100 χρόνια ICC και Λουκάς Παπαδήμος

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 10/10/2019 0 Σχόλια Economia Blog,

Τα 100 χρόνια του γιορτάζει το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο, το ICC/International Chamber of Commerce. Και αποφάσισε, με την πρωτοβουλία του Νίκου Βερνίκου, Επίτιμου Προέδρου του ICC και του Πέτρου Δούκα, Προέδρου του Ελληνικού Τμήματος του ICC να κάνει τον εορτασμό στην Αθήνα, στο Ζάππειο Μέγαρο, υπό την αιγίδα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας. Συνδυάζοντας την παρουσίαση μιας συζήτησης για τον «Επόμενο Αιώνα της Παγκόσμιας Επιχειρηματικότητας» με την τιμητική βράβευση, από το ICC, του Λουκά Παπαδήμου, στην τριπλή του ιδιότητα: του ακαδημαϊκού, της πολιτικής προσωπικότητας και του κεντρικού τραπεζίτη.

 

Η συζήτηση οργανώθηκε συνολικά γύρω από τα πρόσφατα φαινόμενα αμφισβήτησης του πολυμερούς συστήματος διεθνούς εμπορίου και την επανεμφάνιση του προστατευτισμού. Στην διαφαινόμενη αποδυνάμωση των μηχανισμών του ΠΟΕ, σε τι έκταση θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως σωσίβιο οι – διαφορετικές, βέβαια – διαδικασίες του ICC;

 

Άμα σταθεί κανείς στην εισήγηση του Προέδρου του ICC, Paul Polman, θα συναντήσει ασφαλώς τις αναμενόμενες επισημάνσεις για την ανάγκη να διαφυλαχθεί η κληρονομία του μεταπολεμικού συστήματος ελεύθερου εμπορίου, του βασισμένου σε κανόνες. Παρακολουθώντας όμως την ανάλυσή του για την συνολική εικόνα της παγκόσμιας οικονομίας, με κάποιο ξάφνιασμα τον ακούσαμε να αναφέρεται στο πώς ένα 2% του παγκόσμιου πληθυσμού, κατέχει το 57% του παγκόσμιου πλούτου. Κι αν αυτό αποτελεί μια απλή μέτρηση, η συνέχεια ήταν ακόμη πιο ενδιαφέρουσα: ανέφερε ο P. Polman όταν αν ένας φόρος 0,5% επιβαλλόταν σ’ αυτόν τον συσσωρευμένο πλούτο, εκατομμύρια παιδιών θα μπορούσαν να αποκτήσουν παγκοσμίως πρόσβαση στην εκπαίδευση (που δεν διαθέτουν), καθώς και να καταπολεμηθεί ριζικά η παιδική θνησιμότητα που οφείλεται σε κακές συνθήκες ζωής ή/και σε έλλειψη εμβολιασμών. Προχώρησε δε ακόμη περισσότερο: επεσήμανε ότι σε μια εποχή όπου πελώρια κεφάλαια παραμένουν χωρίς απόδοση (ή και με αρνητικές αποδόσεις), το να μην επιχειρούνται επενδύσεις στον κόσμο όπου οι ανάγκες είναι μεγάλες, αποτελεί παραλογισμό. Δεν ήταν αυτό το κεντρικό σημείο της παρέμβασης Polman, αλλά και πάλι το να ακούει κανείς παρόμοιες σκέψεις - που παραπέμπουν σε Thomas Pikkety αν μη Branko Milanovic - από τον Πρόεδρο του ICC, έχει την σημασία του. (Έως ότου, βέβαια θυμηθεί ότι το ICC υπάγεται στην στεφάνη θεσμών του ΟΗΕ, οπότε π.χ. η σύνδεση με τους 17 στόχους βιώσιμης ανάπτυξης/SDG έχει μια εσωτερική λογική).

