Τα βήματα για να κατακτήσει το ελληνικό ελαιόλαδο τη διεθνή αγορά

Δημοσιεύτηκε από economia 11/10/2019 0 Σχόλια Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Oκτώβριος 2019, τ. 987

ΕΞΑΓΩΓΕΣ του Γιώργου Μανέττα

 

 

 

Ανεκμετάλλευτες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό οι τεράστιες δυνατότητες του ελληνικού ελαιόλαδου, παρότι η Ελλάδα αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη παραγωγό χώρα σε παγκόσμιο επίπεδο. Την ίδια στιγμή νέες χώρες αναδύονται στο προσκήνιο, διεκδικώντας μερίδιο στην παγκόσμια αγορά, ενώ οι μεγάλες δυνάμεις του χώρου, Ισπανία και Ιταλία, κερδίζουν διαρκώς έδαφος χάρη στη συμπαγή στρατηγική που έχουν φιλοτεχνήσει εδώ και δεκαετίες, χωρίς ταλαντεύσεις και πισωγυρίσματα. «Τις πταίει» λοιπόν και δεν έχει αξιοποιηθεί το μοναδικό αυτό προϊόν; Ποια είναι τα εμπόδια και πώς θα μπορούσαν να ξεπεραστούν; Τι θα πρέπει να γίνει για να αποκτήσει η όλη προσπάθεια νέα δυναμική;

 

Η Οικονομική απευθύνθηκε σε έμπειρους ανθρώπους του χώρου, με βαθιά γνώση και πορεία στον κλάδο, και κατέγραψε τα προβλήματα αλλά και τα βήματα που πρέπει να γίνουν προκειμένου το υγρό χρυσάφι της ελληνικής γης, όπως το χαρακτήρισε ο Όμηρος, να βρει τη θέση που του αξίζει στη διεθνή αγορά, προς όφελος των Ελλήνων παραγωγών και της ελληνικής οικονομίας.

 

Η CEO της AGRO.VI.M, Ευγενία Γυφτέα θεωρεί κομβικής σημασίας τη δημιουργία υποδομών (και ειδικότερα όσον αφορά το ελαιόλαδο, εγκαταστάσεων συσκευασίας) ώστε η χώρα να εκμεταλλευθεί τη γεωργική παραγωγή ελαιόλαδου, η οποία σύμφωνα με τη Eurostat αντιπροσωπεύει σχεδόν το 1/10 της ελληνικής γεωργικής παραγωγής. Κρίσιμο στοιχείο, σύμφωνα με την Ευ. Γυφτέα, είναι η διασφάλιση της ποιότητας της πρώτης ύλης, η οποία έχει υποβαθμιστεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. «Ο ελαιοπαραγωγός οφείλει να διατηρήσει την ποιότητα που του παρέχει η φύση, αλλά και να λάβει μέτρα για να προφυλαχτεί από τους κινδύνους», επισημαίνει χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως τελευταία στα ελληνικά ελαιόλαδα εντοπίζονται φυτοφάρμακα και άλλες ουσίες που τείνουν να απαγορευθούν από αρκετά τρόφιμα.

 

Η σταθεροποίηση της ποιότητας, σύμφωνα με την ίδια, θα προέλθει μέσα από την υποστήριξη των ελαιοτριβείων και την καλύτερη διαχείριση της πρώτης ύλης, ώστε να γίνεται η έκθλιψη άμεσα και με τα καλύτερα μέσα για την προστασία της ποιότητας. Από εκεί και πέρα, χρειάζεται να γίνουν επενδύσεις από τις μεσαίες και μεγάλες βιομηχανίες ελαιόλαδου για την ανάπτυξη νέων προϊόντων, όπως βιολογικών, με την υποστήριξη των επιστημόνων, ενώ και οι τυποποιητές θα πρέπει να προσαρμοστούν με τη σειρά τους στις απαιτήσεις της αγοράς.

 

Η Ευ. Γυφτέα θεωρεί πως η αποκατάσταση της σταθερότητας στην οικονομία σε συνδυασμό με μέτρα για τη μείωση του κόστους παραγωγής και τυποποίησης και την υποστήριξη της ποιότητας του προϊόντος από τον παραγωγό μπορούν να τονώσουν τις πωλήσεις των επώνυμων προϊόντων ελαιόλαδου. Και αυτό παρότι το brand name της Ελλάδας δέχθηκε σημαντικό πλήγμα την τελευταία δεκαετία, τη στιγμή που ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής μας στο ελαιόλαδο, η Ιταλία (το product of Italy, packed in Italy), παραμένει ένα πανίσχυρο brand name.

