O ελληνικός 20ός αιώνας

Δημοσιεύτηκε από economia 25/02/2020 0 Σχόλια Βιβλιοπαρουσίαση,

O ελληνικός 20ός αιώνας

Αντώνης Λιάκος

Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ/Historia, Αθήνα 2019, σελίδες 754, τιμή εκδότη: 27,70 ευρώ

 

 

 

Ένα έργο-ποταμός. Που παρακολουθεί την Ελλάδα –δημιούργημα, ως χώρα, του 19ου αιώνα– να εξελίσσεται και να μορφοποιείται σταδιακά σ’ εκείνο που ζούμε στις αρχές (ακόμη) του 21ου αιώνα· σε συνεχή συνάντηση με το επίσης μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα (τόσο στην άμεση γειτονιά της όσο και σε ευρύτερα πεδία), αλλά και σε συνεχή διερώτηση για τον εαυτό της (αντικατοπτρισμό στον καθρέφτη της Ιστορίας, δημιουργία και αμφισβήτηση ταυτότητας, αμφιθυμία για τις εντάξεις που επιλέγει).

 

Βλέπει ο Αντώνης Λιάκος τον 20ό αιώνα –όχι τον «βραχύ αιώνα», που μάθαμε από τον Hobsbawm (αυτός, δανεική την είχε την έκφραση), καθώς επιλέγει να ξεκινήσει μεν από τους Βαλκανικούς Πολέμους/τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, που «αναδιοργάνωσε», αν μη μετέπλασε, την Ευρώπη, αλλά να φθάσει μέχρι και το τέλος της πρώτης δεκαετίας του 21ου, οπότε η Ελλάδα εκτροχιάσθηκε εντυπωσιακά– ως αιώνα αντιφατικό. Και βλέπει την Ελλάδα σε συνεχή αλληλεπίδραση με τον περίγυρο και με το διεθνές περιβάλλον, να αναζητά βασανιστικά τον εαυτό της όπως εν ροή διαμορφώνεται.

 

Δεν είναι ένα βιβλίο που επιδέχεται γρήγορη ή/και εύκολη ανάγνωση, όσο κι αν η γραφή του είναι ευχάριστη. Και τούτο επειδή ο συγγραφέας δεν διστάζει να έχει –και να καταθέτει διακριτή– τη δική του γωνία αξιολόγησης στιγμών ή/και φάσεων: Κατοχή και Εμφύλιος και μετεμφυλιακή πραγματικότητα, ιδιότυπο pas-de-deux με την Ευρώπη, προσέγγιση του εκτροχιασμού και «ανακάλυψη»/εσωτερίκευση της παγκοσμιοποίησης – όμως αφήνει τον αναγνώστη να διαμορφώσει τη δική του κρίση. Σταδιακά. Και επανεκτιμώντας κάθε φορά τα προηγούμενα. Και να κρατήσει από την ανάγνωση, η οποία μάλιστα αξίζει να γίνει με περισσότερα περάσματα, υλικό για τη δική του τοποθέτηση ή πάντως για τη δική του ευκαιρία επανατοποθέτησης. Επί στιγμών, επί ερμηνειών, επί προβολών στο μέλλον.

 

Δείτε: σε μία και μόνη σελίδα (την 350…) βλέπει κανείς τη μετέπειτα αμφιλεγόμενη αμερικανική βοήθεια να… εξαλείφει την ελονοσία, δίπλα στην αναδημιουργία υποδομής. Βλέπει 1/3 του πληθυσμού να εξαρτάται από το κράτος για την επιβίωση, βλέπει τον στρατό να είναι ο πλέον πολυάνθρωπος στη Δύση (σε σχέση με τον πληθυσμό). Βλέπει το ίδιο κράτος δημοσιονομικά αδύναμο. Βλέπει την κερδοσκοπία να επικρατεί. Παρατηρεί την άνευ τέλους αντιδικία για τη βιομηχανική ανάπτυξη να βλασταίνει. Σε μία σελίδα…

 

Στην Ελλάδα της τρίτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, που υποτίθεται ότι τώρα θα αναζητήσει την ταυτότητά της (ψέματα: τις ρίζες των πολλαπλών ταυτοτήτων της) μπροστά στα 200 χρόνια από την ιδρυτική της ώρα, έχουμε την αίσθηση ότι η δουλειά του Λιάκου θα χρησιμεύσει πολύ σε όσους τιμούν την έννοια «διαβάζω».

 

 

Α.Δ.Παπαγιαννίδης

Αφήστε ένα σχόλιο