Πλους σε επικίνδυνα νερά

Δημοσιεύτηκε από economia 28/06/2019 0 Σχόλια άρθρα,

Το καλοκαίρι του 2019 δεν θα ξεχαστεί εύκολα στην Ελλάδα – και όχι μόνο

 

 

 

 

 

 

 

 

Σε μια προσπάθεια να μιλήσει για «το αύριο σήμερα», ο ΣΕΒ έδωσε φέτος τον λόγο σε πετυχημένα παραδείγματα δράσης επιχειρήσεων και κοινωνίας των πολιτών, με ιδιαίτερο σχολιασμό από τον ομότιμο καθηγητή του ΕΜΠ, Θεοδόση Τάσιο. Ενδιαφέρουσα και η επιλογή του πορτοκαλί φόντου στη διοργάνωση

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ενώ όλες οι ενδείξεις για την πορεία της Ελλάδας, του πολιτικού της συστήματος, της κοινής γνώμης, που ενόψει της κάλπης της 7ης Ιουλίου (μετά τις Ευρωεκλογές και τις Δημοτικές/Περιφερειακές του Μαΐου) λειτουργεί ως λαός/εκλογικό σώμα, έδειχναν προς μια απολύτως εσωστρεφή αντιπαράθεση, μάλιστα με δυσοίωνα αρνητικά στοιχεία την ένταση αλλά και τη φθορά θεσμών, με πρώτη τη Δικαιοσύνη, ήρθαν οι εξωτερικές εξελίξεις και «κατέλαβαν» το προσκήνιο. Διαμορφώνοντας ένα καλοκαίρι του 2019 που δύσκολα θα ξεχαστεί.

«Θαλάσσια εισβολή» της Τουρκίας στην Κύπρο, με παράλληλη ένταση στο Αιγαίο στήνει σκηνικό κρίσης, χωρίς προηγούμενο –κυριολεκτικά– εδώ και δεκαετίες. Υψηλών τόνων ΚΥΣΕΑ στην Αθήνα αλλά και διπλωματική πανστρατιά Ελλάδας και Κύπρου με κινητοποίηση στην ΕΕ (αλλά και ενόψει G-20, όπου συνάντηση Τραμπ-Ερντογάν: προσδεθείτε!) επιχειρούν να ανεβάσουν μεν τους τόνους, αλλά και να αποτρέψουν το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου.

Την ίδια στιγμή, στον χώρο της οικονομίας –εκεί όπου έχουμε συνηθίσει να λέμε ότι κρίνονται οι εκλογικές αναμετρήσεις– είχαμε επάνοδο των Ευρωπαίων εταίρων/των μηχανισμών των Βρυξελλών στον καθορισμό των (στενών) ορίων της αυριανής οικονομικής πολιτικής, ό,τι κι αν επιχειρεί να πει η προεκλογική καμπάνια των κομμάτων.

Ας δούμε όμως τα πράγματα με τη σειρά:

 

Τι θα αφήσει πίσω το σκηνικό σύγκρουσης στην Ανατολική Μεσόγειο

Το τουρκικό πλωτό γεωτρύπανο Fatih παρέμενε επί εβδομάδες στην ΑΟΖ της Κύπρου, δυτικά της Πάφου: συζήτηση γινόταν μόνο αν ενήργησε ήδη γεώτρηση, δηλαδή ευθεία πράξη αμφισβήτησης. Δεν άργησε να γίνει αντιληπτό ότι προσβολή κυριαρχικών δικαιωμάτων υπήρχε ούτως ή άλλως. Το αδελφό Yavuz αναμενόταν κι αυτό να καταπλεύσει, ασαφές όμως αν θα προστεθεί στο ίδιο σημείο ή αν θα πάει ανατολικά της Καρπασίας, κυκλώνοντας τη Μεγαλόνησο. Από ένα σημείο και πέρα πάντως, τα υπό δημιουργίαν τετελεσμένα λειτουργούσαν με λογική «θαλάσσιας εισβολής».

Στην πρώτη γραμμή ενδιαφέροντος βρέθηκαν και οι κινήσεις απόκρουσης των τουρκικών πρωτοβουλιών, με πρώτη την τοποθέτηση των Med7 (των μεσογειακών χωρών της ΕΕ) εναντίον των διεκδικήσεων της Άγκυρας. Νίκος Αναστασιάδης και Αλέξης Τσίπρας κατέγραψαν την εκδηλωθείσα ευθεία στήριξη και Εμανουέλ Μακρόν και Τζιουζέπε Κόντε και Πέδρο Σάντσεθ· με «κατάλληλα μέτρα» να ζητείται στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της ΕΕ να σχεδιασθούν από την Επιτροπή και την Υπηρεσία Εξωτερικών της ΕΕ, σε περίπτωση συνέχισης των τουρκικών παραβιάσεων. Πάντως, οι διευθετήσεις παρασκηνίου ΗΠΑ-Τουρκίας κινδυνεύουν να έχουν πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα. Και εκεί, παρά τη θέση Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι η στάση της Άγκυρας αποτελούσε «ιδιαίτερα προκλητικό βήμα», διατηρείται ασάφεια.

