Η διπλή κρίση δημοσίου χρέους – τραπεζών

Δημοσιεύτηκε από economia 05/09/2019 0 Σχόλια Βιβλιοπαρουσίαση,

του Ιωάννη Α. Μουρμούρα

εκδ. Γερμανός, Θεσσαλονίκη 2013 (β’ έκδοση 2015) και 2014

σελίδες 241 (τ.Α’), 225 (τ’ β)

--------

 

 

Το δίτομο αυτό εγχείρημα του (υποδιοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος) Γ. Μουρμούρα, λειτούργησε ως συνολική εισαγωγή στην τομή εκείνη στον χρόνο που είχε οδηγήσει – άνοιξη του 2014 – την Ελλάδα των (δύο πρώτων) Μνημονίων πίσω στις αγορές. Ουσιαστικά απετέλεσε μιαν «ανάγνωση» όλης της πορείας κρίσης στο διεθνές σύστημα, όμως επικεντρωμένη στην Ευρωζώνη και στην κατάληξή της στην Ελλάδα, και της αναζήτησης λύσεων και διεξόδων. Οι οποίες θα μετέτρεπαν, μέσα από θεσμικούς μηχανισμούς όπως π.χ. οι διαρθρωτικές παρεμβάσεις στην λειτουργία της Ευρωζώνης ή και της ΕΕ συνολικά – διαδικασίες παρακολούθησης των δημοσιονομικών, Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, μετεξέλιξη του ESM κοκ. όπως σταδιακά διαμορφώθηκαν – ή πάλι μέσω των επιμέρους Προγραμμάτων «Διάσωσης» χωρών όπως η Ελλάδα, την αποκοπή των χωρών της Ευρωπαϊκής περιφέρειας από τις αγορές σε σταδιακή επαναφορά της κανονικότητας. Αυτά δε τόσο στο σκέλος της μακροοικονομικής όσο και σε εκείνο τη τραπεζικής ανάκτησης της ισορροπίας.

 

Έτσι όπως βρισκόμαστε στο τέλος της επόμενης φάσης – της εξόδου από την Μνημονιακή εποχή – σε μια στιγμή όπου οι αγορές βρίσκονται σε αναταραχή, έχει ενδιαφέρον όχι-απλώς-ιστορικό η αναδρομή αυτή Μουρμούρα στην προηγούμενη εμπειρία. Τότε δηλαδή που ήδη επιχειρείτο η προσέγγιση της Ελληνικής περίπτωσης ως προσέγγιση αποκρυστάλλωσης της Ευρωπαϊκής/συνολικής κρίσης χρέους,  και τούτο με την ανάλυση των αστοχιών τόσο της Ευρωζώνης (τις οποίες προσέγγιζε με συνειδητή αποστασιοποίηση από την «εύκολη» τάση να θεωρούνται υπεράνω κριτικής οι θεσμικές λύσεις που είχαν αρχικά δοθεί: ενδιαφέρον το πόσο νωρίς, για παράδειγμα, είχε τονιστεί η ανάγκη αλλαγής του ρόλου του EFSF, ήδη ESM…), αλλά και των αδυναμιών των αρχικών Ελληνικών προγραμμάτων Προσαρμογής (όχι μόνον του διαβόητου δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή κατά ΔΝΤ, με την διάσταση της ρηχότητας παραδοχής της αρετής της «επεκτατικής λιτότητας»/expansionary austerity αλλά και των υψηλών προσδοκιών από την επίπτωση της «αναπτυξιακής ράβδου των μεταρρυθμίσεων»).

 

Εκείνο που παγίως έχει λείψει από την προσέγγιση των εξελίξεων στο ολισθηρό έδαφος της επαναφοράς στην κανονικότητα – τόσο των θεσμικών συστημάτων, όσο και των επιμέρους οικονομιών – είναι η μνήμη των αδυναμιών των προηγούμενων βημάτων. Οι καταθέσεις αυτές του Γ. Μουρμούρα χρησιμεύουν για την κάλυψη αυτού του κενού.

Α.Δ.Παπαγιαννίδης

 

Αφήστε ένα σχόλιο