Παρουσίαση του Μ. Ντράγκι από τον Λ. Παπαδήμο στην Ακαδημία Αθηνών

Δημοσιεύτηκε από economia 17/10/2019 0 Σχόλια Εκδηλώσεις,

 

Ακαδημία Αθηνών, δημόσια συνεδρία της 1ης Οκτωβρίου 2019

 

Υποδοχή του ξένου εταίρου, κ. Μάριο Ντράγκι

 

(εδώ η ομιλία του Μ. Ντράγκι)

 

Παρουσίαση από τον ακαδημαϊκό, κ. Λουκά Παπαδήμο

 

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι Ακαδημαϊκοί Εκλεκτοί Προσκεκλημένοι, Κυρίες και Κύριοι,

Με μεγάλη ευχαρίστηση θα παρουσιάσω τη σταδιοδρομία, το επιστημονικό έργο και την προσωπικότητα του Mario Draghi και θα συνοψίσω τη συμβολή του στην οικονομική επιστήμη και πολιτική. Αισθάνομαι ιδιαίτερα ευτυχής που σήμερα υποδεχόμαστε τον Mario Draghi επισήμως ως Ξένο Εταίρο της Ακαδημίας Αθηνών αναγνωρίζοντας την εξέχουσα προσφορά του στην οικονομική και νομισματική πολιτική, την καθοριστική συμβολή του στη διασφάλιση της νομισματικής και χρηματοοικονομικής σταθερότητας στην Ευρώπη και παγκοσμίως, και την πολύτιμη συνεισφορά του στην αντιμετώπιση της δημοσιονομικής και οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Πιστεύω ότι εκφράζω την ικανοποίηση όλων των μελών του ανώτατου πνευματικού ιδρύματος της χώρας διότι  συγκαταλέγεται στις τάξεις του ως ο πρώτος Ξένος Εταίρος της Ακαδημίας στον κλάδο των οικονομικών επιστημών ένας επιφανής οικονομολόγος και μια προσωπικότητα με διεθνή εμβέλεια και αναγνώριση.

Σπουδές

Ο Mario Draghi γεννήθηκε στη Ρώμη το 1947. Σπούδασε στο Sapienza Πανεπιστήμιο της Ρώμης, από το οποίο έλαβε το πτυχίο του στις οικονομικές επιστήμες το 1970 και όπου συνέγραψε διατριβή με θέμα "Economic Integration and Exchange Rate Changes" υπό την εποπτεία του καθηγητή Federico Caffè. Στη συνέχεια, έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Massachusetts Institute of Technology (Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασσαχουσέτης, ΜΙΤ), όπου αναγορεύτηκε διδάκτωρ Οικονομικών Επιστημών (Ph.D.) το 1977. Ο τίτλος της διατριβής του ήταν "Essays on Economic Theory and Applications", με εποπτεύοντα καθηγητή τον Franco Modigliani, ο οποίος έλαβε το βραβείο Νοbel στις οικονομικές επιστήμες το 1985.

Η συμβολή του Mario Draghi στην οικονομική επιστήμη και πολιτική είναι ουσιαστική και πολυδιάστατη. Περιλαμβάνει το έργο και τις δραστηριότητές του ως πανεπιστημιακού καθηγητή, ως ανώτατου αξιωματούχου στο Υπουργείο Οικονομικών της Ιταλίας, ως Διοικητή της Τράπεζας της Ιταλίας και ως Προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

 

Πανεπιστημιακή Σταδιοδρομία

Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, ο Mario Draghi ακολούθησε ακαδημαϊκή σταδιοδρομία επί 15 έτη. Διετέλεσε καθηγητής Οικονομικών Επιστημών στα πανεπιστήμια του Τρέντο, της Πάντοβα και της Βενετίας την περίοδο 1975-1981 και τακτικός καθηγητής (full professor) Οικονομικών και Νομισματικής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας από το 1981 έως το 1991.

