Η Ευρω-Βαλκανική μας γειτονιά - και εμείς

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 02/07/2019 0 Σχόλια Economia Blog,

Αλβανού συνέδρου ήταν η ατάκα - με αναγωγή σε Τσώρτσιλ… - για να περιγράψει την πολιτική κατάσταση/την Ευρωπαϊκή προοπτική την Δυτικών Βαλκανίων ανάμεσα στην (αναβλητική-απορριπτική) απόφαση της Κορυφής της ΕΕ του Ιουνίου για μη-έναρξη των υπεσχημένων ενταξιακών διαπραγματεύσεων για Βόρεια Μακεδονία και Αλβανία και την επόμενη στάση της Διαδικασίας του Βερολίνου/Κορυφής του Πόζναν, 4/5 Ιουλίου: «Από αποτυχία σε αποτυχία, με αδιάπτωτο ενθουσιασμό».

 

Ήταν χθες το πρωί, που συνεχιζόταν η υψηλής θεατρικότητας Έκτακτη Κορυφή των Βρυξελλών για να αναδείξει τους αυριανούς τιτλούχους του συστήματος της ΕΕ (ούτε αυτή κατάφερε να δώσει λύση), που το ΕΛΙΑΜΕΠ είχε οργανώσει μια συζήτηση (μαζί με την Ομάδα Balkans in Europe και το Ινστιτούτο Open Society, προκαλώντας τα συνήθη σχόλια...) η οποία, ανάμεσα σε ακαδημαϊκή ανάλυση και πολιτική προβολή στο μέλλον θα άξιζε να συζητηθεί ευρύτατα. Αντικείμενο: η προοπτική ένταξης (ή: μη-ένταξης) των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ, με ορίζοντα 2025 (ή αόρατο).

 

Διόλου παράξενο που υπήρχε αρκετή απογοήτευση, έως και πικρία στην ατμόσφαιρα μετά την «εύκολη» αναβολή της ενταξιακής συζήτησης για τον Οκτώβριο-και-βλέπουμε. Και είχε ενδιαφέρον ότι η αυριανή στάση της - αναμενόμενης με υψηλή πιθανότητα, που θύμιζε βεβαιότητα - Κυβέρνησης Ν.Δ. στην Ελλάδα, όταν ξανατεθεί το θέμα της έναρξης ενταξιακών, προσεγγίστηκε με ρεαλισμό. Θα εξαρτηθεί εν πολλοίς από το αν μια τέτοια Κυβέρνηση θα διαθέτει άνετη αυτοδυναμία, ώστε ο Κυριάκος Μητσοτάκης να ορίσει στις καίριες θέσεις εξωτερικής πολιτικής στελέχη που να μην πάνε να προεκτείνουν την λογική κλεφτοπόλεμου/αναθεώρησης/μπλοκαρίσματος της Συμφωνίας των Πρεσπών για λόγους εσωτερικής πολιτικής - και να πάρει ίδιος το (μετεκλογικό, άρα ελεγχόμενο) κόστος μιας ρεαλιστικής στάσης.

 

Βέβαια, με αντίστοιχο ρεαλισμό προσεγγίστηκε και η στάση της ΕΕ - δηλαδή αφενός μιας Γαλλίας που, γενικά, είναι αρνητική προς κάθε διεύρυνση, έτσι όπως αισθάνεται ότι η ίδια έχει χάσει σε κεντρικότητα στην ΕΕ η οποία «οδηγείται» πλέον από το Βερολίνο. αλλά και μιας Γερμανίας, όπου ο κλεφτοπόλεμος μικρού αριθμού βουλευτών μπλόκαρε αποτελεσματικότατα (και βολικά...) τις διαδικασίες προς την Κορυφή του Ιουνίου.

 

Όμως, ακόμη πιο ενημερωτικά ήταν τα στοιχεία που κατατέθηκαν για το τι σημαίνει/τι θα σημάνει στο προβλεπτό μέλλον η λογική του φρεναρίσματος στα Δυτικά Βαλκάνια, για Βόρεια Μακεδονία και Αλβανία. Στην Β. Μακεδονία, όπου το συνολικό πολιτικό σύστημα δομήθηκε στις τελευταίες φάσεις γύρω από την διαπραγμάτευση την υπογραφή και την κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών, η αίσθηση είναι ότι ναι μεν οι Σοσιαλιστές/η πλευρά Ζάεφ πιέζεται (αλλά η αναβολή για Οκτώβριο είχε σχεδόν προεξοφληθεί και η κοινή γνώμη προετοιμασθεί), όμως και στο VMRΟ διαμορφώνεται ρεαλιστική πτέρυγα. Οπότε, με δεδομένη ήδη την αγκίστρωση στο ΝΑΤΟ, δεν θα αναμενόταν να ξεφύγει η κατάσταση σε κατεύθυνση Γκρουέφσκι. Περισσότερο εκείνο που θα όφειλε να προβληματίζει είναι η επιταχυνόμενη αποθάρρυνση της εκεί κοινής γνώμης, η απομάκρυνση από την Ευρωπαϊκή προοπτική της κοινωνίας πολιτών, η οποία είναι ο ουσιαστικός οδηγός στην όποια μεταρρυθμιστική προσπάθεια (την οποία υποτίθεται ότι προτάσσουν οι μελλοντικοί εταίροι της ΕΕ).

