Η συνέχεια του σχεδίου

Δημοσιεύτηκε από economia 31/07/2019 0 Σχόλια The Economist,

Οικονομική Επιθεώρηση, Aύγουστος 2019, τ. 985

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΗΓΕΣΙΑ από τον Τhe Economist

 

 

 

 

Υπό την ηγεσία της Κριστίν Λαγκάρντ δεν προβλέπεται αλλαγή κατεύθυνσης

 

 

Όταν κάποια στιγμή το 2018 η Κριστίν Λαγκάρντ είχε ερωτηθεί αν θα την ενδιέφερε μια δουλειά στην Ευρώπη, εκείνη απάντησε ως επικεφαλής του ΔΝΤ με την πιο κατηγορηματική άρνηση στους Financial Times: «Όχι, όχι, όχι, όχι, όχι. Έχω μια πολύ σοβαρή δουλειά να κάνω και δεν θα εγκαταλείψω το ωραίο αυτό σκάφος, όταν μπορεί να καραδοκούν θύελλες εκεί απέναντι». Όμως, οι κυματισμοί της ευρωπαϊκής μικροπολιτικής είναι τέτοιοι που στις 2 Ιουλίου χρίσθηκε διάδοχος του Μάριο Ντράγκι στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), ως μέρος του συνολικού πακέτου για τις βασικές θέσεις στην κορυφή της ΕΕ.

 

Η απόφαση ήρθε ως έκπληξη για τους παρατηρητές των τραπεζικών πραγμάτων. Το όνομα της Κρ. Λαγκάρντ είχε όντως ακουστεί, όμως –πέρα από τις αρνήσεις της– είχε θεωρηθεί απίθανη επιλογή καθώς στερείται οικονομικών περγαμηνών. Όπως ο Τζέρομ Πάουελ, ο επικεφαλής της αμερικανικής Fed, έτσι και η Λαγκάρντ είναι άνθρωπος νομικών σπουδών. Σε αντίθεση όμως με τον Τζ. Πάουελ, όταν τοποθετήθηκε πρόεδρος της Fed, η ίδια δεν διέθετε πείρα κεντρικού τραπεζίτη, αν και είχε βρεθεί σε διάφορα υπουργικά πόστα στη Γαλλία –συμπεριλαμβανομένου του Υπουργείου Οικονομικών– προτού περάσει στην ηγεσία του Ταμείου.

 

Η πείρα της σημαίνει ότι η Κριστίν Λαγκάρντ, εκτός από ευρύτερο σεβασμό, φέρνει στην ΕΚΤ σοβαρές πολιτικές και επικοινωνιακές αρετές. Άμα όμως συνδυαστεί με άλλες πρόσφατες αλλαγές κορυφής στην Τράπεζα, η προεδρία Λαγκάρντ σημαίνει ότι χάνεται τεχνοκρατική γνώση – τη στιγμή ακριβώς που στον ορίζοντα φαίνεται να διαγράφεται κρίση.

 

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ είχαν αρχικά μιλήσει για μια προσέγγιση «3+1» στην πλήρωση των βασικών θέσεων στην ηγεσία της ΕΕ, με την αίσθηση ότι η τεχνοκρατικότερη θέση της ΕΚΤ θα έπρεπε να τύχει χειρισμού ξεχωριστά από τους άλλους, πολιτικότερους, ρόλους. Τελικά όμως, και αυτή η θέση συμπεριλήφθηκε στο γενικό αλογοπάζαρο. Η ανησυχία Λαγκάρντ για τα ταραγμένα νερά είναι ορθή. Η οικονομία της Ευρωζώνης έχει πληγεί από την επιβράδυνση του διεθνούς εμπορίου και τη συνεχιζόμενη απειλή εμπορικού πολέμου. Ο ίδιος ο Μάριο Ντράγκι είχε λίγο-πολύ δεσμευθεί να δώσει πρόσθετη στήριξη, αν η οικονομική κατάσταση δεν βελτιωνόταν. Όμως τα επιτόκια είναι ήδη αρνητικά, η δε ποσοτική χαλάρωση βρίσκεται κοντά στα όρια που έχει θέσει η ίδια η ΕΚΤ. Συνεπώς, η τόνωση της ζήτησης θα σήμαινε είτε επέκταση της νομισματικής εργαλειοθήκης, είτε άσκηση πειθούς στις κυβερνήσεις –ιδίως στους λιτοδίαιτους Βορείους– να θέσουν σε λειτουργία δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης. Ορισμένοι κεντρικοί τραπεζίτες, όπως ο Όλι Ρεν, που είναι επικεφαλής της φινλανδικής κεντρικής τράπεζας και μέλος του σώματος λήψεως αποφάσεων της ΕΚΤ, θεωρούν ότι ολόκληρο το πλαίσιο νομισματικής πολιτικής της Τράπεζας χρειάζεται αναθεώρηση.

