ΣΕΒ: Δουλειές υπάρχουν

Δημοσιεύτηκε από economia 30/09/2019 0 Σχόλια Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Oκτώβριος 2019, τ. 987

ΦΑΚΕΛΟΣ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ του Απόστολου Λακασά

 

 

 

 

Μελέτη αναδεικνύει τα 11 επαγγέλματα με υψηλές προοπτικές απασχόλησης και χωρίς δεξαμενή εργαζομένων για τα επόμενα χρόνια

 

 

 

Εντυπωσίασε η πρόσφατη μελέτη του ΣΕΒ, που πρότεινε 11 επαγγέλματα με υψηλές προοπτικές και χωρίς δεξαμενή εργαζομένων για τα επόμενα χρόνια. Και πώς αλλιώς, σε μια χώρα με υψηλή ανεργία, σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Μάλιστα, ο ΣΕΒ ξεκινά εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού (νέων εργαζομένων, φοιτητών, ανέργων κ.λπ.) με βίντεο για τις 11 ειδικότητες που έχουν καλές προοπτικές. Ωστόσο, όλοι παραδέχονται ότι η αναζήτηση και παρουσίαση από τους θεσμικούς φορείς και τους κοινωνικούς εταίρους ειδικοτήτων με προοπτικές δεν λύνει το πρόβλημα σε βάθος χρόνου. Με δεδομένο ότι ο ΣΕΒ εδώ και χρόνια επισημαίνει την αδυναμία των ελληνικών επιχειρήσεων να βρουν προσωπικό με τις ειδικότητες που χρειάζονται, τα θεμέλια για τη διόρθωση αυτής της στρέβλωσης θα τεθούν όταν αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις στην εκπαίδευση.

 

 

 

 

Από την έρευνα του ΣΕΒ (πραγματοποιήθηκε το δεύτερο εξάμηνο του 2018, συμμετείχαν 831 επιχειρήσεις με απασχόληση μεγαλύτερη των 30 ατόμων και αφορούσε συνολικά περίπου 150.000 εργαζομένους) προέκυψαν τα ακόλουθα:

 

- Το 36% των επιχειρήσεων αντιμετωπίζει δυσκολίες στην πλήρωση κενών θέσεων εργασίας. Το ποσοστό είναι 46% για τις περισσότερο εξωστρεφείς, δηλαδή αυτές που εξάγουν πάνω από το 50% της παραγωγής τους, αλλά και για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, σε ποσοστό 45% του δείγματος.

 

- Οι κλάδοι με το εντονότερο πρόβλημα είναι της ενέργειας (49%) και των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (42%). Λιγότερο έντονη δυσκολία πλήρωσης κενών θέσεων έχουν οι επιχειρήσεις της αγροδιατροφής (37%) και των δομικών υλικών (35%), και ακόμα μικρότερη στις επιχειρήσεις logistics (30%) και υγείας-φαρμάκου (29%).

 

- Η έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων αναφέρεται ως ο σημαντικότερος λόγος δυσκολίας πλήρωσης των κενών θέσεων εργασίας (27,7%). Ακολουθούν η έλλειψη της απαιτούμενης εργασιακής εμπειρίας (21,3%), η απομακρυσμένη γεωγραφικά θέση της επιχείρησης (12,4%) και η έλλειψη των απαιτούμενων τυπικών προσόντων (11,5%).

 

- Για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις του δείγματος (με περισσότερους από 150 εργαζομένους), σημαντικότερες δυσκολίες για την πλήρωση θέσεων εργασίας είναι η έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων και ο ανταγωνισμός από άλλες επιχειρήσεις στην προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού με κατάλληλες γνώσεις και δεξιότητες από μια περιορισμένη δεξαμενή υποψηφίων.

 

- Η μία στις τέσσερις επιχειρήσεις (ακριβές ποσοστό 27,7%) αξιολογεί την έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων ως τη σημαντικότερη δυσκολία για την πλήρωση κενών θέσεων εργασίας. Αντίθετα, η έλλειψη τυπικών προσόντων αξιολογήθηκε ως σημαντικός λόγος από το 11,5% των επιχειρήσεων. Είναι δε ακόμα μικρότερο το πρόβλημα για τις εξωστρεφείς επιχειρήσεις (8,3%) και τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις (7,2%).

 

- Περίπου το 46% των επιχειρήσεων εντοπίζει ελλείψεις σε τρεις σημαντικές κατηγορίες επαγγελμάτων: στους τεχνικούς, τους ειδικευμένους τεχνίτες και τους χειριστές βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις, οι ελλείψεις σε τεχνικές/επαγγελματικές δεξιότητες εντοπίζονται σε σημαντικά μεγαλύτερο βαθμό από τον μέσο όρο του συνόλου των επιχειρήσεων.

 

- Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στις ελλείψεις γνώσεων και δεξιοτήτων οριζόντιου χαρακτήρα, όπως η οργάνωση και διοίκηση έργου, η διαχείριση καινοτομίας και τεχνολογίας κ.λπ. Οι ελλείψεις αυτές εντοπίζονται κυρίως σε επαγγέλματα υψηλών προσόντων, όπως τα ανώτερα διευθυντικά στελέχη και το επιστημονικό δυναμικό.