 

Αυτή την ενδιαφέρουσα, θα λέγαμε ενθαρρυντική τάση να επηρεάζεται το περιεχόμενο μιας συζήτησης από τον περίγυρό της, από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα την είδαμε και στον (παρεμβαίνοντα από πλευράς της φιλοξενουσας Ελλαδας) Αδωνι Γεωργιάδη. Ο οποίος, αφού έκανε μιαν – αναμενόμενη, επίσης -  πολιτική κατάθεση και ανάλυση της φιλοεπενδυτικής πολιτικής της νέας Κυβέρνησης, προχώρησε σε δυο σχετικά απροσδόκητες επισημάνσεις. Πρώτον, παραμένοντας βέβαια στα ίχνη Κυριάκου Μητσοτάκη στον ΟΗΕ, μίλησε με απροσδόκητη ευαισθησία για τις περιβαλλοντικές ευθύνες. Ύστερα,  ακόμη πιο ενδιαφέρον, έκανε αναφορές στο Προσφυγικό/Μεταναστευτικό πολυ πιο συγκρατημένες και «ανοιχτές» από εκείνες που θα θεωρούνταν αναμενόμενες….

 

Όταν πάντως ήρθε η ώρα της βράβευσης Παπαδήμου, και μετά τις παραδοσιακές ανταλλαγές αβροτήτων, ο τιμώμενος πήρε τον λόγο για λιτές πλην ουσιαστικές παρατηρήσεις. Ξεκίνησε από τις πρόδηλες, πλέον, απειλές κατά του πολυμερούς διεθνούς συστήματος εμπορίου από τα κινήματα αντι-παγκοσμιοποίησης (που έχουν ωριμάσει και αποκτούν πολιτική/θεσμική φωνή), σημείωσε πώς οι κινήσεις προστατευτισμού εμφανίζονται ως αντίδραση προς τους διεθνείς μηχανισμούς συντονισμού και προσαρμογής («που έχουν κάνει θεσμούς όπως ο ΠΟΕ απαγορευμένες λέξεις»).

 

Και τούτο, την ίδια στιγμή που βαθύτερες μεταβολές, με επανισορρόπηση της οικονομικής ισχύος διεθνώς αλλά και με επιτάχυνση της τεχνολογικής αλλαγής, ούτως ή άλλως αποσταθεροποιούν τα πολιτικά συστήματα και την προσαρμογή των κοινωνιών. Επιτείνεται δε το φαινόμενο αυτό από την ένταση των ανισοτήτων και μεταξύ χωρών αλλά και στο εσωτερικό των χωρών: η επίπτωση των ανισοτήτων είναι σφάλμα να παραγνωρίζεται.

 

Κατέθεσε στην συνέχεια ο Λ. Παπαδήμος την εμπειρία του από την διαχείριση της Ευρωπαϊκής αλλά και της Ελληνικής κρίσης χρέους, όπου είδε πώς στην πράξη οι διεθνείς, πολυμερείς θεσμοί λειτούργησαν θετικά. Όμως χρειάζεται μεγάλη ειλικρίνεια στην αντιμετώπιση της εικόνας ωφελημάτων-κόστους από το ελεύθερο διεθνές εμπόριο, αλλιώς θα ενταθεί ακόμη περισσότερο η πολιτική αξιοποίηση της αίσθησης «εισάγουμε ανεργία, εξάγουμε θέσεις εργασίας», που ήδη πολλές φορές ακούγεται στην πολιτική. Μόνο μέσα από μια γνήσια προσπάθεια ενσωμάτωσης/inclusiveness μπορεί να ανακοπεί η αρνητική πορεία.

 

Περίπου σαν υποσημείωση, αναφέρθηκε ο Λ. Παπαδήμος στις προοπτικές μιας ΕΕ όπου η ανάπτυξη έχει σκοντάψει, για να καταλήξει στο ότι η ανάκτηση βιώσιμης ανάπτυξης απαιτεί συμπλήρωση/ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς και νέους θεσμούς ώστε να προκύψει ισχυρότερη ΟΝΕ: για αυτά, η στήριξη των επιχειρήσεων θα είναι αναγκαία.

 

Ήταν κρίμα που το ακροατήριο ήταν αραιό: άξιζε η όλη διοργάνωση, ιδιαίτερα οι τοποθετήσεις Παπαδήμου. Και διερωτάται κανείς πώς θα ήταν αν ο ίδιος βρισκόταν για πενταετή θητεία στο άλλο μέγαρο, διαγωνίως του Ζαππείου: το Προεδρικό. Επ’ εσχάτων ακούστηκε κι αυτή η ιδέα, αν και για την ώρα ως αουτσάιντερ.

 

Αφήστε ένα σχόλιο