Όταν ο Μπομπ Τράα επαναφέρει το θέμα των πλεονασμάτων

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 07/02/2020 0 Σχόλια Economia Blog,

Ήταν την ίδια μέρα - σχεδόν την ίδια ώρα! - που ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε συνάντηση με τον Πάολο Τζεντιλόνι (τον αρμόδιο για το Οικονομικό Επίτροπο της ΕΕ, διάδοχο υπό μιαν έννοια του Πιέρ Μοσκοβισί) και χαιρόταν που ο συνομιλητής του όχι απλώς δεχόταν την λογική μειωμένων πρωτογενών πλεονασμάτων, αλλά και θεωρούσε ότι η Επιτροπή «είναι σίγουρα υποστηρικτική για το άνοιγμα αυτής της συζήτησης», όπου στα πλαίσια της παρουσίασης του βιβλίου του Μπομπ Τράα «Το σχέδιο του Οδυσσέα: Το μεγάλο ταξίδι προς ένα βιώσιμο χρέος» ακούστηκαν μια σειρά από τοποθετήσεις προς την αντίθετη εντέλει κατεύθυνση.

 

Ο ίδιος ο Μπομπ Τράα, επί χρόνια resident του ΔΝΤ στην Αθήνα (πρόσθετη σύμπτωση: πριν λίγες μόλις μέρες το Ταμείο έκλεισε τα γραφεία του στην Αθήνα. άλλη σύμπτωση: σχεδόν ταυτόχρονα βγήκε στην σύνταξη ο πολύς Πουλ Τόμσεν του ΔΝΤ, ο κύριος Χάιντ του δρα Τζέκιλ/Τράα) παρουσίασε αληθινά ενδιαφέροντα στοιχεία που επικαιροποιούν την ανάλυσή του. Και τα στοιχεία αυτά δείχνουν με δυσάρεστη συνέπεια ότι «δεν έχουμε ακόμη ξεφύγει από το πρόβλημα»/we are not out of the woods yet (κατά τον Νίκο Βέττα, που μετείχε στην παρουσίαση: ο ίδιος, διερωτώμενος «αν τα Προγράμματα/Μνημόνια πέτυχαν», έδωσε την μονολεκτική απάντηση «Όχι», και μάλιστα διευκρίνισε ότι «ναι μεν δεν πέσαμε στο βάραθρο» αλλά από πλευράς διαρθρωτικής προσαρμογής «τα προγράμματα υπήρξαν αποκαρδιωτική αποτυχία» /miserable failure.

 

Κοιτάζοντας τα στοιχεία που έθεσε στο τραπέζι ο Τράα - προβολές πληθυσμιακής εξέλιξης, καθώς και του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας (15-64 ετών), εξέλιξη του δυνητικού ρυθμού ανάπτυξης, εξέλιξη του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα στα χρόνια της κρίσης, τέλος προβολή της παραγωγικότητας - βλέπει σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα να χτίζεται αδιέξοδο. [Τα σχετικά διαγράμματα εδώ). Ιδιαίτερα σοκαριστικό, το ότι μέσα στην κρίση ο μεν ιδιωτικός τομέας υποχώρησε, όμως ο δημόσιος σταθερά μεγαλώνει. Με εύκολα προβλεπτή αρνητική επίπτωση την πραγματικότητα.

 

Καθώς λοιπόν, όπως επεσήμανε και η Μιράντα Ξαφά (στην ίδια παρουσίαση) το ύψος του Ελληνικού χρέους είναι και σε απόλυτα μεγέθη αλλά και ως % του ΑΕΠ σε επίπεδα ρεκόρ, καθώς επιπλέον διακρατείται κυρίως στο εξωτερικό (συνεπώς η εξυπηρέτησή του δεν ανακυκλώνεται στην εθνική οικονομία, όπως πχ. στο Βέλγιο ή και την Ιταλία) καθώς επιπλέον ήδη έχει εξαιρετικά μακροπρόθεσμες λήξεις μετά και την κεφαλαιοποίηση σημαντικού μέρους των τόκων του μέχρι το 2032, η ιδέα ότι η μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων είναι η καλύτερη προσέγγιση προβληματίζει (από δω και πέρα, ο λόγος πάλι στο Μπομπ Τράα).

 

Πώς αυτό; Στην σημερινή φάση των χαμηλών επιτοκίων, είναι ευκαιρία να συμπιεστεί με εξοφλήσεις - σ’ αυτό χρησιμεύουν τα πρωτογενή πλεονάσματα - το χρέος και σε απόλυτα και σε σχετικά μεγέθη, ούτως ώστε μια αυριανή , ή μάλλον μια μεσομακροπρόθεσμη, αναπόφευκτη άνοδος των επιτοκίων να μην οδηγήσει σε εκ νέου μη-εξυπηρετησιμότητα του Ελληνικού χρέους. [Εδώ, βέβαια, να θυμηθούμε την αντίρρηση Γιάννη Στουρνάρα: περισσότερο από την επίτευξη υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, η επίτευξη υψηλότερων ρυθμών ανάπτυξης - που δεν βγαίνουν πέρα με τα υπερυψηλά πλεονάσματα - βοηθάει στο σπάσιμο του φαύλου κύκλου].

 

Δεν απείχε πολύ από την προσέγγιση Τράα και ο Βασίλης Ράπανος, ο οποίος επιπλέον έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο ότι η όλη συζήτηση περί μεταρρυθμίσεων πολύ συχνά «σταματάει» στο επίπεδο της εφαρμογής, της υλοποίησης (μνήμη του implementation/implementation/implementation της Κριστίν Λαγκάρντ...). Ο Μπομπ Τράα συμφώνησε από την εδώ εμπειρία του, δίνοντας επίσης μεγάλη έμφαση σε κάτι άλλο: στην «παράδοση» του Έλληνα νομοθέτη να προνοεί για παραθυράκια σε ό,τι νομοθετείται...

 

Τέλος, ο συμπαρουσιαστής του βιβλίου Γιώργος Παπακωνσταντίνου μετέφερε την ανάμνηση του ξεκινήματος της δύσκολης πορείας των Μνημονίων («You’ve no idea what is coming!») ήταν μια φιλική σύσταση, περίπου το ίδιο με το «Καλό κουράγιο Έλληνες!» του Ολλι Ρεν) καθώς και την αίσθηση ότι δύσκολα και περιορισμένα μόνον υπήρξε επικοινωνία προς την κοινή γνώμη για το τι και πώς ήταν τα Προγράμματα Προσαρμογής/Μνημόνια. Ο ίδιος επεσήμανε ότι σ’ όλη του την διαδρομή ο Μπομπ Τράα «λάτρευε τα νούμερα». Οπότε με ιδιαίτερη ανησυχία θα καταγράψει κανείς ότι ένα από τα ευρήματα Τράα ήταν ότι ενώ τα τελευταία χρόνια, εξασφαλίζονται υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και μάλιστα υπερπλεονάσματα, η καταγραφή του ύψους του Ελληνικού χρέους μεγαλώνει...

 

Αφήστε ένα σχόλιο