Το νέο στοίχημα

Δημοσιεύτηκε από economia 11/09/2019 0 Σχόλια άρθρα,

Οικονομική Επιθεώρηση, Σεπτέμβριος 2019, τ. 986

ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΤΡΙΑ της Αλεξάνδρας Κ. Βοβολίνη

 

 

 

 

Αγαπητοί μου Αναγνώστες,

 

 

Ερημωμένα χωριά, κλειστά ξενοδοχεία, ιαματικές πηγές ανεκμετάλλευτες, χέρσα χωράφια, μουσεία χωρίς φύλακες και χωρίς πωλητήρια: στον απόηχο ενός ακόμη μεγάλου ελληνικού καλοκαιριού, η γεύση είναι πικρή. Κι όμως, εντύπωση κάνει ότι παντού υπάρχουν αεροδρόμια, απομεινάρια μιας φιλόδοξης εποχής.

 

Την ίδια στιγμή, σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, τουριστική υπερανάπτυξη που κινδυνεύει να πνίξει τους ίδιους τους τόπους που τη φιλοξενούν.

 

Στα βόρεια σύνορά μας, στα Βαλκάνια, χώρες φτωχές, πόλεις μίζερες, με εμφανή τα σημάδια μιας παρελθούσας ακμής. Με κατοίκους που ζητούν εργασία στην πλούσια Ελλάδα και είναι πρόθυμοι να κάνουν οποιαδήποτε δουλειά. Οι πιο προκομμένοι γίνονται ευκατάστατοι επιχειρηματίες. Η Ελλάδα σαν άλλη Αμερική στα μάτια τους.

 

Αυτές οι εικόνες, οι τόσο αντίθετες μεταξύ τους, δημιουργούν μια πραγματικότητα την οποία χρειάζεται να δούμε κατάματα, αφού αποτελεί το ευρύτερο πλαίσιο της συλλογικής μας πορείας.

 

Σήμερα, ανοίγεται μπροστά μας ένα ακόμη παράθυρο ευκαιρίας: να ζωντανέψουν πάλι οι εγκαταλελειμμένοι από τους κατοίκους τους τόποι. Τώρα, που η συγκυρία γίνεται ευνοϊκή, που η μεγάλη κρίση δείχνει να βρίσκεται πίσω μας, η σταθερότητα τουλάχιστον στα γειτονικά μας κράτη του Βορρά είναι σε καλό επίπεδο και το εσωτερικό κλίμα πιο φιλικό στο επιχειρείν, τώρα χρειάζεται να πραγματοποιηθούν με αποφασιστικότητα, αλλά και προσοχή, τα τολμηρά βήματα που έχουν εξαγγελθεί από τη νέα κυβέρνηση. Να περάσουμε δηλαδή από τις προθέσεις στην πράξη.

 

Μαζί με τις ελπίδες για την υλοποίηση των μεγάλων επενδύσεων που έχουν ανακοινωθεί, ζωτική σημασία έχει και η δημιουργία των προϋποθέσεων για να ξαναγίνει η χώρα μας τόπος ελκυστικός όχι μόνο για διακοπές. Ένας τόπος που συγκεντρώνει ουσιαστική οικονομική δραστηριότητα, κατάλληλος για την ανάπτυξη ενός παραγωγικού μοντέλου προσαρμοσμένου στις απαιτήσεις της εποχής. Και ακόμη περισσότερο: ένας τόπος που θα δημιουργήσει συνοχή μεταξύ των γεωγραφικών του τμημάτων, αλλά και η συνοχή κοινωνική.

 

Τα πρώτα δείγματα γραφής της νέας κυβέρνησης είναι ενθαρρυντικά, αλλά ο δρόμος είναι μακρύς και ανηφορικός. Θα χρειαστεί επιμονή, καθώς και προσέλευση πολλών δυνάμεων και διαμόρφωση συναινέσεων, που έχουν λείψει στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης.

