Τα διλήμματα – ηθικά και πολιτικά – που βρίσκονται μπροστά μας

Δημοσιεύτηκε από superadmin 03/04/2020 0 Σχόλια Economia Blog,

Μια εκδοχή του βαρύτατου ηθικού διλήμματος του Trolley Problem (το διατύπωσε έτσι η Philippa Foot, Οξφορδιανή αλλ’ εν συνεχεία UCLA, το 1967, αλλά υπό διάφορες εκδοχές έρχεται από βάθος της ηθικής φιλοσοφίας) αληθινά πάει να εγκατασταθεί στο προσκήνιο στις ημέρες του Covid-19. Αναφερόμαστε στο διόλου θεωρητικό δίλημμα των γιατρών, υπαρκτό και άμεσο στην Ιταλία και την Ισπανία, βαθμιαία και στις ΗΠΑ – με τον υπερκορεσμό των ΜΕΘ, ποιος ασθενής «δικαιούται» να βρεθεί σε ΜΕΘ και να διασωληνωθεί σε αναπνευστήρα ποιος/ποιοι θα «βοηθηθούν» απλώς να πεθάνουν ήρεμα. (Το δίλημμα αυτό στοιχειώνει εξαρχής την σκέψη των επιδημιολόγων και ιατρικών συμβούλων της Κυβέρνησης στην Ελλάδα του 2020, που γνωρίζουν και συνειδητοποιούν την περιορισμένη δυναμικότητα των ΜΕΘ, γενικότερα του ΕΣΥ. Όχι θεωρητικά/δεοντολογικά ή πολιτικά αλλά οδυνηρά πρακτικά).

 

Ποιο είναι το Trolley Problem? Βρίσκονται πέντε άνθρωποι δεμένοι στην γραμμή του τραίνου, κι ο παρατηρητής βλέπει ένα βαρύ βαγονέτο/trolley να έρχεται καταπάνω τους. Μπορεί να κινήσει ένα μοχλό και να αλλάξει την πορεία του βαγονέτου, να το στρέψει σε άλλη γραμμή – όπου, όμως, βρίσκεται ένας άλλος άνθρωπος. Τι κάνει/τι επιλέγει ο παρατηρητής; Μένει άπραγος και σκοτώνονται πέντε; Ενεργεί και σκοτώνεται άλλος που δεν κινδύνευε; Και το φρικτό δίλημμα έχει φρικτότερες εκλεπτύνσεις: τι συμβαίνει αν ο ένας που θα θυσιαστεί, είναι συγγενής του παρατηρητή; τι ισχύει αν είναι παιδί; αν οι πέντε είναι κατάδικοι;

 

Στην – διόλου θεωρητική, το επαναλάβουμε! – πραγματικότητα των ΜΕΘ επί Covid-19, είναι γνωστό ότι υπάρχει (ή: είναι υπό διαμόρφωση) πρωτόκολλο επιλογής: οι άνω μιας ηλικίας – των 65%; των 70; των 75; - ή/και οι πάσχοντες από παθήσεις που οδηγούν σε χαμηλή επιβιωσιμότητα, υπάρχει χαμηλή προσδοκία (ας το πούμε έτσι…) να βρεθούν σε ΜΕΘ και με αναπνευστήρα όταν το σύστημα θα κορεσθεί. Ήδη βαρύ, αυτό! Δείτε όμως πόσο πιο δύσκολη κινδυνεύει να γίνει η επιλογή – τώρα άμεσα, δίπλα μας.

