Τέλος εποχής – και ένα μάθημα από τον Ανδρέα

Δημοσιεύτηκε από economia 02/07/2019 0 Σχόλια άρθρα,

Οικονομική Επιθεώρηση, Ioύλιος 2019, τ. 984

Ματιές στο μέλλον του Νίκου Παπανδρέου

 

 

 

Για ορισμένους που ποτέ τους δεν πίστεψαν την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, που δεν πείστηκαν από την «αριστεροσύνη» της, που έβλεπαν την έπαρση της εξουσίας να φέγγει στα χαμόγελα των πρωτοκλασάτων υπουργών της, η τελική πτώση φέρνει και μια κάποια ικανοποίηση. Στην προεκλογική μου αναμέτρηση για την Ευρωβουλή, σχεδόν όλοι οι δημοσιογράφοι με ρωτούσαν αυτή την ερώτηση: Γιατί το κίνημα αλλαγής (ΠΑΣΟΚ για μένα) δεν απαντά στο κάλεσμα του ΣΥΡΙΖΑ «να πάμε μαζί ωσάν ένα μεγάλο προοδευτικό κίνημα»; Τούτη η πρόταση με βρίσκει απολύτως αντίθετο. Αποδομούσα αυτό το «κάλεσμα» σε κάθε μου εμφάνιση στην τηλεόραση, αλλά και στις ομιλίες μου στην επαρχία.

 

Από πού κι ως πού έχει το δικαίωμα να λέει ότι εκφράζει την αριστερά και την πρόοδο ο ΣΥΡΙΖΑ; Πότε και πώς τα εξέφρασε; Με τον διχασμό, την αναξιοκρατία, το ρουσφέτι, τις παρεμβάσεις στη δικαιοσύνη, τον νεποτισμό, την αυταρχική έπαρση; Η προσπάθεια να ελέγξει τα μίντια, με χρήματα του κράτους, δεν έχει ούτε στάλα προοδευτικού προσήμου.

 

Παρά το ότι παραπονιούνται ότι δεν έχουν την ελίτ με την πλευρά τους, γνωρίζουμε ότι έχουν έντονη συμπάθεια από πολλές εφημερίδες και κανάλια. Πέραν των ιδιωτικών καναλιών και εφημερίδων, η κρατική τηλεόραση είναι ένα σχεδόν ξεκάθαρο προπαγανδιστικό εργαλείο τους. Στα σόσιαλ μίντια φαίνεται να έχει ο ΣΥΡΙΖΑ μέσω κρατικών διαφημίσεων μεγάλη επιρροή. Και προσφάτως διάβασα τις εξετάσεις στα οικονομικά σε δυο-τρία πανεπιστήμια στο τμήμα οικονομικών. Πολλές ερωτήσεις έδειχναν τη συμπάθεια του καθηγητή για τον ΣΥΡΙΖΑ, αφού υιοθετούσαν τη συριζέικη ανάλυση των πραγμάτων. Άντε ο φοιτητής να τολμήσει να απαντήσει διαφορετικά.

 

Πριν από κάποιους μήνες βγήκε μια λίστα με 124 δημοσιογράφους που θεωρούνται από το Μαξίμου «αντικυβερνητικοί». Μήπως η λίστα δημιουργήθηκε μέσω πίεσης; Κάτι σαν τις οδηγίες στα Εξάρχεια για το πού ακριβώς να ανάψουν τα επόμενα γκαζάκια τους; Είναι τυχαίο ότι χτύπησαν κάποιοι το κανάλι Σκάι; Κατά τον πρωθυπουργό, είναι κέντρο fake news και εχθρός της κυβέρνησης. Πιστεύουν στην ισότητα, ω ναι, αρκεί να είσαι μέλος του κόμματος. Προνόμια για διορισμένους λειτουργούς, αγαπημένοι «ολιγάρχες», πληρωμένοι δημοσιογράφοι  – μα αυτή η κυβέρνηση είχε (παρελθόν!) όλα τα στοιχεία ενός καθεστώτος παλαιάς κοπής. Μόνο δημοκρατικό δεν είναι.