Το ερευνητικό και συγγραφικό του έργο του την περίοδο εκείνη καλύπτει ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν, μεταξύ άλλων: (1) τη διεθνή χρηματοοικονομική, (2) την παραγωγικότητα της εργασίας και τους προσδιοριστικούς παράγοντες των μισθών και της απασχόλησης, (3) το ρόλο των ορθολογικών προσδοκιών στη διαμόρφωση της μακροοικονομικής ισορροπίας, (4) την άσκηση μακροοικονομικής πολιτικής στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία, (5) τις πρόσφορες πολιτικές και διαρθρωτικές αλλαγές που απαιτούνται για την ενίσχυση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθώς και (6) τη θεωρία και την ιστορία της διαχείρισης του δημοσίου χρέους σε διάφορα κράτη. Το συγγραφικό του έργο την περίοδο 1977-2008 περιλαμβάνει 4 βιβλία και πολλά άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά.

 

Συμβολή στην Οικονομική και Δημοσιονομική Πολιτική

Από το 1991 έως το 2001, ο Mario Draghi υπηρέτησε ως Γενικός Διευθυντής του Θησαυροφυλακίου του Υπουργείου Οικονομικών της Ιταλίας (Director General of the Italian Treasury). Στη θέση αυτή, η οποία ουσιαστικά αντιστοιχεί στη θέση Υφυπουργού σε άλλες χώρες, είχε μεταξύ άλλων την αρμοδιότητα για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μέτρων δημοσιονομικής πολιτικής και τη διαχείριση του δημόσιου χρέους. Ταυτόχρονα, ήταν εκπρόσωπος της Ιταλίας σε Επιτροπές Οικονομικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΟΣΑ. Συγκεκριμένα, διετέλεσε Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής (Economic and Financial Committee) το 2000-2001 και του Working Party No 3 του ΟΟΣΑ το 1999-2001. Την περίοδο 1993-2001 ήταν επίσης Πρόεδρος της Ιταλικής Επιτροπής για Ιδιωτικοποιήσεις, ενώ ήταν ex-officio και Εκτελεστικός Διευθυντής της Παγκόσμιας Τράπεζας από το 1984 εως το 1990.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του στο Υπουργείο Οικονομικών ήταν Πρόεδρος της Επιτροπής η οποία αναθεώρησε τη νομοθεσία για τις επιχειρήσεις και τις χρηματοπιστωτικές αγορές και συνέταξε τον σχετικό νόμο, ο οποίος έχει μείνει στην ιστορία ως ο νόμος Draghi. Μετά από μια σύντομη περίοδο απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα, από το 2002 έως το 2005, το έργο και οι δραστηριότητες του Mario Draghi εστιάζονται στη νομισματική πολιτική και την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

 

Συμβολή στη Νομισματική και Χρηματοοικονομική Πολιτική

Ο Mario Draghi διετέλεσε Διοικητής της Τράπεζας της Ιταλίας από τον Ιανουάριο του 2006 έως τον Οκτώβριο του 2011. Επίσης, από το 2006 έως σήμερα είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (The Bank for International Settlements), της επονομαζόμενης τράπεζας των κεντρικών τραπεζών, η οποία προάγει τη διεθνή συνεργασία σε θέματα νομισματικής και χρηματοοικονομικής πολιτικής και όπου συνεδριάζουν ανά δίμηνο οι διοικητές όλων των κεντρικών τραπεζών των ανεπτυγμένων οικονομιών.

Τον Απρίλιο του 2006 εξελέγη Πρόεδρος του Financial Stability Forum και μετέπειτα του Financial Stability Board του Group των 20 και διατήρησε αυτή τη θέση έως τον Νοέμβριο του 2011. Το Financial Stability Board διαδραμάτισε καθοριστικό συντονιστικό ρόλο στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης του 2007-2009 και συνέβαλε ουσιαστικά στη διαμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου εποπτείας του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος και των μηχανισμών πρόληψης και μετριασμού συστημικών κινδύνων.

