Όπως λέει ο Shih, πολλές εταιρείες πιστεύουν ότι δεν μπορούν πλέον να βασίζονται σε κινέζους προμηθευτές. Και οι Κινέζοι αντιλαμβάνονται ότι η Αμερική μπορεί να χρησιμοποιήσει την αλυσίδα εφοδιασμού για να διεξάγει οικονομικό πόλεμο. Τα γεράκια στην Ουάσιγκτον και στο Πεκίνο μπορεί να ονειρεύονται δύο «τεχνο-σφαίρες» επιρροής. Για τις παγκοσμιοποιημένες εταιρείες τεχνολογίας, φαντάζει σαν ένας εφιάλτης.

 

Μετάφραση: Ρίτα Θεολόγη

Αφήστε ένα σχόλιο