 

Στην αντιπολίτευση που θα είναι, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα ασκήσει εποικοδομητικά τα καθήκοντά του. Θα ξεχάσει ό,τι έκανε και υπέγραψε τα τελευταία 4 χρόνια και θα βγει στους δρόμους με αντιμνημονιακό λόγο για να ρίξει την κυβέρνηση. Έχει ήδη «ξεχάσει» ότι συγκυβέρνησε με την άκρα δεξιά.

 

Από τη Δευτέρα 8 Ιουλίου κλείνει ένα άρρωστο κεφάλαιο της ελληνικής ιστορίας. Αν έμενε ως το φθινόπωρο ο ΣΥΡΙΖΑ, οι επιπτώσεις στην οικονομία θα ήταν τραγικές. Πολλά  από τα προβλήματα τα δημιούργησε ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ με τις παροχές του και την κακοδιαχείριση και τη σπατάλη και την αλαζονεία της εξουσίας. Μετά από 4 χρόνια κακοδιαχείρισης, όλες οι ΔΕΚΟ είναι στο κόκκινο, με πιο τρανταχτή την περίπτωση της ΔΕΗ. Την ίδια στιγμή που η ΕΥΔΑΠ βρίσκει κονδύλια για να πληρώνει διαφημίσεις, η Λάρκο αυξάνει μαγικά τους μισθούς των υπαλλήλων της.

 

Από την άλλη, τι μας περιμένει όταν έρθει στα πράγματα η Νέα Δημοκρατία; Θα ήθελα να αισιοδοξώ. Σίγουρα κάποιες επενδύσεις θα προχωρήσουν άμεσα, όπως το Ελληνικό. Η φορολογία θα πέσει και θα καταργηθεί ο νόμος του Κατρούγκαλου. Αλλά είναι σε θέση να διορθώσει η ΝΔ τις παθογένειες της γραφειοκρατίας, είναι σε θέση να κάνει γερές τομές για να αναπνεύσει η οικονομία, έχει τη θέληση να κάνει πραγματικές αλλαγές; Ή θα αρχίσει πάλι κι εκείνη, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, με τις «γαλάζιες» συνεντεύξεις για προσλήψεις στο Δημόσιο; Θα εξυγιανθεί η παιδεία ή το τοπίο θα το ελέγξουν οι βαρόνοι-καθηγητές; Θέλω να πιστεύω ότι δεν θα μοιράσει υπουργεία σε πολιτικούς που απέτυχαν στο παρελθόν.

 

Τέλος, υπάρχει και το Κίνημα Αλλαγής, ο κορμός του οποίου είναι το ΠΑΣΟΚ, ή ό,τι έχει απομείνει απ’ αυτό. Πρέπει να κρατηθεί ζωντανό το ΠΑΣΟΚ ως παρακαταθήκη για την επόμενη μέρα. Προφανώς, η αναγέννηση του ΠΑΣΟΚ δεν έχει έρθει ακόμη. Αλλά είναι εκείνο το κόμμα που κάποια στιγμή στο μέλλον θα απορροφήσει τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ κι έτσι θα στείλει την πρώτη φορά αριστερά πάλι στα μικρά ποσοστά του 3% που της αναλογεί…

 

Από την πρόσφατη εμπειρία μου με περίπου 40 ομιλίες στην επαρχία, έχει  αξία να παραθέσω ένα κομμάτι από αυτές. Σημειώνω ότι ως υποψήφιος για πρώτη φορά αποφάσισα πολύ νωρίς να μιλήσω αφηγηματικά, χωρίς κείμενο. Ξεκινούσα με την απλή αλήθεια. Ότι, παρά την οικογενειακή παράδοση, πρώτη φορά εκτίθεμαι στον δημόσιο χώρο, πρώτη φορά ζητώ ο ίδιος την ψήφο του πολίτη. Και αναρωτιέμαι, τόσα χρόνια δίπλα στον Ανδρέα, έμαθα κάτι που μου είναι χρήσιμο σήμερα; Τι;