 

Μέσα σε λίγε μόνον ημέρες, είχαμε/έχουμε εν εξελίξει δυο περιπτώσεις πύκνωσης των κρουσμάτων με Covid-19. H πρώτη είναι εκείνη που «απέδωσε» ήδη 23 κρούσματα σε δομή «φιλοξενίας» προσφύγων στην Ριτσώνα, μετά από ιχνηλάτηση επαφών νεαρής πρόσφυγα που διεγνώσθηκε θετική στον ιό όταν βρέθηκε για τοκετό σε μαιευτήριο. Η δεύτερη είναι των 119 κρουσμάτων που βρέθηκαν σε κρουαζιερόπλοιο (;) της ΑΝΕΚ, το οποίο ξεκίνησε από Τσεσμέ/Τουρκία, διέπλευσε την Μεσόγειο , δεν έγινε δεκτό στην Ισπανία (χώρα προορισμού), επεδίωξε να δέσει αλλού, το αρνήθηκε η ίδια η Τουρκία – και βρέθηκε αρόδου στον Πειραιά.

 

Ευτυχώς, ακόμη το ΕΣΥ δεν βρίσκεται σε κορεσμό, οπότε δεν τίθεται – ελπίζει κανείς – εν αμφιβόλω η πρόσβαση σ’ αυτά τα κρούσματα, εν ανάγκη και σε ΜΕΘ, και των δύο αυτών κατηγοριών. Ήδη όμως στην φρικτή πλατφόρμα ζύμωσης της κοινής γνώμης, που είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διατυπώθηκε το εξαιρετικά ολισθηρό ερώτημα: «Είμαι άνω των 65 ή των 75 ετών. Έζησα , δούλεψα, κατέβαλα εισφορές επί μια 35ετία και βάλε στην Ελλάδα. Πώς νοείται να με κρατήσει ,αν βρεθώ στην ανάγκη, εκτός ΜΕΘ η 30χρονη καθόλα συμπαθής ( ο χαρακτηρισμός δικός μας, δυστυχώς) πρόσφυγας από την Ριτσώνα;». Σκεφθείτε το ίδιο και με τους – εν πολλοίς αλλοδαπούς – του πληρώματος του «Ελ. Βενιζέλου», οι οποίοι ειρήσθω εν παρόδω ούτε πρόσφυγες είναι, ούτε αιτούντες άσυλο, ούτε δυνητικοί αιτούντες προστασίας στην Ελλάδα…

 

Άμα, δε, θελήσει κανείς να προχωρήσει στα αληθινά δύσκολα, ας ξαναδούμε το ίδιο/ανάλογο ερώτημα σε άλλη περίπτωση: άμα συνεχισθεί – και… θα συνεχισθεί, κατά τα φαινόμενα – ο επαναπατρισμός «δικών μας» ανθρώπων, και μάλιστα νέων από χώρες πυκνής διάχυσης του Covid-19, πρώτιστα από Ηνωμένο Βασίλειο και Ιταλία, ανθρώπων που είχαν επιλέξει εκεί να χτίσουν την ζωή τους, πόσους απ’ όσους έμειναν πίσω στην μνημονιακή Ελλάδα θα εκτοπίσουν – ΑΝ υποτεθεί ότι χειροτερεύει κάποια στιγμή η κατάσταση – από τις αυξανόμενες, αλλά περιορισμένες ΜΕΘ;

 

Ο καθείς θα δώσει την δική του απάντηση. Η δική μας: αυτονόητα όποιος άνθρωπος, χωρίς εξειδικεύσεις ή χαρακτηρισμούς, βρεθεί στην ανάγκη περίθαλψης, θα αντιμετωπισθεί με βάση την απόλυτη ισότητα. Άνθρωπος=άνθρωπος! Οι γιατροί θα αποφασίσουν για ζωή και θάνατο, όπως π.χ. στην περίπτωση μεταμόσχευσης.  Είχε ανακουφιστικό ενδιαφέρον να ακούει κανείς τον Άδωνι Γεωργιάδη να διακηρύσσει, τηλεοπτικά, ότι δεν υπάρχει καμιά πιθανότητα να μην νοσηλευθεί οποιοσδήποτε άνθρωπος βρεθεί σε ανάγκη νοσηλείας στην Ελλάδα. Όμως… πώς θα λειτουργήσουν τέτοια βαριά ηθικά διλήμματα στην διαδικτυακά εκτρεφόμενη με μισαλλοδοξία κοινή γνώμη;

 

Αφήστε ένα σχόλιο