Σαν φόντο σε όλη αυτή τη συζήτηση λειτούργησε η αρθρογραφία, στην Καθημερινή, του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη – που την έχει αυτήν την τάση να παρεμβαίνει με επισημάνσεις στις καίριες στροφές. Προειδοποίησε για ενδεχόμενο νέων Ιμίων, αλλά και εξήγησε ότι, αν δεν βρεθούν λύσεις, «όχι πάντα ευχάριστες», θα μπορούσε να προκύψει πρόσθετη επιβάρυνση των ελληνοτουρκικών. Συνέχιση του ίδιου επιχειρήματος υπήρξε από τον –αρμόδιο για την εξωτερική πολιτική της ΝΔ– Γιώργο Κουμουτσάκο, ενώ ακολούθησε και παρουσία Κυριάκου Μητσοτάκη στο Καστελόριζο, με συνειδητή διανυκτέρευση εκεί, και με αναφορά στο ότι «το Καστελόριζο έχει όλα τα απαραβίαστα δικαιώματα από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, και αυτά τα δικαιώματα θα τα υπερασπισθούμε απόλυτα». Ανάλογες αναφορές υπήρξαν και κατά τη διάρκεια της επίσκεψης Αλέξη Τσίπρα στη Δωδεκάνησο – επίσκεψη η οποία διακόπηκε αιφνιδίως με την επιστροφή του στην Αθήνα για το ΚΥΣΕΑ κρίσης, καθώς ανέβαινε η θερμοκρασία στην Ανατολική Μεσόγειο.

 

Πώς διαμορφώνεται το πλαίσιο καταναγκασμών της οικονομικής πολιτικής

Αφήνοντας πίσω –με μια ανησυχία, είν’ αλήθεια– το φόντο των γεωπολιτικών εξελίξεων που «φέρουν» την Ελλάδα στα μέσα της προεκλογικής εκστρατείας, ερχόμαστε στο πεδίο των οικονομικών. Όπου δεν καταγράφεται λιγότερη ασάφεια.

Προσπαθώντας ακριβώς να χτίσει μιαν εικόνα επόμενης μέρας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη φετινή Γενική Συνέλευση του ΣΕ (που είχε επιλέξει το σύνθημα #ElladaAllios, με λογική «Το αύριο σήμερα») ζήτησε από τους Έλληνες επιχειρηματίες «να δείξουν στους ξένους ότι πρώτοι αυτοί εμπιστεύονται τη χώρα τους». Υποσχόμενος μείωση φόρων και εισφορών και ενίσχυση της ρευστότητας, κάλεσε «να επενδύσετε στη χώρα, να πληρώνετε τους φόρους, να προστατεύετε το περιβάλλον, να είστε δίπλα στους εργαζομένους». Αργότερα την ίδια μέρα, ο Γιάννης Δραγασάκης (απευθυνόμενος από μέρους του πρωθυπουργού) μίλησε για έναν «δρόμο που δεν αναζητά τις εύκολες λύσεις, που όμως συσσωρεύουν βάρη για το μέλλον, αλλά βιώσιμες λύσεις, διατηρήσιμα αποτελέσματα». Αποδέχθηκε την ύπαρξη υπερφορολόγησης, αλλά «για όσους πράγματι πληρώνουν φόρους», ενώ οι φοροελαφρύνσεις πρέπει να είναι στοχευμένες, με λογική δικαιοσύνης και βιώσιμης ανάπτυξης.

Γενικότερα, και των δύο κομμάτων η προεκλογική εκστρατεία περιεστράφη εν πολλοίς γύρω από μια λογική φοροελαφρύνσεων, που μάλιστα συνειδητά αυτή τη φορά στόχευσαν τη μεσαία τάξη – ό,τι περιεχόμενο κι αν δοθεί, τεχνικά ή πολιτικά, στην έννοια αυτή μετά τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών.