 Από τον Νοέμβριο του 2011 έως σήμερα, ο Mario Draghi είναι Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Επίσης, είναι Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου και μέλος του G7 και του G20 (του Group of 7 και του Group of 20) των ανεπτυγμένων οικονομιών.

 Ο Mario Draghi ανέλαβε τα ηνία της ΕΚΤ σε μια ιδιαίτερα δύσκολη για την Ευρώπη συγκυρία, όταν η δημοσιονομική και τραπεζική κρίση στη ζώνη του ευρώ είχε εισέλθει σε εξαιρετικά κρίσιμη φάση, με ορατό τον κίνδυνο εξόδου της Ελλάδος από την Ευρωζώνη, με μεγάλες και αυξανόμενες πιέσεις στις αγορές και τα τραπεζικά συστήματά άλλων ευάλωτων χωρών, όπως η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Ισπανία, και με την οικονομία της Ευρωζώνης συνολικά σε ύφεση. Η σταθερότητα και βιωσιμότητα του ευρώ είχε αρχίσει να αμφισβητείται από τις αγορές και από πολλούς οικονομικούς αναλυτές.

Υπό την ηγεσία του Mario Draghi, η ΕΚΤ έδρασε αποφασιστικά για την αντιμετώπιση της κρίσης με τη χρήση συμβατικών και μη συμβατικών μέτρων νομισματικής πολιτικής και με άλλες παρεμβάσεις. Καταλυτική για την υπέρβαση της κρίσης θεωρείται η φραστική παρέμβαση του Mario Draghi σε μια ομιλία του στο Λονδίνο στις 26 Ιουλίου 2012 όταν δήλωσε ότι ".... η ΕΚΤ είναι έτοιμη να πράξει ό,τι απαιτείται για να σώσει το ευρώ. Και πιστέψτε με, αυτό θα είναι επαρκές." (... "the ECB is ready to do whatever it takes  to  preserve  the  euro.  And  believe  me,  it  will  be  enough").  Αποτέλεσμα  της νομισματικής πολιτικής που ασκήθηκε, της αποφασιστικότητας που επέδειξε στην επίτευξη των στόχων που είχαν τεθεί και της υλοποίησης των λοιπών μέτρων πολιτικής που ελήφθησαν σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο το καλοκαίρι του 2012 ήταν η εντυπωσιακή βελτίωση των συνθηκών στις χρηματοπιστωτικές αγορές και η μεγάλη αποκλιμάκωση των επιτοκίων, εξελίξεις που συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας στη ζώνη του ευρώ.

Δύο χρόνια αργότερα, το 2014, όταν η οικονομική δραστηριότητα σημείωσε επιβράδυνση και ο κίνδυνος αποπληθωρισμού και μιας νέας οικονομικής ύφεσης δημιούργησαν έντονη ανησυχία για τις προοπτικές της Ευρωπαϊκής οικονομίας και το μέλλον του ευρώ, ο Mario Draghi διαδραμάτισε ηγετικό ρόλο στη διαμόρφωση και υλοποίηση μιας επεκτατικής νομισματικής πολιτικής – ριζοσπαστικής για την Ευρωζώνη – με τη μείωση των επιτοκίων παρέμβασης της ΕΚΤ σε εξαιρετικά χαμηλά ή αρνητικά επίπεδα και την εισαγωγή του προγράμματος αγοράς κρατικών ομολόγων και άλλων τίτλων – της λεγόμενης πολιτικής ποσοτικής χαλάρωσης (quantitative easing, QE). Η πολιτική αυτή σταθεροποίησε την οικονομία, απέτρεψε τους διαγραφόμενους κινδύνους αποπληθωρισμού και ύφεσης και στήριξε την οικονομική ανάπτυξη της Ευρωζώνης τα επόμενα 4 χρόνια.

