Ευρώ: Οι Έλληνες συμφιλιώθηκαν, οι Ιταλοί συνεχίζουν να δυσφορούν

Δημοσιεύτηκε από economia 13/12/2019 0 Σχόλια Μελέτες / αναλύσεις,

Σχολιάζοντας έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για το ευρώ

 

του Σταμάτη Μητρόπουλου, stam.mitropoulos@gmail.com

PhD in Economics

 

Εννέα χρόνια μετά το πρώτο μνημόνιο, η Ελληνική κοινή γνώμη φαίνεται να έχει αποτινάξει τα σημάδια της κρίσης του ευρώ.

 

Σύμφωνα με πρόσφατη ειδική έρευνα του Ευρωβαρόμετρου σχετικά με τη θέση της κοινής γνώμης απέναντι σε θέματα που σχετίζονται με το ευρώ, οι Έλληνες, έστω και οριακά, θεωρούν καλύτερο το κοινό νόμισμα για την χώρα τους από ότι ο μέσος όρος της υπόλοιπης Ευρωζώνης. Την ίδια στιγμή, οι αρνητικές γνώμες για το ευρώ σε εθνικό και πανευρωπαϊκό επίπεδο βρίσκονται 3 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

 

Ένα πρώτο συμπέρασμα, λοιπόν, είναι πως η Ελληνική κοινή γνώμη έχει επιστρέψει σχεδόν στους μέσους όρους απαντήσεων της υπόλοιπης Ευρωζώνης. Ουσιαστικά τα 2/3 της ελληνικής κοινής γνώμης, αποδεχόμενοι την υπεραξία του ευρώ, βάζουν τέλος σε οποιαδήποτε συζήτηση εξόδου της Ελλάδας από Ευρωζώνη. Η πολιτική εκτόνωση της λαϊκής δυσαρέσκειας ενάντια στο κοινό νόμισμα μέσω του δημοψηφίσματος του 2015, οδήγησε στην αποδοχή της πραγματικότητας της κοινής πορείας με τους εταίρους του ευρώ. Μία τέτοια εξέλιξη έρχεται να επιβεβαιώσει την βάση ενός περιβάλλοντος επιχειρηματικής σταθερότητας που οικοδομείται από τον Σεπτέμβρη του 2015 στην Ελλάδα.

 

Οι μόνες χώρες από εκείνες που πέρασαν από Μνημόνια και αποδέχονται την υπεραξία του ευρώ περισσότερο από την Ελλάδα είναι οριακά η Πορτογαλία (68%-78%) και αισθητά η Ιρλανδία (81%-90%). Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως τα μικρότερα ποσοστά αποδοχής παρατηρούνται σε μια χώρα όπου ξεπέρασε σχετικά γρήγορα τα Μνημόνια (Κύπρος - 55%/70%), αλλά και σε μια από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης (Ιταλία – 55%/69%).

 

Τα ποσοστά της Ιταλίας συνάδουν με το ευρύ σκεπτικιστικό ρεύμα που όχι απλά δεν δείχνει να ξεφουσκώνει με την πάροδο των χρόνων, αλλά αντίθετα βρίσκει τον τρόπο να βρίσκεται συμμέτοχος στις πολιτικές αποφάσεις της χώρας συνεχώς. Μπορεί η Ελλάδα να θεωρείται το μεγαλύτερο ‘πειραματόζωο’ σε επίπεδο εφαρμογής πολίτικών λιτότητας στην Ευρώπη, αλλά αυτήν την στιγμή, η Ιταλία, λόγω του οικονομικού της μεγέθους, αντικατοπτρίζει την μάχη επιβίωσης του ευρώ.

 

Η έξοδος μιας τόσο μεγάλης οικονομίας από την Ευρωζώνη θα σήμαινε αυτόματα την κατάρρευση του ευρώ. Θεωρώντας πως καμία από τις εμπλεκόμενες πλευρές δεν επιθυμεί κάτι τέτοιο, το μόνο που μπορεί θεωρηθεί βέβαιο είναι πως οι πολιτικές τοποθετήσεις της Ιταλικής πλευράς σε βάθος χρόνου θα πρέπει να εισακουστούν σε κάποιο βαθμό, και είναι πολύ πιθανό να παίξουν σημαντικό ρόλο στην μελλοντική εξέλιξη της Ευρωζώνης.

