Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής με συνέπεια και υπευθυνότητα

Δημοσιεύτηκε από economia 16/03/2020 0 Σχόλια Οικονομική Επιθεώρηση,

Τι λένε οι έρευνες του Κέντρου Επιπτώσεων του Περιβάλλοντος στην Υγεία για την ατμοσφαιρική ρύπανση

 
Οικονομική Επιθεώρηση
Mάρτιος 2020, τ. 992 ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ
του Αλέξανδρου Σωματαρίδη

 

Όσοι γνωρίζουν τη λειτουργία του Κέντρου Επιπτώσεων του Περιβάλλοντος στην Υγεία του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών συνήθως αναφέρονται στις μετρήσεις της στήλης του όζοντος και της υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας. Ωστόσο, η παρουσία του διακεκριμένου ακαδημαϊκού Χρήστου Ζερεφού ως διευθυντή του Κ.Ε.Π.Υ. αποτελεί εχέγγυο για τη διεξαγωγή χρήσιμων μελετών και επιστημονικής έρευνας για την κλιματική αλλαγή με διεθνή αντίκτυπο.

Για την Αθήνα, οι μετρήσεις δείχνουν αναλλοίωτη τη στήλη του όζοντος και τα επίπεδα υπεριώδους ακτινοβολίας σταθερά, ωστόσο δεν είναι όλα τα νέα θετικά. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξητική τάση στις συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων, με πολλά οχήματα παλιάς τεχνολογίας σε κυκλοφορία και την καύση ξύλου να έχει ανακαταλάβει σημαντικό μερίδιο στην οικιακή θέρμανση.

 

 

Η δεκαετία της κρίσης έφερε επιδείνωση, αλλά πάντα υπάρχει και η άλλη πλευρά του νομίσματος. Όπως μας επισημαίνει ο Χρ. Ζερεφός: «Από την έρευνα του Κέντρου προκύπτει ότι σε αγροτικές περιοχές, όπως π.χ. στη Λάρισα, μειώθηκε η ρύπανση από τα οξείδια του αζώτου (που εκπέμπονται με τη χρήση γεωργικών φαρμάκων), λόγω της μείωσης παραγωγής που έφερε η κρίση». Επιπλέον, η εμφάνιση καυσώνων και άλλων ακραίων φαινομένων, όπως η ένταση των ανέμων και των βροχοπτώσεων, εμπνέει εύλογη ανησυχία.

Στον Χρ. Ζερεφό έχει ανατεθεί η οριζόντια παρακολούθηση των δράσεων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή. Έχει οριστεί εκπρόσωπος της Ελλάδας για το συγκεκριμένο ζήτημα διεθνώς και τροφοδοτεί με συνέπεια την επιστημονική έρευνα με σημαντικά δεδομένα και διαπιστώσεις. Εκ θέσεως, βλέπει με καλό μάτι τις πρόσφατες σχετικές αποφάσεις σε κυβερνητικό επίπεδο.

«Η εξαγγελία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με την κατάργηση των λιγνιτικών μονάδων παραγωγής ενέργειας μέχρι το 2028 χαιρετίστηκε από όλες τις οικολογικές οργανώσεις με πολύ θετικά σχόλια. Είναι καλοδεχούμενη η στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς η χώρα μας έχει πληθώρα τέτοιων πηγών. Επίσης, οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού αλλά και των υπουργών Περιβάλλοντος, Κωστή Χατζηδάκη, και Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, για την προστασία των μνημείων της φύσης και της πολιτιστικής κληρονομιάς από την κλιματική αλλαγή αποτελούν σημαντική ελληνική πρωτοβουλία, που έχει γίνει αποδεκτή από δεκάδες χώρες».

 

Το Κ.Ε.Π.Υ. συνεργάζεται με το Παγκόσμιο Κέντρο Χαρτογράφησης Όζοντος του Παγκοσμίου Μετεωρολογικού Οργανισμού του ΟΗΕ και συμμετέχει στο Εθνικό Δίκτυο Μέτρησης της Υπεριώδους Ηλιακής Ακτινοβολίας, το οποίο έχει ως στόχο την ενημέρωση του πληθυσμού σχετικά με τα επίπεδα έκθεσής του στην υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία και τον χρόνο ασφαλούς έκθεσης στον ήλιο. Παράλληλα, οι ερευνητές του Κέντρου συμμετείχαν σε σειρά διεθνών διασκέψεων και στη διακυβερνητική επιτροπή για την κλιματική αλλαγή, αλλά και για τη βαθμονόμηση του ειδικών προδιαγραφών δορυφόρου GONE-2, που είναι ο ευρωπαϊκός δορυφόρος για την παρακολούθηση αερίων ρύπων από το διάστημα.