 

Γενικότερα, τεχνολογίες όπως οι αυτοματισμοί και τα νέα λογισμικά δημιουργούν νέες ανάγκες, ενώ η έλλειψη δεξιοτήτων προκαλεί και αύξηση του φόρτου εργασίας για το υφιστάμενο προσωπικό. Παράλληλα, αυξάνει τα λειτουργικά κόστη και καθυστερεί την ανάπτυξη νέων προϊόντων ή και υπηρεσιών.

 

Ο ΣΕΒ έχει επανειλημμένα καταθέσει τεκμηριωμένες προτάσεις για την ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη φορολογία και άλλα, ως κρίσιμες προϋποθέσεις για το άλμα προς τα εμπρός. Ενδεικτικά, στο πλαίσιο της έρευνάς του προτείνει:

 

- Αποτελεσματική διασύνδεση των προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης με τις μεταβαλλόμενες ανάγκες της σύγχρονης παραγωγικής οικονομίας και των ανταγωνιστικών επιχειρήσεων.

 

- Προώθηση των γνώσεων και δεξιοτήτων στις φυσικές επιστήμες, τα μαθηματικά, τη μηχανική και την τεχνολογία

 

- Ενίσχυση της σύγχρονης τεχνολογικής και τεχνικής εκπαίδευσης

 

- Προώθηση των ψηφιακών δεξιοτήτων σε όλες τις βαθμίδες

 

- Ενίσχυση των μεθόδων μάθησης που βασίζονται στην εργασία (μαθητεία, πρακτική άσκηση κ.λπ.) σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης

 

- Εφαρμογή εκπαιδευτικών μεθόδων και τεχνικών για την ανάπτυξη των απαραίτητων οριζόντιων (γνωσιακών) δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.

 

Ευρύτερα, ο παραγωγικός μετασχηματισμός με σκοπό την οικοδόμηση ενός βιώσιμου και ανταγωνιστικού παραγωγικού προτύπου απαιτεί και την προώθηση ριζικών μεταρρυθμίσεων στην εκπαίδευση και κατάρτιση. Ο ΣΕΒ με τη μελέτη του βάζει μία νέα παράμετρο, που ισχύει στη διεθνή αγορά εργασίας και στο πλαίσιο της 4ης βιομηχανικής επανάστασης, στην οποία τα ρομπότ θα καλύψουν πολλές σημερινές ειδικότητες. Ο ΣΕΒ λοιπόν λέει ότι η έλλειψη δεξιοτήτων είναι μεγαλύτερο πρόβλημα από την έλλειψη τυπικών προσόντων· πολύ απλά, σημασία δεν έχει μόνο η απόκτηση ενός πτυχίου αλλά και τι ξέρει να κάνει ο πτυχιούχος. «Στο παρόν και το μέλλον της εργασίας, κεντρικό ρόλο έχει η διασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των εργαζομένων, ενόψει των νέων προκλήσεων, σε έναν κόσμο που εξελίσσεται και αλλάζει ταχύτατα», τονίζει ο Θ. Φέσσας. Σημαντικό ρόλο έχει η αναβάθμιση της τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης, η οποία σήμερα έχει πάρει προσανατολισμό προς το πανεπιστήμιο. Ο Θ. Φέσσας επισημαίνει το διαρθρωτικό πρόβλημα των αστοχιών της τεχνικής, τεχνολογικής και επαγγελματικής μας εκπαίδευσης και κατάρτισης, που σηματοδοτεί την αποτυχία του εκπαιδευτικού μας συστήματος να ευθυγραμμιστεί με τις σημερινές παραγωγικές προκλήσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ οι φετινοί απόφοιτοι των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) στα 16 τους χρόνια επέλεξαν ΕΠΑΛ για να προχωρήσουν σε ένα επάγγελμα, όταν έφτασαν στην Γ΄ τάξη το Υπουργείο Παιδείας τούς έδωσε το δικαίωμα να εισαχθούν σε πανεπιστημιακές σχολές, δικαίωμα που έχουν οι απόφοιτοι των Γενικών Λυκείων. Δηλαδή, η πιο πιθανή κατάληξη των αποφοίτων ΕΠΑΛ θα είναι να πάρουν ένα πτυχίο με μέτριες ή χαμηλές επαγγελματικές προοπτικές, και ίσως μόνο στον δημόσιο τομέα. Ενδεικτικά, απόφοιτοι Επαγγελματικών Λυκείων εισήχθησαν φέτος σε τμήματα π.χ. Φυσικής, Γεωπονίας, Γεωλογίας με πολύ χαμηλές επιδόσεις (κάτω του ορίου του 10), με χαρακτηριστικότερη την περίπτωση του εισακτέου στο τμήμα Περιφερειακής και Διασυνοριακής Ανάπτυξης Δυτικής Μακεδονίας με μέσο όρο κάτω της μονάδας, με 840 μονάδες στις 20.000…

Αφήστε ένα σχόλιο