Αλέξανδρος Διομήδης: Ένας αυθεντικός εκπρόσωπος της αστικής τάξης

Δημοσιεύτηκε από economia 19/12/2019 0 Σχόλια Βιβλιοπαρουσίαση,

Νίκος Σ. Παντελάκης, Αλέξανδρος Διομήδης: Ένας αυθεντικός εκπρόσωπος της αστικής τάξης

Μεταμεσονύκτιες Εκδόσεις, Αθήνα 2018, σελίδες 552, τιμή: 21,20 ευρώ

 

 

 

 

 

Εκείνο που παρουσιάζεται ως βιογραφία ενός κεντρικού, αλλά όχι ιδιαίτερα γνωστού συντελεστή των δημόσιων πραγμάτων του πρώτου μισού του 20ού αιώνα –διαπραγματευτή στις δύσκολες επαφές της Ελλάδας με το διεθνές σύστημα στον Μεσοπόλεμο, στελέχους και υπουργού των κυβερνήσεων Ελευθέριου Βενιζέλου, διοικητή της Εθνικής Τράπεζας και πρώτου διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, κεντρικού συντελεστή των αντιπαραθέσεων με τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο, πρωθυπουργού στη μεταπολεμική συγκυρία– είναι εντέλει κάτι πολύ περισσότερο. Είναι μια αναδρομή, μια δεύτερη ανάγνωση των σχέσεων της Ελλάδας με τον διεθνή παράγοντα, ιδίως στον οικονομικό τομέα, υπό συνθήκες κρίσης. Με τρόπο που, στιγμές-στιγμές, θυμίζει σοκαριστικά την πρόσφατη εμπειρία των Μνημονίων, της Τρόικας, των «Θεσμών» κ.ο.κ.

 

Στις σχέσεις του με βασικούς συντελεστές της εποχής, o Διομήδης εξασφαλίζει τον σεβασμό αλλά και προξενεί ενόχληση (από τον διοικητή της Bank of England Montagu Norman ή τον Otto Niemeyer στην Κοινωνία των Εθνών ή πάλι τον L. G. Roussin του ΔΟΕ και τον H. Morgenthau της Αποκατάστασης Προσφύγων), ενώ βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δυσπιστία, τις δεύτερες σκέψεις, τη χειριστικότητα του διεθνούς συστήματος. Τα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και της Κατοχής παραμένει στην Ελλάδα, και προσπαθεί να προστατεύσει την Εθνική Τράπεζα από τη λεηλασία των περιουσιακών της στοιχείων. Υποστήριξε με σθένος, ήδη από το 1947, την άποψη ότι το γερμανικό κατοχικό δάνειο αποτελούσε ξεχωριστή οφειλή της Γερμανίας προς την Ελλάδα και διαμαρτυρόταν έντονα γιατί οι ελληνικές κυβερνήσεις παρέλειπαν να το διεκδικήσουν.

 

Την περίοδο της Ανασυγκρότησης, τόνισε την ανάγκη ανάπτυξης της ελληνικής βιομηχανίας με τη βοήθεια ξένων επενδύσεων, αλλά με πυρήνα την Εθνική Τράπεζα, πράγμα που για άλλη μια φορά τον έφερε απέναντι στον ξένο παράγοντα, αμερικανικό αυτή τη φορά.

 

Αξιοποιώντας το προσωπικό και οικογενειακό αρχείο του Αλ. Διομήδη (από το οποίο και το εκτεταμένο πρωτογενές υλικό, αλλά και η φωτογραφική κάλυψη), ο Νίκος Παντελάκης σ’ αυτό το βιβλίο υφαίνει μια πολυεπίπεδη εξιστόρηση, όπου ο δημόσιος ρόλος πλέκεται με την προσωπική διαδρομή, αλλά και τα προσωπικά στιγμιότυπα φωτίζουν τη μεγάλη εικόνα. Ο κοσμοπολίτης Διομήδης, ο οποίος αλληλογραφεί (ιδίως με τον Τσουδερό) στα γαλλικά, μεταφέροντας άλλωστε το διεθνές κλίμα σε κάθε στροφή, με ένα τελικά ταυτίζεται: «Προτιμώ τον τόπο μου με όλες του τις αθλιότητες και κακομοιριές, αλλά με τον ήλιον και το φως».

Αφήστε ένα σχόλιο