Τα προγράμματα –έστω και ως ευχές– των δύο κομμάτων διακυβέρνησης δείχνουν εν προκειμένω αισθητή μετατόπιση από τα μέχρι σήμερα. Για τον ΣΥΡΙΖΑ, η υπεσχημένη επαναφορά των μέτρων που κόπηκαν όταν νομοθετήθηκε «στο νήμα» η μη μείωση του αφορολόγητου (από 8.630 ευρώ σε 5.680, θυμίζουμε) δεν είναι καθόλου αμελητέα: μείωση ΕΝΦΙΑ κατά 30% μεσοσταθμικά το 2020 (και 50% για χαμηλές και μεσαίες περιουσίες)· κατάργηση εισφοράς αλληλεγγύης μέχρι τις 20.000 ευρώ· μείωση πρώτου κλιμακίου φόρου εισοδήματος στο 20%· υποχώρηση προκαταβολής φόρου επαγγελματιών και εταιρειών στο 50%· υποχώρηση του χαμηλού συντελεστή ΦΠΑ στο 11% από 13% (αλλά με διατήρηση του 6% για τα είδη πρώτης ανάγκης).

Η ΝΔ, πάλι, έχει προαναγγείλει ευρεία κίνηση περικοπής φόρων και εισφορών, με πρώτο τον ΕΝΦΙΑ (-30% σε δύο χρόνια)· με μείωση του συντελεστή φόρου επιχειρήσεων και της φορολογίας μερισμάτων ευθύς εν συνεχεία (από 29% σε 20% και από 15% σε 5%)· των ασφαλιστικών εισφορών και του πρώτου κλιμακίου φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων· καθώς και με αναδιάταξη ΦΠΑ (δύο συντελεστές, 11% και 22% από 13% και 24%) εν τέλει.

Και των δύο διεκδικητών αυτοί οι σχεδιασμοί θα έχουν δημοσιονομικό κόστος. Το οποίο –ας είμαστε ειλικρινείς!– θα φανεί μόνον όταν πάμε στο δυσάρεστο εκείνο που λέγεται «εφαρμογή». Όμως ήδη η μη μείωση του αφορολογήτου από 1ης Ιανουαρίου 2020 έχει κοστολογηθεί στο +/-1% του ΑΕΠ. Αυτή η κοστολόγηση υπήρχε ήδη ενώπιον του Eurogroup, όταν είχε συμφωνηθεί/γίνει δεκτή η μείωσή του. Πλην όμως, η ήδη νομοθετημένη μη μείωση του αφορολογήτου αποτελεί κοινή στάση και ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ και ΚΙΝΑΛ. Πέραν τούτου, η ύπαρξη δημοσιονομικού χώρου μέσα στα συμφωνημένα όρια του πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ (δέσμευση η οποία ισχύει μέχρι να… αλλάξει), χώρου ικανού να «φιλοξενήσει» τόσο της ΝΔ όσο και του ΣΥΡΙΖΑ τους προγραμματισμούς, έχει ήδη αμφισβητηθεί. Η αμφισβήτηση από Βρυξέλλες είναι κατά 2-2,5 δισ. ευρώ, πιο συγκρατημένα από την ΤτΕ/Γιάννη Στουρνάρα κατά 1,1 δισ.

Γι’ αυτόν τον λόγο, από Βρυξέλλες επελέγη –παρά την προεκλογική περίοδο, παρά τη συνήθεια να μην γίνονται δημόσιες τοποθετήσεις που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι μπορούν να επηρεάσουν την έκβαση– αφενός να απευθυνθεί μήνυμα στη γραμμή pacta sunt servanda από τον Κλάους Ρέγκλινγκ, αφετέρου να δημοσιοποιηθεί η έκθεση/βιβλίο απολογισμού του ESM με αναφορές στην ελληνική περιπέτεια του 2015. Άλλωστε, γι’ αυτό και ο Κ. Μητσοτάκης ρητώς αναφέρθηκε σε έναρξη ισχύος των μειώσεων φόρων «του» με τον Προϋπολογισμό 2020…

Ασφαλώς, στην προσέγγιση και των δύο μονομάχων της 7ης Ιουλίου υπάρχει/λανθάνει η λογική της αναδιαπραγμάτευσης για δημοσιονομικό χώρο με τους «εταίρους». Όμως τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, πάντως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα ανασυντίθενται όλον αυτό τον καιρό – όλο το β΄ 6μηνο του 2019. Στις πρωτεύουσες οι θέσεις θα παραμένουν σταθερές, στην τεχνοδομή των Βρυξελλών ακόμη περισσότερο! Τα περιθώρια χαλαρής αντιμετώπισης των ελληνικών θέσεων –μετά τις 7 Ιουλίου έρχεται η 8η του μηνός, μετά τον Ιούλιο ο Σεπτέμβριος/ΔΕΘ, ύστερα ο Οκτώβριος/έναρξη διαδικασίας Προϋπολογισμού 2020– σαν να μας στενεύουν.

Ακόμη κι αν οι αποδόσεις του 10ετούς ομολόγου έχουν πέσει κάτω από το 2,6%, του 5ετούς σχεδόν στο 1,4%, ενθουσιάζοντας όσους είχαν μετάσχει στις πρόσφατες εκδόσεις ελληνικού χαρτιού…

Αφήστε ένα σχόλιο