«Στο Κέντρο Επιπτώσεων του Περιβάλλοντος στην Υγεία του Ι.ΙΒ.Ε.Α.Α. μετράμε τις συγκεντρώσεις του στρώματος του όζοντος και καταγράφουμε τις μεταβολές της υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας κάθε λεπτό», λέει ο επίκουρος καθηγητής πανεπιστημίου Κωνσταντίνος Ελευθεράτος, υπεύθυνος για τις μετρήσεις όζοντος και υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας του Κ.Ε.Π.Υ.

«Από τον Ιούλιο του 2003, όπου έχουμε τις καταγραφές στην Ακαδημία, δεν παρατηρούμε κάποια σημαντική αλλαγή πάνω από την Αττική. Η μέση τιμή του στρώματος του όζοντος τα τελευταία 15 χρόνια πάνω από την Αθήνα παραμένει σταθερή στις 320 μονάδες Dobson, ποσότητα που αντιστοιχεί σε ένα στρώμα πάχους 3,2 χιλιοστών. Αντίστοιχα, σταθερά παραμένουν και τα επίπεδα έκθεσης των κατοίκων στην υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία, όπως επιβεβαιώνεται από τις δορυφορικές παρατηρήσεις της ερυθηματογόνου δόσης της ηλιακής ακτινοβολίας πάνω από λεκανοπέδιο».

 

Στην Αθήνα τα όργανα μέτρησης της ακτινοβολίας βρίσκονται στα κτήρια Ερευνών της Ακαδημίας, πίσω από το νοσοκομείο Σωτηρία. Οι ειδικοί καταγραφείς, τοποθετημένοι στην οροφή, ενσωματώνουν συνεχώς τα δεδομένα από την ηλιακή ακτινοβολία και αποθηκεύουν τις τιμές σε ηλεκτρονικό υπολογιστή. Αποτελούν δωρεά του Χρ. Ζερεφού στο Ίδρυμα της Ακαδημίας Αθηνών και αξίζει να σημειωθεί ότι σχεδόν στο σύνολό τους μεταφέρθηκαν από σταθμό που διατηρούσε ο πολύπειρος ερευνητής στον Αρκτικό Κύκλο για μία δεκαετία, όταν παρατηρούνταν η μέγιστη αραίωση της στήλης του όζοντος στο βόρειο ημισφαίριο, και έφερε την ελληνική σημαία.

Εκτός από τη σταθερή υποδομή, το Κ.Ε.Π.Υ. έχει αποκτήσει και κινητό σταθμό, ο οποίος χρησιμοποιεί την τεχνολογία λέιζερ ραντάρ για την παρακολούθηση της κατανομής των αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα. Έχει χρησιμοποιηθεί σε υπαίθρια πειράματα στην Πελοπόννησο και στην Αττική, αλλά και σε έκτακτες περιπτώσεις όπου υπήρχε συσσώρευση μεγάλων συγκεντρώσεων σωματιδίων με μικρή διάμετρο, τα οποία είναι πολύ επικίνδυνα για την υγεία.

 

Το Δεκέμβριο του 2009 το Κ.Ε.Π.Υ. υπέγραψε στη Στοκχόλμη τριμερή συμφωνία με το Bert Bolin Center του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης και την αναπτυξιακή εταιρεία της Costa Navarino, TEMES S.A., για τη δημιουργία ενός παρατηρητηρίου κλιματικών και περιβαλλοντικών μεταβολών στην περιοχή Costa Navarino της Μεσσηνίας, με την επωνυμία Navarino Environmental Observatory.

Οι δραστηριότητες του παρατηρητηρίου επικεντρώνονται στην έρευνα των κλιματικών μεταβολών και τις επιδράσεις τους στο φυσικό περιβάλλον και τις ανθρώπινες δραστηριότητες στην περιοχή της Μεσογείου. Η πρωτοβουλία στοχεύει στη δημιουργία ενός δυναμικού κόμβου, όπου επιστήμονες από όλο τον κόσμο που ασχολούνται με σύγχρονα περιβαλλοντικά ζητήματα θα έχουν τη δυνατότητα διανταλλαγής γνώσεων και ιδεών, και ταυτοχρόνως στην ανάπτυξη νέων εργαλείων και μεθόδων επιστημονικής έρευνας.

Τελευταία δράση του Κ.Ε.Π.Υ. αποτέλεσε η συμμετοχή στην επιστημονική συνάντηση «Κλιματική Αλλαγή: ο αντίκτυπός της στη ζωή και την πολιτιστική κληρονομιά της Μεσογείου» (20-22 Ιανουαρίου 2020, Αθήνα), υπό την αιγίδα του Nizami Ganjavi International Center και του Ιδρύματος Μαριάννα Βαρδινογιάννη. Εκεί, το επιστημονικό προσωπικό του Κέντρου ανακοίνωσε τα αποτελέσματα των προτάσεων που έχει καταθέσει στον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό και την UNESCO.

Αφήστε ένα σχόλιο