Σύγκρουση αεροπλάνων

Δημοσιεύτηκε από economia 20/11/2019 0 Σχόλια The Economist,

Οικονομική Επιθεώρηση, Noέμβριος 2019, τ. 988

από τον Τhe Economist

 

 

 

 

Μια παλιά αντιδικία θα οδηγήσει σε επιβολή νέων αμερικανικών δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα

 

 

 

 

Τα περισσότερα εκθέματα στα μουσεία είναι ωραία – ή, τουλάχιστον, είναι παλιά. Όμως, μια έκθεση στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), το 2015, περιελάμβανε 60 χαρτόκουτα γεμάτα έγγραφα. Ο στόχος: να δοθεί μια αίσθηση της κλίμακας δύο από τις πιο μακρόσυρτες και ακριβές νομικές διαφορές, με αντικείμενο τις επιδοτήσεις προς Αμερικανούς και Ευρωπαίους κατασκευαστές αεροπλάνων. Τώρα όμως, η διαφορά αυτή ξεπερνάει το βασίλειο των χάρτινων αντιδικιών. Αυτό σημαίνει ότι πλησιάζει η επιβολή δασμών.

 

Στις 2 Οκτωβρίου ο ΠΟΕ δημοσιοποίησε την απόφασή του να επιτρέψει στην κυβέρνηση Τραμπ να επιβάλει δασμούς ύψους 7,5 δισ. δολαρίων σε εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ευχέρεια αυτή σκοπό έχει να αντισταθμίσει τη ζημιά που υπέστη η αμερικανική Boeing λόγω των επιδοτήσεων που έλαβε από την ΕΕ η Airbus – ο ανταγωνιστής της Boeing. Πρόκειται για τα ισχυρότερα αντίποινα που έχει ποτέ εγκρίνει ο ΠΟΕ. Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της USTR (των υπηρεσιών Εμπορικού Εκπροσώπου των ΗΠΑ) περιέγραψαν τη νίκη τους ως «ιστορική».

 

 

Το χρονικό

Η αντιδικία αυτή υπήρξε μακρά και έντονη. Τον Οκτώβριο του 2004 οι ΗΠΑ προσέφυγαν στον διεθνή εμπορικό θεσμό λόγω των χαμηλού κόστους δανείων που προσέφεραν οι κυβερνήσεις χωρών της ΕΕ στην Airbus. Τον επόμενο Ιούνιο η ΕΕ υπέβαλε προσφυγή για τη ζημιά που είχε υποστεί η Airbus από επιδοτήσεις προς την Boeing, μέσω φορολογικών εκπτώσεων και γενναιόδωρων συμβάσεων από το Υπουργείο Αμύνης των ΗΠΑ. Έκτοτε, ακολούθησε πολύπλοκη νομική αντιπαράθεση. Ο ΠΟΕ αποφάσισε εναντίον αμφότερων των προσφευγόντων. Και οι δύο πλευρές επέφεραν κάποιες προσαρμογές, που υποτίθεται ότι θα ανταποκρίνονταν στις εκατέρωθεν αιτιάσεις – καμία πλευρά, όμως, δεν θεώρησε ότι ικανοποιήθηκε. Η πρόσφατη απόφαση ανακοινώθηκε ενώ ακόμη κρίνονταν οι ισχυρισμοί της ΕΕ ότι είχε συμμορφωθεί. Σε οκτώ περίπου μήνες ο ΠΟΕ πιθανόν να δώσει την άδεια στην ΕΕ να επιβάλει δασμούς στις αμερικανικές εισαγωγές – συμπληρώνοντας έτσι την εικόνα του «μία σου και μία μου».

 

Αν δει κανείς τα πράγματα με μια στενή οπτική, βλέπουμε ότι το πολυμερές σύστημα εμπορίου λειτουργεί όπως έχει προβλεφθεί. Και οι δύο πλευρές ακολούθησαν τη σωστή διαδικασία προκειμένου να πετύχουν μια επίσημη απόφαση. Κανένας δεν πήρε μονόπλευρα τα πράγματα στα χέρια του. Οι δασμοί που πρόκειται να επιβάλουν οι ΗΠΑ δεν αποτελούν μονομερή τραμπουκισμό, αλλά κυρωτικό μηχανισμό τελικής καταφυγής. Είναι πολύ πιθανόν ότι θα επιβάλλονταν από κάθε Αμερικανό πρόεδρο – ακόμη και κάποιον λιγότερο φίλο των δασμών απ’ ό,τι ο Ντόναλντ Τραμπ.