 

 

 

Η περίπτωση των ΗΠΑ και ο κίνδυνος δασμών

Πέρα από τα διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες παραγωγοί και μεταποιητές στην προσπάθειά τους να επεκταθούν στη διεθνή αγορά, εσχάτως προέκυψε και ένας ακόμη πονοκέφαλος: οι δασμοί που προανήγγειλε πως θα επιβάλει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλτ Τραμπ στις εισαγωγές ελαιόλαδου από την Ευρώπη. Το θέμα προβληματίζει ιδιαίτερα τους Έλληνες παραγωγούς επώνυμου ελαιόλαδου, μιας και υπάρχει η πιθανότητα οι δασμοί να είναι αρκετά υψηλοί, καθιστώντας εξαιρετικά κοστοβόρα και ασύμφορη την εξαγωγή ελαιόλαδου στις ΗΠΑ – μια αγορά που τα τελευταία χρόνια αποδείχθηκε ιδιαίτερα παραγωγική για τους Έλληνες εξαγωγείς ελαιόλαδου. Σύμφωνα με στοιχεία του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων, η αξία των ελληνικών εξαγωγών ελαιόλαδου ήταν 18,8 εκατ. ευρώ το 2014 και ανήλθαν σε 42,4 εκατ. ευρώ το 2018. Υπερδιπλασιάστηκαν δηλαδή μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια!

 

«Το ευρωπαϊκό ελαιόλαδο, όχι μόνο το ελληνικό, κινδυνεύει να τεθεί εκ των πραγμάτων εκτός της αμερικάνικης αγοράς λόγω υπερβολικών δασμών, που θα εκτοξεύσουν την τιμή του», επισημαίνουν χαρακτηριστικά. Μάλιστα, η ηγεσία του ΣΕΒΙΤΕΛ έχει αναλάβει πρωτοβουλίες προς όλες τις κατευθύνσεις. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν ενεργοποιηθεί ήδη το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και η Ελληνική Πρεσβεία στις ΗΠΑ, καθώς επίσης και περίπου 20 Αμερικανοί γερουσιαστές, εκ των οποίων και 5 Ρεπουμπλικάνοι, οι οποίοι εμφανίζονται αντίθετοι με την απόφαση του Ντόναλτ Τραμπ.

 

Στον αντίποδα, η οικονομολόγος Δήμητρα Αλιέως σπεύδει να καθησυχάσει τους φόβους, λέγοντας πως οι ελληνικές εξαγωγές στην Αμερική είναι ελάχιστες, ενώ η επαπειλουμένη σχετική φορολογία μάλλον δεν θα σημάνει κάτι σημαντικό για το ελαιόλαδο και τις ελιές. Άλλωστε, όπως λέει, αν επιβληθούν δασμοί (εκτίμηση περί το 10-15%), αυτό θα ισχύσει και για τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. «Βέβαια, η ισπανική ελιά δέχθηκε μια απώλεια 40% στο σύνολο των εξαγωγών της αρχικά όταν επιβλήθηκαν δασμοί από τις ΗΠΑ, αλλά σιγά-σιγά οι εξαγωγές επιστρέφουν στις παλαιές ροές τους. Το πλήγμα υπάρχει πάντοτε, αλλά οι αγορές επαναρρυθμίζονται. Η Ελλάδα εξάγει στις ΗΠΑ σύνολο αξίας για το ελαιόλαδο ύψους 25 εκατ. δολαρίων και 140 εκατ. περίπου για τις ελιές. Το σύνολο της όποιας πιθανής φορολόγησης από τις ΗΠΑ δεν θα φέρει κάποια καταστροφή.

 

«Φυσικά, αν οι ΗΠΑ φορολογήσουν την εισαγωγή ελαιόλαδου, οι χώρες της MAGREB, και κυρίως η Τυνησία και το Μαρόκο, θα αποκτήσουν άλλο ένα προνομιακό βήμα έναντι του ευρωπαϊκού ελαιόλαδου (ας λάβουμε υπ’ όψιν ότι οι ΗΠΑ επιδοτούν, ήδη, την εισαγωγή μαροκινού ελαιόλαδου έναντι του ευρωπαϊκού εδώ και πολλά χρόνια). Καλές παλιές συμφωνίες του Μαροκινού βασιλιά με τις ΗΠΑ και την ΕΕ!

 

«Οι ΗΠΑ, από την άλλη, φαίνεται ότι πρέπει πρώτα να τακτοποιήσουν τις οικονομικές σχέσεις τους με την Κίνα και τους Άραβες – και, μάλλον, δεν προηγείται άμεσα η ενασχόλησή τους με την ευρωπαϊκή φορολόγηση. Η Ελλάδα, άλλωστε, με τις μικρές ποσότητες που εξάγει, απευθύνεται σε ειδικό καταναλωτικό κοινό (γκουρμέ), που μάλλον θα συνεχίσει να καταναλώνει το «καλό ελληνικό ελαιόλαδο» για τη σαλάτα του».

 

Η πολιτική για το ελαιόλαδο χρειάζεται θαρραλέες αποφάσεις, της Δήματρας Αλιέως, ιδρυτικού μέλους του ΣΕΒΙΤΕΛ

 

Ελληνικό ελαιόλαδο: ο ανεκμετάλλευτος «πράσινος χρυσός», του Δρ. Δημήτρη Μανιατάκη, Προέδρου του Μανιατάκειου Ιδρύματος

 

 

Αφήστε ένα σχόλιο