Αντιφατικά σημάδια

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 11/03/2020 0 Σχόλια άρθρα,

Θετικές καταγραφές στην οικονομία, κραδασμοί σε προσφυγικό και ελληνοτουρκικά

  

 

 

 

 

 

 

 

 

Ένα ενδιαφέρον παράδοξο, μάλλον μια ενδιαφέρουσα αντίφαση χαρακτηρίζει την πορεία της σημερινής κυβέρνησης – εντέλει της χώρας στο 2020 που προχωράει. Μιας κυβέρνησης που αισθάνθηκε την ανάγκη, στον 7ο μόλις μήνα της πορείας της στην εξουσία/στην ευθύνη των πραγμάτων να κάνει έναν (θορυβώδη, τηλεοπτικό) απολογισμό. Όπου δίπλα σε ουσιαστικές πρωτοβουλίες με αισθητή επίπτωση, όπως η μείωση του ΕΝΦΙΑ, ήδη από το φθινόπωρο του 2019, συναντούσε κανείς καθαρά εμβληματικές κινήσεις, όπως το επίδομα των 2.000 ευρώ για κάθε καινούργιο παιδί που γεννιέται («κίνητρο» που κόντεψε να σβηστεί με τη λαθρο-κατάργηση των μειωμένων κατά 50% εισφορών των εργαζόμενων μητέρων μέχρι τη συμπλήρωση έτους από τη γέννηση: η άμεση βουή το απέτρεψε…), συν αναφορές στα «θέματα τάξης», όπως κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου (να τη δούμε «επί του εδάφους») ή η υπόθεση των Εξαρχείων. Να σημειωθεί εδώ ότι αυτή την ανάγκη αναφοράς προς τον πολίτη/πρόσφατο ψηφοφόρο από πλευράς κυβερνήσεως ήρθε να αντικρίσει απολογισμός –πολυσέλιδος, με προσπάθεια επεξήγησης– της αξιωματικής αντιπολίτευσης για την πρόσφατη κυβερνητική της θητεία, με μάλλον περιορισμένη διάσταση αυτοκριτικής, με πολύ πιο έντονη αίσθηση εκκαθάρισης εσωκομματικών λογαριασμών.

 

 

Από την πολιτική νευρικότητα στην αισιοδοξία για την οικονομία

 

Καθώς όμως προεκλογικό χαρακτήρα αποκλείεται να έχουν παρόμοιες πρωτοβουλίες (δεν αποκλείεται;), οι εν λόγω πρωτοβουλίες δεν μπορεί παρά να ήταν υποδηλωτικές πολιτικής νευρικότητας. Η οποία νευρικότητα –θεωρούμε– ανάγεται στην αντίφαση που αναφέραμε ξεκινώντας. Υπάρχει μια ολόκληρη περιοχή της δημόσιας ζωής όπου όχι μόνον καταγράφεται σταθερότητα και θετική διάσταση –ας πούμε η σαφής ανοχή προς τη διακυβέρνηση κι ας σκοντάφτει ανοχή με βάση μιαν αισιόδοξη αντίληψη που διατηρείται (σε ρεκόρ σχεδόν 20ετίας η καταναλωτική εμπιστοσύνη, σε ρεκόρ 12ετίας ο δείκτης οικονομικού κλίματος)– αλλά και έχουν προκύψει απτές, μετρήσιμες θετικές καταγραφές. Αναφερόμαστε στην υψηλή πτήση των ελληνικών ομολόγων, όπου το 10ετές/benchmark πέρασε προς τα κάτω σε απόδοση το 1%, με το 5ετές στο 0,3% (και με διαδοχικές σειρές εντόκων σε αρνητικό έδαφος): μαζί με τη διαπίστωση ότι το μείγμα επενδυτών που προσέρχεται στο ελληνικό χαρτί περιλαμβάνει όλο και περισσότερο μακροπρόθεσμους, bona fide επενδυτές (Ταμεία, τράπεζες) και λιγότερο hedge funds, η εξέλιξη αυτή διαμορφώνει θετικό έδαφος για το μέλλον. Άλλωστε, η έκδοση 15ετούς δείχνει ότι οι αγορές θεωρούν πως η ελληνική οικονομία μπορεί να περπατήσει και χωρίς το δεκανίκι τής μέχρι το 2032 αναστολής καταβολής τόκων για το χρέος προς EFSF.