 

Η άρση των κεφαλαιακών περιορισμών αποτελεί θετικό βήμα, προκειμένου όμως να αναδειχθεί σε πυρήνα μιας νέας κανονικότητας της οικονομίας θα χρειαστεί ανάκτηση βαθύτερης εμπιστοσύνης. Μόνο έτσι θα δούμε να ενισχύεται η επανεισροή των κεφαλαίων από το εξωτερικό και η τροφοδότηση της αποξηραμένης οικονομίας. Αντίστοιχα, η εξυγίανση των ελληνικών τραπεζών δεν φαίνεται ακόμη στον ορίζοντα: το ξεκοκκίνισμα των ισολογισμών τους, ώστε να αρχίσουν να στηρίζουν με δάνεια και πάλι την οικονομία, παραμένει ζητούμενο.

 

Η ελάφρυνση της φορολογίας είναι αναμφίβολα απαραίτητη, αλλά δυστυχώς η φοροδιαφυγή –που αποτελεί τη μάστιγα των δημοσιονομικών μας– δεν ξεκίνησε από τους υψηλούς φόρους· ήταν και είναι συνυφασμένη με την ελληνική νοοτροπία. Ας μην κρυβόμαστε πια πίσω από το δάχτυλό μας με χίλιες δικαιολογίες. Πέρα και πάνω από την επιδίωξη της όποιας μείωσης των πρωτογενών πλεονασμάτων ή την επινόηση μηχανισμών ηλεκτρονικών ελέγχων υπάρχει η ανάγκη να γίνει έργο στη βάση, εκεί όπου μορφοποιούνται οι στάσεις της κοινωνίας, οι νοοτροπίες των ανθρώπων.

 

Η συνέχιση πάλι των ιδιωτικοποιήσεων είναι ένα άλλο μεγάλο ανοικτό πρόβλημα. Δεν είναι μόνο ζήτημα προώθησης υπουργικών αποφάσεων ή διενέργειας διαγωνισμών, είναι και θέμα διασύνδεσης των ιδιωτικοποιήσεων με επενδύσεις – και, ως εκ τούτου, με την ανάπτυξη. Σε περιπτώσεις όπως της κινητής τηλεφωνίας αυτό έχει επιτευχθεί στο παρελθόν, πιο πρόσφατα όμως σκοντάφτει.

 

Δεν πρέπει πάντως να ξεχνάμε ότι είναι πολλές ακόμη οι δεσμεύσεις της χώρας όσον αφορά την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική στο πλαίσιο λειτουργίας της ενισχυμένης μεταμνημονιακής εποπτείας: η κυβέρνηση –η κάθε κυβέρνηση– λειτουργεί εντός ορίων. Πολλές είναι και οι παγίδες του πάντα καταστροφικού λαϊκισμού, που εύκολα παρασύρουν στην αποδόμηση των θυσιών που έχουν γίνει. Σταθερότητα, ειλικρίνεια προθέσεων και διαφάνεια προς την κοινή γνώμη είναι βασικά προαπαιτούμενα για να προχωρήσουν σε υλοποίηση και οι εποικοδομητικότεροι σχεδιασμοί.

 

Όλοι αυτοί οι προβληματισμοί θα πρέπει να απαντηθούν και να βρεθούν οι λεπτές ισορροπίες – γρήγορα. Αυτή την εποχή, οι Έλληνες υποτιμούν τη χώρα τους όταν υποστηρίζουν ότι τίποτα δεν θα αλλάξει τελικά. Αντίθετα, οι ξένοι μάς έχουν έμπρακτα αποδείξει ότι μας εκτιμούν και μας δίνουν χώρο ώστε να ξαναβρούμε τις ισορροπίες μας.

 

Με κοινή προσπάθεια, χωρίς αλληλοϋπονομεύσεις, μπορεί κανείς να ελπίζει ότι θα γράψουμε ένα νέο κεφάλαιο με θετική αποτίμηση στην ιστορία μας.

Αφήστε ένα σχόλιο