Από τις μνήμες εποχής Γερ. Αρσένη στο helicopter money για απόκρουση του αποπληθωρισμού

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 24/09/2019 0 Σχόλια Economia Blog,

Ήταν στο ξεκίνημα της πρώτης διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, όταν ο Γεράσιμος Αρσένης είχε αναγορευθεί σε «Τσάρο της οικονομίας» κατά ένα ιδιότυπο τρόπο: ισχυρός υπουργός Εθνικής Οικονομίας, σώρευε όμως στο πρόσωπό του και την ιδιότητα του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, με την οποία είχε αρχικά εμφανισθεί στο πολιτικό στερέωμα από τις πρώτες ημέρες των Κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου (του οποίου, επιπλέον, ήταν κοντινός φίλος ημερών Αμερικής – όσο, βέβαια στην πολιτική υπάρχουν φιλίες…).

 

Στην Τράπεζα της Ελλάδος, ο Γ. Αρσένης είχε επιχειρήσει να φέρει στην διαχείριση της πιστοδότησης της οικονομίας (που εκινείτο πλαγίως σ’ όλη την μεταπολεμική περίοδο με πλαισίωση Νομισματικής Επιτροπής) κάτι πλησιέστερο προς όρους αγοράς. Ήταν όμως τέτοια η ένταση της εποχής, καθώς και ο πολιτικός λόγος της πρώτης περιόδου ΠΑΣΟΚ, που σ’ αυτό δεν δόθηκε σημασία (ενώ π.χ. στην διαχείριση των προβληματικών επιχειρήσεων της εποχής, τις υποθέσεις κοινωνικοποίησης/κρατικοποίησης ΑΓΕΤ-Ηρακλής ή Σκαλιστήρη μέσω του μοχλού του τραπεζικού συστήματος αποδόθηκε κεντρικός πολιτικός ρόλος).

 

Προς τι η αναφορά αυτή στο – βαθύ, εν τέλει – παρελθόν: Αν η δεκαετία του ΄80 υπήρξε, όχι δε μόνον στην Ελλάδα αλλά πολύ ευρύτερα, πάντως στην Ευρώπη και τις χώρες της Δύσης γενικότερα, η περίοδος στην οποία ιδεολογικοποιήθηκε η ισχυρή αποσύνδεση της άσκησης νομισματικής πολιτικής από την Κυβερνητική λειτουργία και κατέστη τοτεμική η ανεξαρτησία των Κεντρικών Τραπεζών (ενώ, αντίθετα, αναγορεύθηκε σε ταμπού η νομισματική χρηματοδότηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων), σήμερα εκείνο που βλέπουμε να εντείνεται είναι η άμπωτη εκείνης της παλίρροιας.

 

Ο ίδιος ο (σούπερ-)Μάριο Ντράγκι, στην τελική ευθεία της διαχείρισης της ενεργητικής/αντισυμβατικής νομισματικής πολιτικής, που εντέλει διέσωσε στην κορύφωση της κρίσης χρέους την Ευρωζώνη, απηύθυνε έκκληση προς τις Κυβερνήσεις να «πάρουν πίσω στα χέρια τους» τον ρόλο τόνωσης της οικονομίας μέσω της δημοσιονομικής παρέμβασης (ιδίως: των δημοσίων επενδύσεων). Στην εποχή των εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων και των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης, η νομισματική πολιτική έχει φθάσει ήδη στα όριά της/pushing on a string. Όταν οικονομολόγοι διαφορετικών οριζόντων όπως ο Stanley Fisher του ΜΙΤ (αλλά και Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ισραήλ, Αντιπρόεδρος της Αμερικανικής Fed επί Ομπάμα καθώς και Τραμπ, Αναπληρωτής Γεν. Διευθυντής του ΔΝΤ) και ο Larry Summers του Χάρβαρντ (επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, σε κυβερνητικές θέσεις μέχρις υπουργός Οικονομικών των Κυβερνήσεων Κλίντον) φθάνουν να συναινούν σε συνεργασία Κυβερνήσεων-Κεντρικών Τραπεζών για τόνωση των οικονομιών με την (άμεση) δημιουργία φρέσκου χρήματος και την διοχέτευσή του σε επενδύσεις, δημόσιες αλλά  και του ιδιωτικού τομέα, γίνεται φανερό ότι «κάτι» έχει αλλάξει.

 

Τι; Το φάσμα του αποπληθωρισμού, που πάντως στην Ευρώπη απειλεί να δημιουργήσει μαύρη τρύπα, έρχεται πλέον να σβήσει τις μνήμες του πληθωρισμού/στασιμοπληθωρισμού των δεκαετιών ΄70 και ΄80 – μνήμες που οδήγησαν στο να χτιστούν τα τείχη μεταξύ νομισματικής και δημοσιονομικής διαχείρισης. Ο αποπληθωρισμός – η Ευρωζώνη έχει κολλήσει κάτω του 1%, όταν ο επίσημος στόχος της ΕΚΤ είναι «κάτω από αλλά κοντά στο 2% – είναι κάτι που όχι μόνο τραβάει τις πραγματικές οικονομίες όλο και χαμηλότερα (ακόμη και την Γερμανική, φαίνεται), αλλά και προσδίδει στην κρίση χρέους νέα διάσταση. (Θα ακούσουμε να γίνεται λόγος για «ιξώδες του χρέους»/stickiness of debt – κάτι που η Ελλάδα της λιτότητας το έζησε και το «απέδειξε»).

 

 Όλα αυτά, φέρνουν στο προσκήνιο την εκ νέου μείξη νομισματικής και νομισματικής πολιτικής σε μια επαναφορά όχι απλώς της συζήτησης για helicopter money/ενέσεις ρευστότητας με κάθε τρόπο, αλλά και της νέας διαχείρισης των οικονομιών με λιγότερο δογματισμό.

 

Αφήστε ένα σχόλιο