 

Θα δούμε. Όπως θα δούμε και τι θα κερδίσει (και πώς) η διαπραγμάτευση για δημοσιονομικό χώρο που έχει ήδη ξεκινήσει –σιγά-σιγά, διακριτικά– με το αίτημα για μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων από μετά το 2021, με ενδιάμεσο ζαχαρωτό/sweetener προς την Ελλάδα την απελευθέρωση της χρήσης των επιστρεφόμενων κερδών των κεντρικών τραπεζών από τα ελληνικά ομόλογα και το step-up επιτοκίων (ισοδυναμούν με 0,6% του ΑΕΠ ετησίως) «για επενδυτικούς σκοπούς». Αν τα πράγματα προχωρήσουν με διαπραγματευτική ευθύτητα από μέρους των Ευρωπαίων εταίρων της Ελλάδας –γιατί η επιφύλαξη; επειδή το κλίμα έχει χαλάσει απότομα στη γερμανική πολιτική σκηνή, επειδή και η Επιτροπή φον ντερ Λάιεν δείχνει να μην βρίσκει βηματισμό, επειδή το Eurogroup κινείται εν γένει επιφυλακτικά, είναι και η μετενέργεια του Brexit…– και αν δεν αρχίσουν οι εκπτώσεις (π.χ. από τα 19,5-21,5 προσδοκώμενα δισ. ευρώ σε κονδύλια συνοχής από τις Μεσοπρόθεσμες Δημοσιονομικές Προοπτικές 2021-17), τότε οι θετικές προσδοκίες θα αποκτήσουν έρμα. Βλέπετε, παρόλη την ανερχόμενη αισιοδοξία, ακόμη οι αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας από τις rating agencies αργούν – μένουμε ακόμη 2 ή 3 κλικ κάτω από την επενδυτική βαθμίδα. Ενώ π.χ. η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις χειμερινές της προοπτικές βελτίωσε την πρόβλεψη για ελληνικό ρυθμό ανάπτυξης το 2020 σε 2,4%, όμως… από 2,3% που είχε καταγράψει νωρίτερα! (Το ΙΟΒΕ μιλάει για ψαλίδα 2,2-2,5%.) Ενώ παρόλο το φουρφούρισμα γύρω από επενδυτική επανεκκίνηση της οικονομίας, αν εξαιρέσει τις ξενοδοχειακές μονάδες που φυτρώνουν παντού, εν πολλοίς με βάση stripping και αναβάθμιση παλιών κτηρίων ή/και με ολοκλήρωση παλιότερων σχεδιασμών στην περιφέρεια, αν εξαιρέσει και την πελώρια ανανέωση του στόλου του Aegean (3 δισ. σε μια 5ετία, 25 αεροπλάνα), μεγάλες κινήσεις ακόμη αναμένονται. «Οι μπουλντόζες στο Ελληνικό ακόμη σιγούν» είναι ο κωδικός της εποχής, ακόμη και το αεροδρόμιο στο Καστέλι ή ο ΒΟΑΚ είναι για επόμενα χρόνια.

 

Αν λοιπόν «χρειάζεται» κανείς να αισιοδοξήσει πιο ανεπιφύλακτα για τους μήνες που έρχονται –μήνες που έχουν, π.χ., την επανέναρξη πλειστηριασμών και τον τερματισμό της προστασίας της πρώτης κατοικίας, ή πάλι τα απόνερα από τη συνολικότερη προώθηση του Σχεδίου «Ηρακλής» για το ξεκοκκίνισμα των τραπεζών– θα τον συμβουλεύαμε να κρατήσει μια λεπτομέρεια από την καλή τύχη των ελληνικών ομολόγων στις αγορές. Ποια είναι αυτή; Μα, το ότι το 1% απόδοση στο 10ετές και το 0,3% στο 5ετές επετεύχθησαν χωρίς (ΧΩΡΙΣ) να διστάσουν οι ως άνω αγορές από έγνοιες για country risk, για πολιτικό προπαντός κίνδυνο χώρας στην περίπτωση της Ελλάδας του 2020.

