Βίαιες συνέπειες

Δημοσιεύτηκε από economia 06/04/2020 0 Σχόλια The Economist,

Οικονομική Επιθεώρηση, Aπρίλιος 2020, τ. 993

από τον Τhe Economist

 

 

 

Πώς να παρακολουθήσει κανείς τις ακραίες καταστάσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές

 

 

 

Όταν βρίσκεσαι αντιμέτωπος με ένα αιφνιδιαστικό σοκ, φυσικό είναι να στρέφεσαι στα διδάγματα της πείρας. Όσο αναφλέγεται η πανδημία του Covid-19 τόσο οι επενδυτές, αλλά και οι υπεύθυνοι πολιτικής, προσπαθούν να κατανοήσουν τις βίαιες κινήσεις των αγορών των τελευταίων εβδομάδων. Για πολλούς αυτονόητη είναι η αναγωγή στην κρίση του 2007-2009. Υπάρχουν όντως κάποιες ομοιότητες. Τα χρηματιστήρια κατέρρευσαν, η τιμή του αργού πέρασε προς τα κάτω τα 40 δολάρια (με κατεύθυνση στα 30) το βαρέλι. Ξεκινώντας από την αμερικανική Fed, μια σειρά κεντρικών τραπεζών έλαβαν έκτακτα μέτρα, όπως μειώσεις επιτοκίων. Οι traders των αγορών λειτουργούν υπό πολεμικές συνθήκες – όλο και συχνότερα από το σπίτι τους, λόγω lock-down. Όμως, οι συγκρίσεις με την τελευταία μεγάλη κρίση είναι εσφαλμένες, ενώ συσκοτίζουν δύο πραγματικούς χρηματοπιστωτικούς κινδύνους τους οποίους πυροδότησε η πανδημία του κορονοϊού.

 

Το βάθος του σοκ δεν είναι ακόμη συγκρίσιμο με του 2007-09. Τα χρηματιστήρια έπεσαν, αλλά λιγότερο από το 59% της κρίσης των ενυπόθηκων δανείων. Το μέγεθος του τοξικού χρέους είναι περιορισμένο, ενώ δεν είναι όπως τότε δύσκολος ο εντοπισμός του. Περίπου το 15% των εταιρικών ομολόγων (πλην εκείνων του χρηματοπιστωτικού τομέα) έχουν ως εκδότες πετρελαϊκές εταιρείες και άλλες επιχειρήσεις που έχουν υποστεί ισχυρό σοκ, όπως οι αεροπορικές και οι ξενοδοχειακές. Το τραπεζικό σύστημα, όμως, έτσι καθώς ξεχειλίζει από κεφάλαια, δεν έδειξε σημεία παγώματος: τα διατραπεζικά επιτόκια παραμένουν υπό έλεγχο. Όταν οι επενδυτές πανικοβάλλονται ότι φτάνει το τέλος του κόσμου, τότε τρέχουν όλοι μαζί στο δολάριο: αυτό, για την ώρα, δεν συνέβη.

 

Όμως και η φύση του τωρινού σοκ είναι διαφορετική. Η κρίση του 2007-09 προήλθε μέσα από το ίδιο το τραπεζικό σύστημα, ενώ τώρα ο κορονοϊός αποτελεί κυρίως υγειονομικό πρόβλημα. […] Αυτή τη φορά, αντί για κλονισμένες τράπεζες της Ουόλ Στριτ ή χρεοκοπίες στεγαστικών δανείων, οι κίνδυνοι προέρχονται από δύο διαφορετικά μέτωπα. Το πρώτο αφορά πιστωτική ασφυξία που απειλεί έναν ευρύτερο κύκλο εταιρειών ανά τον κόσμο, καθώς επιβάλλονται καραντίνες που υποχρεώνουν σε κλείσιμο γραφείων και εργοστασίων. Ένα προσεγγιστικό stress test, βασισμένο στις χρηματιστηριακά εισηγμένες εταιρείες, δείχνει ότι ένα 10-15% των επιχειρήσεων μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με προβλήματα ρευστότητας. Οι αγορές των εταιρικών ομολόγων, που απαιτούν σαφείς συμβατικούς όρους και τακτικές πληρωμών, δεν είναι και τόσο κατάλληλες για να γεφυρώσουν τέτοιου είδους βραχυπρόθεσμα αλλά επίφοβα κενά.

 

Το 2007-09 οι ρυθμιστικές αρχές έριξαν κεφάλαια στο τραπεζικό σύστημα κεφαλαιοποιώντας τις τράπεζες, εγγυώμενες το παθητικό τους και τονώνοντας τις αγορές ομολόγων. Τη φορά αυτή, η πρόκληση έγκειται στο πώς θα δοθούν ρευστά στις επιχειρήσεις. Εύκολο αυτό στην Κίνα, όπου οι περισσότερες τράπεζες είναι κρατικές και ενεργούν κατ’ εντολήν. Στη Δύση, όπου οι τράπεζες είναι σε ιδιωτικά χέρια, θα χρειαστούν φωτισμένες διοικήσεις, ελαστικότητα στους κανόνες αλλά και πίεση των ρυθμιστικών αρχών, ώστε να δείξουν οι τράπεζες ανοχή στους πελάτες τους.

 

Δεύτερη περιοχή που χρειάζεται προσοχή είναι η Ευρωζώνη. Παρουσιάζει ελάχιστη, αν μη μηδενική, ανάπτυξη. Τα επιτόκια της ΕΚΤ είναι ήδη κάτω του μηδενός. Οι τράπεζές της είναι υγιέστερες απ’ ό,τι το 2008, όμως και πάλι είναι πιο αδύναμες από τις αμερικανικές. Αν κρίνει κανείς από τα ασφάλιστρα κινδύνου, ήδη υπάρχει νευρικότητα για τους Ιταλούς. Πρόσθετος κίνδυνος: οι εθνικές κυβερνήσεις και οι ρυθμιστικές αρχές των τραπεζών να μην δουλέψουν συντονισμένα.

 

Κάθε χρηματοπιστωτικό σοκ είναι διαφορετικό. Το 1930 οι κεντρικές τράπεζες άφησαν τις τράπεζες να χρεοκοπήσουν. Το 2007 λίγοι είχαν ιδέα καν για τα ενυπόθηκα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης, που επρόκειτο σε λίγο να ανατιναχθούν. Το τωρινό σοκ δεν είναι αυτής της τάξης – ακόμη. Όμως ο πανικός του κορονοϊού του 2020 δημιουργεί χρηματοπιστωτική διακινδύνευση που χρειάζεται να αντιμετωπισθεί, γρήγορα δε.

Αφήστε ένα σχόλιο