 

 

Ένα δεύτερο σημαντικό στοιχείο που προκύπτει από την έρευνα είναι πως οι Έλληνες αντιλαμβάνονται σε αρκετά μικρότερα ποσοστά από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης τα πλεονεκτήματα που προκύπτουν από το ευρώ σε συγκεκριμένους μακροοικονομικούς τομείς. Η Ελληνική κοινή γνώμη αντιλαμβάνεται πως το ευρώ έχει βοηθήσει τις ελληνικές επιχειρήσεις (75%) λιγότερο σε σχέση με την υπόλοιπη ευρωζώνη (80%), έχει μειώσει τα κόστη μεταφοράς (48%) λιγότερο σε σχέση με την υπόλοιπη ευρωζώνη (52%), και έχει μειώσει τις χρεώσεις διατραπεζικών συναλλαγών εντός της ΕΕ (33%) λιγότερο σε σχέση με την υπόλοιπη ευρωζώνη (39%).

 

Γνωρίζοντας πως το ευρώ από φύσης του λειτουργεί στην βάση της διευκόλυνσης εμπορικών και τραπεζικών συναλλαγών εντός της ΕΕ, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα πως ένα μεγάλο μέρος του κόσμου δεν βρίσκεται σε οικονομική κατάσταση να ανακαλύψει τα ανάλογα οφέλη. Η δύσκολη οικονομική κατάσταση μεγάλης μερίδας των Ελλήνων δεν τους επιτρέπει να αναγνωρίσουν τα οφέλη από τις μετακινήσεις εντός της ΕΕ διότι δεν δύνανται να ταξιδέψουν εκτός Ελλάδας.

 

Ένα σχετικά μικρότερο ποσοστό δεν αντιλαμβάνεται τις διευκολύνσεις των επιχειρήσεων, πιθανώς λόγω της επαφής των περισσοτέρων, έστω και σαν εργαζόμενοι, με τις εμπορικές συναλλαγές εντός ΕΕ. Τέλος, τα 2/3 της κοινής γνώμης είτε δεν γνωρίζουν είτε δεν αντιλαμβάνονται της μειώσεις στις τραπεζικές χρεώσεις πιθανότατα διότι δεν χρειάστηκε ποτέ να προβούν σε κάποια τραπεζική συναλλαγή εκτός Ελλάδας.

Συμπερασματικά, ένα μέλημα για την ΕΕ θα μπορούσε να είναι η διάχυση των πλεονεκτημάτων του κοινού νομίσματος σε μεγαλύτερες μερίδες της κοινωνίας. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνο μέσα από πολιτικές καταπολέμησης της ανισότητας, ειδικότερα όταν συζητάμε πλεονεκτήματα που αναφέρονται σε ενδοευρωπαϊκές εμπορικές και τραπεζικές συναλλαγές.

 

 

Τέλος, κοιτώντας τα ποσοστά της κοινής γνώμης που επιθυμούν περισσότερη συνεργασία μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης, η Ελλάδα (79%) βρίσκεται δέκα ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (69%). Στην ίδια λογική κατευθύνονται και η Πορτογαλία (75%), η Ιταλία (81%), η Ισπανία (80%), και η Γαλλία (76%). Στην αντίπερα όχθη παρατηρείται η Γερμανία (59%), και η Αυστρία (54%).

 

Παρατηρούμε λοιπόν πως η Ελλάδα μαζί με τις χώρες του Νότου και με σύμμαχό τους την Γαλλία από τις χώρες του πυρήνα, βρίσκονται σε μια συνεχή πάλη με τον υπόλοιπο σκληρό πυρήνα του ευρώ για το μέλλον ολόκληρης της ΕΕ.

Όπως γίνεται ξεκάθαρο λοιπόν και από αυτό το διάγραμμα, παρότι οι κοινωνικές εκρήξεις δείχνουν να έχουν καταλαγιάσει κατά μήκος της ΕΕ, μια υποβόσκουσα διαμάχη για το μέλλον του ευρώ δείχνει να μην καταλαγιάζει όσο οι κεντροευρωπαϊκές αποφάσεις δεν δείχνουν να τραβούν με τον οποιονδήποτε τρόπο μπροστά την Ένωση. Η ΕΕ τα χρόνια μετά την κρίση έχει δείξει πως σε πολιτικό επίπεδο δυσκολεύεται αρκετά στο να προχωρήσει με ταχύτητα σε καταστατικές αλλαγές προς όφελος αυτής. Η πολιτική διστακτικότητα του συνόλου της ΕΕ ως προς την αντιμετώπιση των ανισοτήτων μεταξύ των κρατών μελών όπως και προς την περισσότερη οικονομική συνεργασία κρατούν την ένωση μακριά από τον αποτελεσματικότερο εαυτό της, δημιουργώντας έτσι γόνιμο έδαφος σε λαϊκίστικές ομάδες να ανασυντάσσονται και να δημιουργούν συνεχώς τριγμούς στα θεμέλια της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης.

(Πηγή πινάκων: https://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm/Survey/getSurveyDetail/instruments/flash/surveyKy/2243)

 

Αφήστε ένα σχόλιο