 

 

Η συνεχιζόμενη γεωπολιτική ανασφάλεια –και το βάρος του προσφυγικού/μεταναστευτικού

 

Κι έτσι φτάνουμε, ή μάλλον επαναπροσγειωνόμαστε, στον πυρήνα εκείνου που συνεχίζει να αποτελεί τον αρνητικό πόλο της αντίφασης που σημειώσαμε ως βασικό χαρακτηριστικό της ελληνικής δημόσιας ζωής στη φάση αυτή. Δηλαδή στο δίπολο ανησυχίας που προκύπτει από την εξέλιξη των ελληνοτουρκικών και από την επιδείνωση στο προσφυγικό/μεταναστευτικό.

 

Στην πορεία των ελληνοτουρκικών, η έκταση του προβλήματος φαίνεται ήδη από το γεγονός της στρουθοκαμηλικής προσέγγισης των –όλο και πιο ακραίων– τουρκικών κινήσεων. Όταν το ερευνητικό σκάφος Ορούτς Ρέις βρέθηκε να πλέει πάνω από τη –μη κηρυγμένη…– ελληνική υφαλοκρηπίδα, με κατεβασμένα τα καλώδια που υποδηλώνουν ότι διενεργούσε ηχοβολιστικό πέρασμα, επίσημες δηλώσεις «εξήγησαν» ότι το 4.575 κόρων σκάφος είχε… παρασυρθεί από τον καιρό! Κάποιες ημέρες αργότερα, ο υπουργός Άμυνας δήλωνε ότι –σε συνάντηση με τον Τούρκο ομόλογό του, σε ΝΑΤΟϊκό περιβάλλον– τον προειδοποίησε πως τυχόν επανάληψη της κίνησης θα φέρει αντίδραση (άρα, μάλλον… λησμονήθηκε ο καιρός). Ταυτόχρονα, αλλεπάλληλες δηλώσεις Τούρκων επισήμων, από πρόεδρο Ερντογάν μέχρις υπουργών Εξωτερικών Αμύνης ή Ενέργειας, διευρύνουν τις διεκδικήσεις/αναθεωρητικές τοποθετήσεις.

 

Αν προστεθεί εδώ η συνεχιζόμενη «περιφρούρηση» από την Άγκυρα της συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης (με την Ελλάδα εκτός Διαδικασίας του Βερολίνου για το Λιβυκό…), αν καταγραφεί η ανάρτηση των συντεταγμένων της συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης στον ΟΗΕ, αν αρχίσει να λαμβάνεται στα σοβαρά η αυξανόμενη τουρκική κινητικότητα στη Βαλκανική (και μάλιστα στην Αλβανία), αν τέλος σημειωθεί η επανεμφανιζόμενη ένταση στην Θράκη, είναι ζήτημα αν η επανέναρξη συζητήσεων για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης θα αρκέσει για να φύγει ο χρόνος χωρίς αληθινά προβλήματα. Ο απόηχος συναίνεσης-λόγω-απειλητικών-συνθηκών που μας φθάνει από το Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής περισσότερο είναι δυσοίωνες παρά καθησυχαστικός.

 

Εκεί όμως όπου τα πράγματα κινδυνεύουν να δημιουργήσουν εκρηκτικές καταστάσεις σε κοινωνικό επίπεδο, διαλυτικές σε πιο πολιτικό, είναι το μέτωπο του προσφυγικού/μεταναστευτικού. Όπου η κατάσταση στα νησιά του Βορείου Αιγαίου έχει πλήρως ξεφύγει· όπου διαδοχικά «σχέδια» διαχείρισης αλληλοαναιρούνται (κλειστά ή ελεγχόμενα κέντρα, φράγμα σε πέλαγος, επιταχύνσεις διαδικασιών που σέρνονται)· όπου η ίδια η Γερμανία –διά του ΥΠΕΞ Χορστ Ζέεχοφερ– φοβάται «επανάληψη του 2015», αλλά οι προοπτικές ευρωπαϊκής αλλαγής πολιτικής/ανάληψης ευθύνης πάνε γι’ αργότερα.

 

Ούτε απλό, ούτε εύκολο πράγμα η άσκηση εξουσίας σ’ αυτούς τους καιρούς.

Αφήστε ένα σχόλιο