 

Θυμάμαι μια φορά που τον είχα επισκεφτεί στο Καστρί όταν ήταν πρωθυπουργός, εν έτει 1984. Είχα επιστρέψει από το πανεπιστήμιο για τρεις μήνες και βρισκόμουν να τον περιμένω έξω από το γραφείο του. Εκεί ήταν τρεις γυναίκες – οι γραμματείς. Και τα τηλέφωνα χτυπούσαν ασταμάτητα. Ξαφνικά βγαίνει ο Ανδρέας απ’ το γραφείο και λέει στις γραμματείς: «Μην απαντήσει καμιά σας τα τηλέφωνα». Και οι τρεις αφήνουν τα τηλέφωνα. Χτυπάει ένα. Πάει και το σηκώνει ο ίδιος: «Ανδρέας Παπανδρέου εδώ», λέει με τη γνώριμη φωνή του. Από την άλλη πλευρά ξαφνική σιωπή. Μετά ακούω –ως κι εκεί όπου στεκόμουν– τον ενθουσιασμό του ανθρώπου στην άλλη πλευρά: «Πρόεδρε, εσύ! Μα πώς! Μα…» Συζητάνε για λίγο. Όταν κλείνει το τηλέφωνο, πάμε μαζί στο γραφείο. «Προς τι όλο αυτό;» τον ρωτάω. «Μα δεν βλέπεις; Η εξουσία με απομακρύνει. Ως και οι γραμματείς μου –χωρίς να το θέλουν– σηκώνουν έναν τοίχο ανάμεσα σε μένα και τον κόσμο. Με αυτόν, και με πολλούς άλλους τρόπους, κρατάω άμεση επαφή με τον κόσμο».

 

Το λάθος του ΠΑΣΟΚ, ολοκληρώνω στην ομιλία μου έχοντας δώσει τούτο το παράδειγμα, είναι ότι κάποια στιγμή –και με τα πολλά χρόνια στην εξουσία– έχασε την επαφή με τον λαό.

 

Το ίδιο έπαθε και ο ΣΥΡΙΖΑ. Έχασε την επαφή του με τον λαό σε πολύ λιγότερο χρόνο, δηλαδή απ’ το πρώτο έτος και μετά.  Γι’ αυτό και ήταν τόσο ξαφνικό και τόσο βαρύ το δημοσκοπικό χαστούκι των ευρωεκλογών, αποτέλεσμα απ’ το οποίο το κυβερνών κόμμα ακόμη να συνέλθει.

 

Το μάθημα αυτό είναι πολύ χρήσιμο, όχι μόνο για μένα ως νεοπολιτευόμενο, αλλά και για τη νέα κυβέρνηση: κοντά στον λαό, κάθε μέρα, κάθε στιγμή. Αν αυτό σημαίνει ότι θα απαντάει κάθε τόσο ο πρωθυπουργός ή ο υπουργός ή ο γραμματέας το τηλέφωνό του, ας το κάνει. Αν σημαίνει ότι ρωτάει τους αστυνομικούς του τι λένε οι γονείς «στο χωριό» για το έργο του, όπως έκανε ο Ανδρέας, πάλι καλά. Όποιος απομακρυνθεί, όποιος μαγευτεί από την εξουσία και νομίζει ότι θα είναι εκεί για πάντα κάνει κακό όχι μόνο στον εαυτό του αλλά και στο ίδιο το έθνος. Το μεγάλο λάθος πολλών πολιτικών, το μεγάλο λάθος του ΣΥΡΙΖΑ, ήταν ότι έχασε πολύ γρήγορα την επαφή με τον λαό. Τώρα, στις 7 Ιουλίου, θα χάσει και την ψήφο του.

 

 

Αφήστε ένα σχόλιο