Η εποχή της επιβίωσης

Δημοσιεύτηκε από economia 28/04/2020 0 Σχόλια The Economist,

του Economist, τ. 11/4/2020

 

 

 

 

Μερικές εταιρείες δεν θα επιπλεύσουν στην κρίση. Όσες τα καταφέρουν θα βρεθούν σε εντελώς διαφορετικό επιχειρηματικό κλίμα

 

 

 

 

Οι περισσότεροι επιχειρηματίες και οι περισσότεροι εργαζόμενοι έχουν ξαναπεράσει οικονομικές κρίσεις στο παρελθόν. Γνωρίζουν ότι, κάθε φορά, η αγωνία που τους επιφυλάσσεται είναι διαφορετική – και ότι, κάθε φορά, οι επιχειρηματίες και οι εταιρείες προσαρμόζονται και επανέρχονται. Αλλά ακόμη κι έτσι, το σοκ που ξεσκίζει τώρα τον επιχειρηματικό κόσμο είναι απειλητικά ισχυρό. Με χώρες που αντιπροσωπεύουν πάνω από το 50% του παγκόσμιου ΑΕΠ να βρίσκονται σε κατάσταση lockdown, η κατάρρευση της εμπορικής δραστηριότητας είναι πολύ πιο εκτεταμένη απ’ ό,τι σε προηγούμενες περιπτώσεις ύφεσης. Η διαδικασία εξόδου από lockdown θα γίνει με επισφαλή βήματα, με τους καταναλωτές σε αμηχανία, με διστακτικό ρυθμό, που θα υπονομεύει την αποτελεσματικότητα, με περίπλοκα καινούργια υγειονομικά πρωτόκολλα. Μακροπρόθεσμα δε, οι εταιρείες εκείνες που θα επιβιώσουν θα χρειαστεί να μάθουν ένα νέο περιβάλλον, καθώς η κρίση και η επανεκκίνηση θα επιταχύνουν τρεις τάσεις που είχαν ήδη εκδηλωθεί: υιοθέτηση νέων τεχνολογιών που λειτουργούν δυναμικά, αναπόφευκτη υποχώρηση από τις επαναπαυμένες εφοδιαστικές αλυσίδες που λειτουργούσαν σε παγκόσμια κλίμακα και ανησυχητική άνοδο των ολιγοπωλίων που διαθέτουν σωστές διασυνδέσεις.

 

Πολλές επιχειρήσεις προσπαθούν να δείξουν ατρόμητες. Με ισχυρές δόσεις αδρεναλίνης, τα ανώτατα στελέχη τους εκπέμπουν ενθαρρυντικά μηνύματα στο προσωπικό τους. Παραδοσιακά αδίστακτοι επιχειρηματικοί γίγαντες προστρέχουν για κοινωνική προσφορά. Η LVMH των αρωμάτων Dior στο Παρίσι αποστάζει απολυμαντικό χεριών, η General Motors κατασκευάζει αναπνευστήρες για τις εντατικές δίπλα στα φορτηγάκια της, ο ιδρυτής της κινεζικής Alibaba μοιράζει μάσκες ανά τον κόσμο. Αγριωποί ανταγωνιστές στο λιανικό εμπόριο συνεργάζονται προκειμένου τα σούπερ μάρκετ να μένουν σωστά εφοδιασμένα. Λιγοστές χρηματιστηριακά εισηγμένες εταιρείες δημοσιοποίησαν προβλέψεις για τη χρηματοοικονομική επίπτωση που θα έχει το πάγωμα της δραστηριότητας. Οι αναλυτές της Ουόλ Στριτ αναμένουν περιορισμένη μόνον υποχώρηση των κερδών για το 2020.

 

Μην αφήσετε αυτό το κλίμα να σας παραπλανήσει. Στην τελευταία ύφεση που ζήσαμε, τα 2/3 των μεγάλων αμερικανικών εταιρειών υπέστησαν μείωση των πωλήσεών τους. Στο χειρότερό τους 3μηνο, η μέση υποχώρηση που καταγράφηκε ήταν της τάξεως του 15% σε ετήσια βάση. Στην τωρινή κάμψη, πτώσεις μέχρι και πάνω από 50% δεν θα είναι σπάνιες, καθώς οι εμπορικές λεωφόροι έχουν γίνει σαν κινηματογραφικό έργο με φαντάσματα και τα εργοστάσια έχουν βάλει λουκέτο. Πολλοί δείκτες αφήνουν να διαφανεί ακραία πίεση. Η ζήτηση αργού σε παγκόσμια κλίμακα έχει υποχωρήσει μέχρι και κατά το 1/3. Ο όγκος αυτοκινήτων και ανταλλακτικών που μεταφέρονται διά σιδηροδρόμου έχει πέσει κατά 70%. Πολλές εταιρείες διαθέτουν ρευστότητα και αποθέματα για να επιβιώσουν για 3 έως 6 μήνες. Αποτέλεσμα: άρχισαν να απολύουν αργούν εργατικό δυναμικό. Στο 15θήμερο μέχρι τις 28 Μαρτίου, 10 εκατομμύρια Αμερικανών γράφτηκαν στην ανεργία. Στην Ευρώπη, μέχρι και 1 εκατομμύριο εταιρείες έσπευσαν να ζητήσουν επιδότηση των μισθών που καταβάλλουν σε αδρανείς εργαζομένους τους. Τα μερίσματα και οι επενδύσεις περικόπτονται σημαντικά.