 

 

Αμοιβαία καταστροφή

Ευρύτερα όμως, πρόκειται για απόδειξη του πόσο ευάλωτα είναι παρόμοια συστήματα πολυμερών κανόνων από όσους ενδιαφέρονται να χρονοτριβούν. Σε έναν κλάδο της οικονομίας όπως η αεροναυπηγική, όπου οι επιδοτήσεις ελλοχεύουν σε κάθε βήμα, ήταν ανέκαθεν σαφές ότι ΗΠΑ και ΕΕ χρειαζόταν να συμφωνήσουν αμοιβαίο αφοπλισμό. Αντί γι’ αυτό, μιλούσαν διασταυρωμένα, καταγγέλλοντας ο ένας τον άλλο ότι δεν δέχεται να διαπραγματευθεί. Πιο πρόσφατα, άλλωστε, ήρθε η σειρά της ΕΕ να υποβάλει προτάσεις στις ΗΠΑ – οι οποίες τις απέκρουσαν. Εν τω μεταξύ, οι φάκελοι της δικογραφίας γίνονταν βουνά σε χαρτόκουτα – και οι αμοιβές των δικηγόρων πορεύονταν ανάλογα.

 

Η κυβέρνηση Τραμπ δεν βράδυνε να βάλει μπροστά τις διαδικασίες ενώπιον του ΠΟΕ, που θα της επιτρέψουν να επιβάλει τους δασμούς, οι οποίοι εγκρίθηκαν. Πέρα από δασμούς 10% επί των μεγάλων αεροπλάνων και 25% επί σειράς αγροτικών και βιομηχανικών προϊόντων, ο κατάλογος που δημοσιοποίησε η USTR στις 2 Οκτωβρίου περιέλαβε ιταλική παρμεζάνα, σκωτσέζικο ουίσκι και γερμανικές βάφλες. Ακόμη όμως και αν ένα προϊόν δεν είναι στη λίστα αυτή, μπορεί και πάλι να πληγεί καθώς κάποια προϊόντα θα βγαίνουν, άλλα θα μπαίνουν.

 

Πέρα από την όποια ενόχληση δημιουργηθεί από αυτή την αντιδικία στους Αμερικανούς εκείνους που αγαπούν τα καλά ευρωπαϊκά τυριά, η μεγαλύτερη επίπτωση θα υπάρξει στις εισαγωγές αεροπλάνων, από τα οποία οι ΗΠΑ απορρόφησαν το 2018 –κυρίως από Γερμανία και Γαλλία– προϊόντα αξίας 5,1 δισ. δολαρίων. Τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι και χειρότερα, καθώς οι Αμερικανοί θα μπορούσαν να επιβάλουν δασμούς μέχρι και 100% – αλλά πάλι, κι ένα 10% τραυματίζει. Οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες φοβούνται ότι οι δασμοί θα επιβαρύνουν την τιμή των αεροσκαφών Airbus, και τούτο ενώ η Boeing δεν θα έχει την ικανότητα να διευρύνει την παραγωγή της.

 

 

Η επόμενη μέρα

Ενδεχομένως τώρα ο ΠΟΕ να καταλήξει στο ότι η ΕΕ προχώρησε σε απόσυρση των επιδοτήσεών της, οπότε οι Αμερικανοί μπορεί να πάνε πίσω. Ή, σε οκτώ μήνες από τώρα, άμα ο ΠΟΕ δώσει την άδεια στην ΕΕ να επιβάλει δασμούς ως αντίποινα σε εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων ως τμήματος της υπόθεσης Boeing, θα μπορούσε η κατάληξη να είναι μια συμφωνία των δύο μερών με διαπραγμάτευση. Μέχρι τότε, η ακόρεστη τάση του προέδρου Τραμπ για δασμούς μπορεί να έχει υποχωρήσει, οπότε μπορεί να έχει εγκαταλείψει και τις διακριτές απειλές του για επιβολή δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και ανταλλακτικά.

 

Υπάρχει όμως και το ενδεχόμενο οι εμπορικές διαφορές μεταξύ των δύο μερών να ενταθούν. Οι ΗΠΑ εν τω μεταξύ μπλοκάρουν τον ορισμό δικαστών στον μηχανισμό εφέσεων του ΠΟΕ. Αν οποιοδήποτε από τα δύο μέρη κάνει τώρα κίνηση που το άλλο θεωρήσει παράβαση, και άμα η σχετική προσφυγή προς τον ΠΟΕ δεν μπορεί να κριθεί λόγω έλλειψης δικαστών, τότε αυτό θα μπορούσε να σημάνει το τέλος μιας εποχής λειτουργίας του διεθνούς εμπορίου βάσει κανόνων.

 

Αφήστε ένα σχόλιο