Πρόσφατα, στις αρχές του Σεπτεμβρίου 2019, ο Mario Draghi ανακοίνωσε μια νέα δέσμη μέτρων νομισματικής πολιτικής, που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μικρή μείωση ενός επιτοκίου παρέμβασης της ΕΚΤ στο -0.5% και, ιδιαίτερα σημαντικό, την επανεκκίνηση του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης (QE), με την αγορά ομολόγων αξίας 20 δισεκ. ευρώ κάθε μήνα για όσο χρόνο αυτό κρίνεται αναγκαίο ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της νομισματικής πολιτικής για τη σταθερότητα των τιμών, δηλαδή την επάνοδο του πληθωρισμού σε ρυθμό πλησίον, αλλά χαμηλότερο, του 2%, που συναρτάται με την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας στη ζώνη του ευρώ. Τα μέτρα αυτά κρίθηκαν από τον Mario Draghi και τη μεγάλη πλειοψηφία του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ επιβεβλημένα, με δεδομένη την αισθητή επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας στην Ευρωζώνη και διεθνώς και, κυρίως, λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομική ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ προβλέπεται να παραμείνει υποτονική στα επόμενα δύο έτη και ο πληθωρισμός θα διατηρηθεί μεσοπρόθεσμα σε επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο από το στόχο του 2%, ενώ η παρατεταμένη αβεβαιότητα και η συσσώρευση πολλαπλών κινδύνων ενδέχεται να απειλήσουν την αναμενόμενη βραδεία ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής οικονομίας.

Έχουν διατυπωθεί αντιρρήσεις και επιφυλάξεις για την αναγκαιότητα και τη χρονική στιγμή εφαρμογής αυτών των μέτρων, καθώς και προβληματισμοί για την αποτελεσματικότητά τους και τις ενδεχόμενες παρενέργειές τους στις αγορές κεφαλαίων και στους αποταμιευτές. Αυτοί οι προβληματισμοί πρέπει να εξετασθούν περαιτέρω με προσοχή. Ωστόσο, τα μέτρα που αποφασίσθηκαν ήταν αναγκαία και γενικώς ορθά, όχι μόνον λόγω των δυσμενέστερων εκτιμήσεων για τις οικονομικές προοπτικές στην Ευρώπη και των αυξανόμενων κινδύνων, αλλά και επειδή άλλα μέσα πολιτικής, ιδίως η δημοσιονομική πολιτική, δεν είναι άμεσα διαθέσιμα για την στήριξη της  οικονομικής  ανάπτυξης.  Όπως  έχει  τονίσει  και  ο  Mario  Draghi  είναι  πλέον επιβεβλημένο να γίνει ένα ουσιαστικό βήμα προς τη δημιουργία μιας μορφής δημοσιονομικής ένωσης στην Ευρωζώνη, με ένα κοινό δημοσιονομικό μηχανισμό που θα αποσκοπεί στη διαφύλαξη της σταθερότητας και την ενίσχυση της ανάπτυξης, ιδίως σε περιόδους βαθιάς ύφεσης ή απρόβλεπτης κρίσης. Έτσι μπορεί να μειωθεί το υπερβολικό βάρος που φέρει η ενιαία νομισματική πολιτική για τη σταθεροποίηση της οικονομίας. Η τελευταία δέσμη μέτρων που ανακοίνωσε ο Mario Draghi μπορεί να αποτελέσει, μεταξύ άλλων, καταλύτη για τη λήψη των αναγκαίων αποφάσεων σε πολιτικό επίπεδο προκειμένου να δημιουργηθεί ένας κοινός προϋπολογισμός των χωρών της ζώνης του ευρώ, ο οποίος θα προάγει την ανάπτυξη και τη σταθερότητα της Ευρωπαϊκής οικονομίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε μία ακόμη σημαντική κληρονομιά στο πλαίσιο της συμβολής του Mario Draghi στην οικονομική πολιτική.

Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ στη συνεισφορά του Mario Draghi στην αντιμετώπιση της δημοσιονομικής και τραπεζικής κρίσης στην Ελλάδα που ήταν επίσης πολύ σημαντική, ιδίως κατά τις εξαιρετικά κρίσιμες περιόδους το 2011-2012 και το 2015. Συνετέλεσε εποικοδομητικά και αποφασιστικά, πάντα στο πλαίσιο των κανόνων που διέπουν τη λειτουργία και τη πολιτική της ΕΚΤ, στην επίλυση θεμάτων που αφορούσαν τη χρηματοδότηση και ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών, την αναδιάρθρωση και ελάφρυνση του δημόσιου χρέους και, γενικότερα, τη στήριξη των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής της Ελλάδος. Και είμαι σε θέση να γνωρίζω από πρώτο χέρι τον ουσιαστικό ρόλο του και την πολύτιμη συμβολή του στη στήριξη της ελληνικής οικονομίας.

Μεταξύ των άλλων δραστηριοτήτων και θέσεων του Mario Draghi, θέλω να σημειώσω ότι είναι μέλος του Board of Trustees του Princeton Institute for Advanced Study και μέλος του Group of Thirty.

 Το έργο του Mario Draghi έχει αναγνωρισθεί διεθνώς και του έχουν απονεμηθεί σημαντικές τιμητικές διακρίσεις. Έχει αναγορευθεί επίτιμος διδάκτορας πανεπιστημίων, συμπεριλαμβανομένων του Πανεπιστημίου της Πάντοβα (2009), του Πανεπιστημίου LUISS Guido Carli στη Ρώμη (2013) και του Πανεπιστημίου του Tel Aviv (2017). Επίσης, του έχουν απονεμηθεί οι τίτλοι του Knight Grand Cross of the Order of Merit (2000) και του Grand Officer of the Order of Merit (1991) της Ιταλικής Δημοκρατίας.

 Ολοκληρώνοντας, επισημαίνω την εξαιρετικά θετική αξιολόγηση από ομολόγους του και από πανεπιστημιακούς καθηγητές της συμβολής του Mario Draghi στη χάραξη και άσκηση της νομισματικής πολιτικής στην Ευρώπη και στη διασφάλιση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας την περίοδο της παγκόσμιας κρίσης (2007-2009) και της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη (2010-2015). Είναι ενδεικτικό της σημασίας και επίδρασης του έργου του και της ισχυρής προσωπικότητάς του ότι το όνομα του Mario Draghi έχει συμπεριληφθεί τα προηγούμενα χρόνια στην πρώτη δεκάδα της λίστας των 100 πιο ισχυρών ανθρώπων του κόσμου (The Ranking of the World's Most Powerful People), που καταρτίζει κάθε έτος γνωστό διεθνές περιοδικό.

 

Επίλογος

Κυρίες και Κύριοι,

 Από όσα ανέφερα προηγουμένως προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα ότι ο Mario Draghi είναι ένας εξέχων οικονομολόγος και μια κορυφαία προσωπικότητα της οικονομικής και νομισματικής πολιτικής με διεθνή αναγνώριση και  παγκόσμια εμβέλεια. Με το έργο του έχει συμβάλει καθοριστικά στη διατήρηση της νομισματικής και χρηματοοικονομικής σταθερότητας και  στη στήριξη  της οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρώπη και διεθνώς.

Εκλεκτέ και αγαπητέ συνάδελφε,

Πριν κατέλθω από το βήμα, σου εύχομαι από καρδιάς την επιτυχή συνέχιση των δραστηριοτήτων σου στο μέλλον με την ίδια συνέπεια, υπευθυνότητα, σωφροσύνη και αποτελεσματικότητα με την οποία έχεις επιτελέσει το έργο σου έως τώρα.

 

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.

 

Αφήστε ένα σχόλιο