Επιστροφή στη γη

Δημοσιεύτηκε από economia 08/01/2020 0 Σχόλια άρθρα,

Οικονομική Επιθεώρηση, Ιανουάριος 2020, τ. 990

ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΤΡΙΑ της Αλεξάνδρας Κ. Βοβολίνη

 

 

 

 

Αγαπητοί μου Αναγνώστες,

 

Στο προσκήνιο θα συνεχίσει να βρίσκεται και τη νέα χρονιά που μόλις μπήκε το ζωτικό θέμα της κλιματικής αλλαγής. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι η μικρή Σουηδέζα Γκρέτα Τούνμπεργκ ανακηρύχθηκε πρόσωπο του 2019 από το Time, έχοντας συγκεντρώσει τα φώτα της δημοσιότητας πάνω στο παιδικό της πρόσωπο με το ασυνήθιστα σκληρό βλέμμα. Μια νεαρή ακτιβίστρια που κατάφερε να ξεσηκώσει ολόκληρη γενιά εφήβων σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και να διεμβολίσει το πολιτικό σύστημα και τα διεθνή ΜΜΕ.

 

Την ίδια στιγμή, η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που σχηματίστηκε με τόση δυστοκία, εξήγγειλε το European Green Deal, το Ευρωπαϊκό Πράσινο Σχέδιο. Το οποίο επικροτήθηκε σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου/ηγετών των ≪27≫ και βρίσκεται στις πρώτες προτεραιότητες της ΕΕ για τα επόμενα χρόνια. Ήδη το 2020 αναμένονται οι πρώτες προτάσεις, που θα επιδιώξουν να δώσουν συγκεκριμένο περιεχόμενο σε σχεδιασμούς και επιδιώξεις.

 

Πρόκειται για ένα πολύ φιλόδοξο σχέδιο, με ορίζοντα το 2050, προκειμένου να ισχύσει ≪κλιματική ουδετερότητα≫, δηλαδή μηδενική επιβάρυνση του κλίματος με εκπομπές άνθρακα, με ουσιαστική μείωση των ρύπων από το 2030. Ποσοτικοί στόχοι τίθενται, διαδικασίες και κίνητρα διαμορφώνονται – όμως η εφαρμογή αποτελεί την αληθινή πρόκληση.

 

Στον χώρο της ναυτιλίας, ισχύει ήδη από φέτος η απαγόρευση της χρήσης πετρελαίου με την έως τώρα επιτρεπτή περιεκτικότητα σε θείο ως καυσίμου στα πλοία. Μια αμφιλεγόμενη απόφαση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), που έχει ανυπολόγιστες ακόμη συνέπειες για τον ελληνικό εμπορικό στόλο, ενώ η δυνατότητα εφαρμογής της θα κριθεί στην πράξη.

 

Αλληλένδετο είναι και το τόσο επίκαιρο θέμα της κλιματικής αλλαγής, που συζητήθηκε με ιδιαίτερη έμφαση στο πρόσφατο Agribusiness Forum στις Σέρρες, όπου δόθηκε έμφαση στη διάσταση του πρωτογενούς τομέα σχετικά με αυτό το ζήτημα.

 

Γεγονός είναι ότι και οι αναδυόμενες οικονομίες έχουν τη συνεισφορά τους στα επίπεδα επιβάρυνσης του κλίματος. Ο πρωτογενής τομέας της οικονομίας, παρόλο που αυτό λίγο συζητείται, έχει και αυτός άμεση σχέση με τις δυσμενείς εξελίξεις στο κλίμα και αποτελεί ιδιαίτερα επιβαρυντικό κλάδο. Επικρατεί η λανθασμένη αντίληψη ότι η γεωργία και η κτηνοτροφία είναι φιλικότερες προς το περιβάλλον. Όμως, δεν είναι μόνο τα αεροπλάνα, ή τα πλοία, που έχουν επικίνδυνα για το περιβάλλον απόβλητα. Είναι και οι αγελάδες, για παράδειγμα, και τα τυροκομεία!

 

Τι πρέπει να γίνει λοιπόν, αν είναι να μη χρειαστεί να γυρίσουμε στην εποχή των σπηλαίων; Οι Ολλανδοί μάς δείχνουν τονδρόμο μέσα από εξειδικευμένες πρωτοποριακές επενδύσεις σε έρευνα και τεχνολογία. Το πρόβλημα είναι διαχρονικό – και δεν ξέρω αν οι αρκετά υστερικές κραυγές που ακούγονται σήμερα είναι τελικά εποικοδομητικές. Περισσότερο από κώδωνες κινδύνου, προτάσεις για το ποια μέτρα –και ποιες μεταβολές στον τρόπο ζωής των καθημερινών ανθρώπων– μπορούν να προχωρήσουν άμεσα είναι εκείνο που χρειάζεται.

 

Οι πρωτοβουλίες της ελληνικής κυβέρνησης με στόχους ιδιαίτερα φιλόδοξους, όπως η απολιγνιτοποίηση μέχρι το 2028 ή η ταχύρρυθμη είσοδος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα, αλλά ακόμη περισσότερο η εξοικονόμηση ενέργειας και η κυκλική οικονομία, αυτά θα ήταν χρήσιμο να τονίσουν. Μαζί και με τη μέριμνα για μια δίκαιη ενεργειακή μετάβαση, που να μην εντείνει τις ανισότητες.

 

Καταγράφοντας αυτές τις σκέψεις στην αρχή του Νέου Έτους, θα ήθελα να σημειώσω σύντομα και τα άλλα ζητήματα της επικαιρότητας: την αναταραχή με την Τουρκία, η κλυδωνιζόμενη απεργιακά Γαλλία, το αβέβαιο μέλλον της Βρετανίας και η εντεινόμενη αμφισβήτηση στις ΗΠΑ.

 

Η μεγάλη πρόκληση είναι μπροστά μας: να βρούμε την ισορροπία μας μέσα σε αυτό το ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, αλλά και συνολικά στη γεώσφαιρα, έτσι ώστε η επιστροφή στη γη και η όσο το δυνατόν περιορισμένη επιβάρυνση του περιβάλλοντος να αποδειχτεί εφικτή. Όχι σαν κάποιου είδους ευγενές όνειρο, αλλά σαν μεταβολή του προτύπου παραγωγής και του τρόπου ζωής, που να ενσωματώνει εξαρχής τη βιωσιμότητα.

 

Μπορεί να ακούγεται κάπως σαν ευχή, όμως οι μέρες των γιορτών για τις ευχές υπάρχουν.

Αφήστε ένα σχόλιο