 

Ευτυχώς, η Κριστίν Λαγκάρντ είναι γνωστή για την προθυμία της να ακούει διάφορες γνώμες και για την ικανότητα που έδειξε να διαμορφώνει συναίνεση ανάμεσα στους μετόχους του ΔΝΤ. Οι δύο μεγάλες προκλήσεις της στα 8 χρόνια της στο Ταμείο ήταν η κρίση δημοσίου χρέους της Ελλάδας και, πιο πρόσφατα, ένα μεγάλο δάνειο προς την Αργεντινή· είναι ακόμη νωρίς για να πει κανείς πώς θα καταλήξει η διάσωση αυτής της χώρας. Όμως η αρχική προσέγγιση του Ταμείου στην περίπτωση της Ελλάδας, προσέγγιση που είχε σχηματισθεί προτού φθάσει η Κρ. Λαγκάρντ το 2011, είχε καταγγελθεί ως υπερβολικά επηρεασμένη από τους Ευρωπαίους δανειστές. Παρόλ’ αυτά, από το 2015 η πορεία άλλαξε, με το Ταμείο να αντιστέκεται στην πίεση της Γερμανίας να συμμετάσχει σε άλλη μία δράση διάσωσης και να τάσσεται υπέρ λιγότερο αυστηρών στόχων πρωτογενών πλεονασμάτων. Αυτό έδειξε έναν βαθμό πολιτικής ανεξαρτησίας, καλοδεχούμενο για κεντρικό τραπεζίτη.

 

Τα κατά καιρούς σχόλια Λαγκάρντ αφήνουν να φανεί ότι θα χαράξει πορεία ανάλογη με την πορεία Ντράγκι. Είχε στηρίξει τη διακήρυξη του τελευταίου ότι θα κάνει «ό,τι χρειαστεί» προκειμένου να κρατήσει όρθιο το ευρώ, ενώ από νωρίς ήταν η ίδια οπαδός της ποσοτικής χαλάρωσης. Πάντως, η αποστολή της στην ΕΚΤ θα είναι πιο τεχνική: ο Μάριο Ντράγκι μπορεί να έκανε τέτοια γενναία βήματα πολιτικής επειδή κατανοούσε βαθύτερα τις αγορές και τα οικονομικά.

 

Όταν ξεκινήσει την πορεία της τον Νοέμβριο, το Συμβούλιο της ΕΚΤ θα έχει όσους οικονομολόγους και δικηγόρους. Όπως και η ίδια, έτσι και ο αντιπρόεδρος Λουίς Ντε Γκίντος, που προστέθηκε πέρυσι, είναι πρώην υπουργός χωρίς προηγούμενη νομισματική πείρα. Ο Μπενουά Κερέ, ο Γάλλος που έχει την ευθύνη των πράξεων αγοράς, φεύγει τον Δεκέμβριο. Οπότε, ο Φίλιπ Λέιν (επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ και με ακαδημαϊκό παρελθόν) μπορεί να έχει σημαντικό ρόλο στο πηδάλιο.

 

 

 

 

© The Economist. Μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε από τις Εκδόσεις Κέρκυρα Α.Ε., έπειτα από ειδική άδεια. Το πρωτότυπο αγγλικό κείμενο βρίσκεται στο www.economist.com

Αφήστε ένα σχόλιο