Ο πλούτος της Ελλάδας: Η ελληνική οικονομία από τους Βαλκανικούς Πολέμους μέχρι σήμερα

Δημοσιεύτηκε από economia 12/08/2019 0 Σχόλια Βιβλιοπαρουσίαση,

Κώστας Κωστής, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2019, σελίδες 656

 

Μια «ανάγνωση» της πορείας της Ελλάδας στον 20ό αιώνα –γιατί οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, ουσιαστικά, με το εδαφικό μεγάλωμα της Ελλάδας που έφεραν, σηματοδοτούν βασικό ξεκίνημα για την οικονομία της, που κάλυψε όλο τον δύσβατο αυτό αιώνα– και μέχρι την ενσωμάτωσή της στην Ευρωζώνη και την εμπειρία των Μνημονίων, η οποία αποφεύγει την τόσο γνώριμη μεμψιμοιρία ή/και παρακολούθηση από χρεοκοπία σε χρεοκοπία. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Κώστας Κωστής, γνωστότερος σε ένα ευρύ κοινό με ενδιαφέρον για την ερμηνευτική της ελληνικής ιστορίας από την προσέγγισή του της χώρας μας ως «κακομαθημένου παιδιού της ιστορίας», ξεκινάει τη δουλειά του για τον «Πλούτο της Ελλάδας» με την ηροδότεια ρήση «τη Ελλάδι πενίη αείποτε σύντροφος εστί». Για να θυμίσει ότι στη χώρα η αυτή οικονομική δυσκολία ξεκινάει από την αυγή –κυριολεκτικά– της ιστορίας· αλλά και για να παρακολουθήσει τη συνέχεια της ηροδότειας προσέγγισης, που θέλει την Ελλάδα, μέσα από τις αρετές των ανθρώπων της, «την τε πενίην απαμύνεται και την δεσποσύνην», δηλαδή και από τη φτώχεια να ξεφεύγει, αλλά και από την υποδούλωση.

 

Η ανάγνωση του Κ. Κωστή τι κάνει; Παρακολουθεί την ανηφορική πορεία της προσπάθειας «αποτελεσματικής χρήσης» των πόρων που είχε ή/και κατόρθωσε να εξασφαλίσει κατά περιόδους η χώρα· τη βλέπει να μετασχηματίζεται διαρθρωτικά, οικονομικά, κοινωνικά· την παρακολουθεί να συναπαντά τις μεγάλες στιγμές μα και τις μεγάλες τραγωδίες (Μικρασιατική Καταστροφή/Προσφυγικό, Πόλεμος/Κατοχή/Εμφύλιος)· να αναζητά στη Δύση ερείσματα, να τα βρίσκει, να τα ξαναχάνει· να ξεκινάει πάλι και πάλι· να ζει το σταφιδικό ζήτημα, το αγροτικό, το παγίως επανερχόμενο ζήτημα των τραπεζών, το οικιστικό, την ανοικοδόμηση/ανασυγκρότηση, την εκβιομηχάνιση, τη βιομηχανική παρακμή.

 

Στιγμές με αναλογίες στο πολιτικό/οικονομικό/διεθνές, όπως του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου, της διαχείρισης του Σχεδίου Μάρσαλ/της σταθεροποίησης/της Νομισματικής Επιτροπής, ή πιο νωπά της τροϊκανής εμπειρίας, με τη-σχεδόν-απόγνωση με το «πολιτικό σύστημα της χώρας, όπως έχει διαμορφωθεί [ως] κλειστό σύστημα που ενδιαφέρεται κυρίως για την αναπαραγωγή του, αδιαφορώντας για τις συνέπειες που έχουν οι επιλογές του στο σύνολο της χώρας», φέρνουν τον αναγνώστη αντιμέτωπο με δύο φαινομενικά ασύμβατες διαπιστώσεις. Η πρώτη εποικοδομητική: με όλες τις δυσκολίες, τις σισύφειες επανεκκινήσεις και τους αυτοτραυματισμούς, η Ελλάδα μπροστά στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα έχει σαφώς ξεφύγει από την εικόνα των αρχών του 20ού. Η δεύτερη ανησυχητική: το τρίλημμα μεταξύ δημοκρατίας, μεγέθυνσης και συμμετοχής στην παγκοσμιοποίηση (για σήμερα: στην Ευρωζώνη), που προϋποθέτει και επιλογές και σταθμίσεις και προτεραιοποίηση.

 

«Δύσκολη και πολύ συχνά αγωνιώδης» η πορεία της ηροδότειας –ακόμη– Ελλάδας, αλλά… δεν αποφεύγεται.

ΑΔΠ

Αφήστε ένα σχόλιο