 

Ας σταθούμε εδώ, μια στιγμή στην νευρική Γερμανική «αντίδραση» στο ίδιο το Γερμανικό μπλοκάρισμα της διαδικασίας για Βόρεια Μακεδονία: μεταξύ Κορυφής Βρυξελλών και Πόζναν, κατεπειγόντως κλήθηκε ο Πρόεδρος Στέβο Πενταρόφσκι σε επίσημη επίσκεψη στον ομόλογό του Φράνκ Βάλτερ Στάϊνμαγιερ, με κόκκινα χαλιά, με αγήματα προς επιθεώρησιν, με καλά/επαινετικά/ενθαρρυντικά λόγια. Και με υπόρρητη την υπόσχεση για αποσύνδεση/de-coupling από την Αλβανική υποψηφιότητα…

 

Από Αλβανία, το πράγμα προκύπτει διαφορετικά δυσοίωνο. Εκεί, οι πολιτικές εξελίξεις και η ένταση επι σκηνής, με μαζικές διαδηλώσεις κοκ δίνουν εύκολα «πάτημα» για αρνητικές τοποθετήσεις της ΕΕ. Εκείνο όμως που έρχεται στην επιφάνεια, είναι το ότι η διαδικασία προώθησης των - σοβαρότερων - μεταρρυθμίσεων, τόσο εκδημοκρατισμού/επαναθεμελίωσης του Κράτους, όσο και κράτους δικαίου/καταπολέμησης της διαφθοράς/Δικαιοσύνης, τείνουν να περάσουν σε δεύτερη προτεραιότητα. Επειδή αυτό ακούγεται κάπως γενικόλογο, δυο παραδείγματα. Πρώτον, η διαδικασία κάθαρσης στην Δικαιοσύνη, που στόχο έχει (με συμμετοχή και ανθρώπων ορισμένων από την ΕΕ) να απομακρύνει τους πιο εκτεθειμένους δικαστές και εισαγγελείς, στην προηγηθείσα φάση κρίσης 140 στελεχών της Δικαιοσύνης «καθαρίστηκαν» μόνον 59: τι θα συνεπάγεται ένα σταμάτημα της διαδικασίας; Δεύτερον, άρχισαν κάποια δημόσια έργα - με συγχρηματοδότηση ΕΕ - να υπάγονται σε κανόνες Βρυξελλών. Άμα ανακοπεί η σχέση , πώς θα πάει το πράγμα;

 

Και μια υποσημείωση, σχεδόν: τέθηκε το ερώτημα πώς προοιωνίζεται το μέλλον για την συζήτηση περί το Αλβανικό στοιχείο σε Αλβανία-Κόσσοβο-Βόρεια Μακεδονία, με όσα κουβαλάει μαζί της μια τέτοια συζήτηση από «Μεγάλη Αλβανία» κοκ. Εδώ, η απάντηση που δόθηκε ήταν ότι μια τέτοια συζήτηση μόνον ακραία στοιχεία, στην ουσία, βοηθάει. Όμως, ως πρόσθετη παρατήρηση εξηγήθηκε ότι και όσοι παρακολουθούν έξωθεν (και, παλιότερα, «έπαιξαν» με αυτήν την ιδέα) έχουν συνειδητοποιήσει ότι μια παρόμοια εξέλιξη θα προσέθετε στην περιοχή αυτή του κόσμου ένα θρησκευτικό στοιχείο - που κανείς δεν θα ήθελε, ούτε και θα μπορούσε να αντιμετωπίσει στην εξέλιξή του.

 

[Η συζήτηση που προσπαθήσαμε να αποτυπώσουμε ως προς τα βασικά της συμπεράσματα διεξαγόταν την ώρα που, στις Βρυξέλλες, συζητιόταν η ισορροπία πόστων εξουσίας. Θα συνεχίσουμε αύριο, με μερικές αναφορές που «δένουν» τα δυο.  Με παράξενο τρόπο]

 

Αφήστε ένα σχόλιο