 

Όσο οι χρεοκοπίες θα διαδίδονται μέσω των εθνικών αλυσίδων πληρωμών τόσο το σοκ θα βαθαίνει. Η επιχείρηση λιανεμπορίου Η+Μ ζητά μειώσεις ενοικίου των καταστημάτων της, πλήττοντας έτσι τις εταιρείες εμπορικών ακινήτων. Ορισμένες διασυνοριακές εφοδιαστικές αλυσίδες σταμάτησαν να λειτουργούν λόγω των εργοστασίων που κλείνουν, αλλά και λόγω των ελέγχων στα σύνορα. Το lockdown στην Ιταλία έφερε διαταραχή στην παγκόσμια ροή εμπορευμάτων – από τα τυριά μέχρι τα εξαρτήματα για κινητήρες τζετ. Τα εργοστάσια στην Κίνα με κόπο αρχίζουν να ξαναλειτουργούν. Οι προμηθευτές τηλεφώνων Apple διαβεβαιώνουν τολμηρά ότι οι νέες της συσκευές 5G θα κυκλοφορήσουν αργότερα μέσα στο 2020, πλην όμως συμμετέχουν σε ένα πολύπλοκο σύστημα που είναι τόσο ανθεκτικό όσο ο πλέον αδύναμος κρίκος του. Η κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ εξηγεί ότι οι επιχειρήσεις της χώρας κλονίζονται όσο οι πολυεθνικές ακυρώνουν παραγγελίες και αγνοούν τιμολόγια που έχουν εκδοθεί. Η χρηματοπιστωτική πίεση θα αποκαλύψει εκπληκτικές απάτες: η μεγάλη κινεζική αλυσίδα Luckin Coffee μόλις παραδέχθηκε ότι είχε πειράξει τα λογιστικά βιβλία της.

 

Στις δύο τελευταίες περιόδους ύφεσης, σχεδόν το 1/10 των εταιρειών που διέθεταν ισχυρή πιστωτική αξιολόγηση ανά τον κόσμο χρεοκόπησαν. Το ποιες θα επιβιώσουν αυτή τη φορά εξαρτάται από την εργατικότητά τους, την ισχύ των ισολογισμών τους και το πόσο εύκολα θα έχουν πρόσβαση σε κρατικά δάνεια, εγγυήσεις και ενισχύσεις – το ύψος τους θα φτάσει τα 8 τρισ. δολάρια στις μεγάλες δυτικές οικονομίες και μόνον. Αν παράγετε είδη διατροφής ή απορρυπαντικά, έχετε καλές πιθανότητες. Πολλές τεχνολογικές εταιρείες είδαν επίσης τις παραγγελίες τους να ανεβαίνουν. Τη μεγαλύτερη πίεση θα υποστούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις: το 54% αυτής της κατηγορίας στις ΗΠΑ έχουν κλείσει, ή περιμένουν να κλείσουν στο αμέσως επόμενο διάστημα. Δεν διαθέτουν πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές, ενώ χωρίς υψηλά ιστάμενους φίλους θα χρειαστεί να παλέψουν να βρουν στήριξη από δημόσιους πόρους […].

 

Οι τράπεζες παλεύουν για να διαχειριστούν αντικρουόμενους κανόνες και την πλημμυρίδα αιτημάτων χρηματοδότησης που δέχονται. Τα παράπονα θα ακούγονται επί χρόνια.

 

Η κρίση που περνάμε θα φέρει ταχύτερη υιοθέτηση νέων τεχνολογιών. Ο πλανήτης εκπαιδεύεται επειγόντως στο ηλεκτρονικό εμπόριο, τις ψηφιακές πληρωμές και την εξ αποστάσεως εργασία. Στον ορίζοντα διαγράφονται περισσότερες καινοτομίες στην ιατρική, συμπεριλαμβανομένων παρεμβάσεων στο γονιδίωμα. Ύστερα, οι παγκόσμιες προμηθευτικές αλυσίδες θα ανασυνταχθούν, επιταχύνοντας μια μεταβολή που άρχισε με τον εμπορικό πόλεμο. Η Apple δεν έχει παρά 10 ημερών αποθέματα· ο κύριος προμηθευτής της στην Ασία, η Foxconn, 41 ημερών. Οι εταιρείες θα επιδιώξουν να αποκτήσουν μαξιλάρια ασφαλείας και μια κρίσιμη μάζα παραγωγής πλησιέστερη στη βάση τους, με υπεραυτοματοποιημένες μονάδες παραγωγής. Οι διασυνοριακές επενδύσεις θα υποχωρήσουν κατά 30-40% το 2020. Οι πολυεθνικές θα καταλήξουν λιγότερο κερδοφόρες αλλά πιο ευπροσάρμοστες.

 

 

 

Μην πάμε από κρίση σε στασιμότητα

 

Η τελευταία μακροπρόθεσμη μεταβολή θα είναι πιο αβέβαιη, αλλά και πιο ανεπιθύμητη: πρόκειται για την επίταση της συγκέντρωσης των επιχειρήσεων και της παρεοκρατίας, καθώς κεφάλαια του Δημοσίου θα πλημμυρίσουν τον ιδιωτικό τομέα και η θέση των μεγάλων επιχειρήσεων θα καταστεί ακόμη πιο δεσπόζουσα […]. Μια νέα εποχή έρχεται, με συνεργασία πολιτικών και μεγάλων επιχειρήσεων, ιδίως στη συνεχώς μακρότερη σειρά των «στρατηγικών» κλάδων. Οι ψηφοφόροι, οι καταναλωτές και οι επενδυτές θα έπρεπε να εναντιωθούν σ’ αυτή την εξέλιξη, που θα σημάνει συχνότερα λαδώματα, λιγότερο ανταγωνισμό και βραδύτερη οικονομική ανάπτυξη.

Αφήστε ένα σχόλιο