Ε. Γιακουμάκης: Αριστεία με εξωστρέφεια, καινοτομία και κοινωνική προσφορά

Δημοσιεύτηκε από economia 04/05/2020 0 Σχόλια Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Μάιος 2020, τ. 994

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ στον Απόστολο Λακασά

 

 

 

 

 

«Η αριστεία είναι μια συνεχής προσπάθεια επίτευξης υψηλών στόχων και υπέρβασης πρακτικών αδράνειας, αυταρέσκειας και εφησυχασμού. Είναι μια στάση ζωής για όσους αντιλαμβάνονται ότι το περιβάλλον διαρκώς αλλάζει και νέα ερωτήματα πρέπει να απαντηθούν.» Στην πίστη των ανθρώπων του ιδρύματος σε αυτό τον στόχο αποδίδει, μιλώντας στην Οικονομική Επιθεώρηση, ο Εμμανουήλ Γιακουμάκης την επιτυχία του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ) να καθιερωθεί ως το καλύτερο αμιγώς οικονομικό πανεπιστήμιο στην Ελλάδα, έχοντας κατακτήσει και μία σημαντική θέση διεθνώς. Κατά το τρέχον ακαδημαϊκό έτος, το ΟΠΑ –μετεξέλιξη της Ανώτατης Σχολής Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών, ΑΣΟΕΕ– συμπληρώνει τα 100 χρόνια λειτουργίας του. Σε μια πορεία όχι πάντα εύκολη, εν μέσω δύσκολων συνθηκών, το ίδρυμα σπούδασε οικονομολόγους που συνέβαλαν στην ανάπτυξη της χώρας. Σήμερα η χώρα περνά ακόμη μία κρίση λόγω του κορονοϊού. «Οι προβλέψεις για την πορεία της οικονομίας δεν είναι αισιόδοξες. Πιθανόν να είναι νομοτελειακό ότι του λοιμού ακολουθεί λιμός. Όμως σήμερα, περισσότερο από ποτέ, χρειάζεται η διεθνής συνεργασία, τόσο για να υπερβούμε τον λοιμό όσο και για να αποφύγουμε έναν παγκόσμιο λιμό μεγάλης έντασης», παρατηρεί ο Εμμ. Γιακουμάκης.

 

 

 

 

 

Γιατί το ΟΠΑ έχει καθιερωθεί ως το μεγαλύτερο ΑΕΙ οικονομικών επιστημών στην Ελλάδα;

 

Η επέτειος των 100 χρόνων αποτελεί σημαντικό ιστορικό ορόσημο στη μακρά πορεία του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Πανεπιστήμια όπως το ΟΠΑ ιδρύθηκαν σε όλα τα «αναπτυγμένα» τότε κράτη την πρώτη εικοσαετία του 20ού αιώνα. Αιτία αποτέλεσε η ανάγκη ανάπτυξης των επιστημών της Διοίκησης και της Οικονομίας λόγω των αποτελεσμάτων της πρώτης Βιομηχανικής Επανάστασης (1760-1860). Η αύξηση της παραγωγής, η φυγή προς τις πόλεις και η άνθηση του εμπορίου στα τέλη του 19ου αιώνα δημιούργησαν την ανάγκη εκπαίδευσης των εργαζομένων στον τομέα του εμπορίου. Ο αυξανόμενος όγκος των απαιτούμενων γνώσεων οδήγησε στην ανάδειξη της σημασίας των οικονομικών σπουδών παγκοσμίως, αλλά και της αναγνώρισης ότι οι οικονομικές και οι εμπορικές σπουδές αποτελούσαν επιστημονικό αντικείμενο και όχι απλώς επαγγελματικό εφόδιο. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και οι εξελίξεις που τον ακολούθησαν δημιούργησαν ένα εντελώς νέο τοπίο στην οικονομία και στη διοίκηση. Το διεθνές οικονομικό σύστημα του Bretton Woods και η οικονομική σκέψη του Κέινς για τη διαχείριση των οικονομικών κρίσεων ενθάρρυναν την ανάγκη της συστηματικής μελέτης της οικονομικής ανάπτυξης και των οικονομικών μοντέλων. Παράλληλα, οι εξελίξεις στην επιστήμη της Διοίκησης, με την ανάπτυξη της Επιχειρησιακής Έρευνας, ήταν ραγδαίες. Ακολουθώντας αυτές τις εξελίξεις, η τότε ΑΣΟΕΕ, το σημερινό ΟΠΑ, εγκαθιδρύθηκε ως το πλέον αναγνωρισμένο πανεπιστημιακό ίδρυμα της χώρας στις σπουδές της Οικονομίας και της Διοίκησης. Ο καρπός των αδιάκοπων προσπαθειών 100 χρόνων θα αποτυπωθεί και στη μελλοντική προσφορά του ιδρύματος στην παιδεία, στη νεολαία, στην οικονομία και, ευρύτερα, στην ελληνική κοινωνία.

 

 

 

Διεθνώς το ΟΠΑ έχει μία σημαντική θέση, τόσο το ίδιο όσο και επιμέρους Τμήματά του. Ποιο είναι το κλειδί της αριστείας;

 

Η αριστεία είναι μια συνεχής προσπάθεια επίτευξης υψηλών στόχων και υπέρβασης πρακτικών αδράνειας, αυταρέσκειας και εφησυχασμού. Είναι μια στάση ζωής για όσους αντιλαμβάνονται ότι το περιβάλλον διαρκώς αλλάζει και νέα ερωτήματα πρέπει να απαντηθούν. Η αριστεία ενισχύεται όταν συνυπάρχει με τις αξίες της εξωστρέφειας, της καινοτομίας, της κοινωνικής προσφοράς. Στο ΟΠΑ όλα τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας ενστερνίζονται και υπηρετούν αυτές τις αξίες, με αποτέλεσμα το ίδρυμά μας να είναι πάντα στην πρώτη γραμμή και να χαίρει διεθνούς αναγνώρισης. Η προσπάθειά μας είναι διαρκής ώστε τα προπτυχιακά και τα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών που προσφέρουμε να εξελίσσονται και να κατατάσσονται σε υψηλές θέσεις στις διεθνείς κατατάξεις, τα πτυχία μας να αναγνωρίζονται από την αγορά εργασίας, η ακαδημαϊκή ταυτότητα του ΟΠΑ χρόνο με τον χρόνο να ενισχύεται περαιτέρω.

 

 

 

Νομοτελειακά, τίποτε δεν είναι τέλειο. Ποιο είναι το αδύναμο σημείο του ΟΠΑ;

 

Η υποστελέχωση, το γερασμένο προσωπικό, η υποχρηματοδότηση, η υπερβολική διοικητική και οικονομική εξάρτηση από το κράτος, αυτά αποτελούν εμπόδια στην προσπάθεια τόσο του ΟΠΑ όσο και του συνόλου των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων να ανταγωνιστούν τα ομότιμα ιδρύματα της Ευρώπης. Επιπρόσθετα, το ΟΠΑ έχει να αντιπαλέψει με ειδικότερα προβλήματα που οφείλονται σε φαινόμενα που διαδραματίζονται στην ευρύτερη περιοχή των εγκαταστάσεών του. Σήμερα το ΟΠΑ είναι το μοναδικό σε πλήρη λειτουργία πανεπιστήμιο στο κέντρο της πόλης των Αθηναίων, και το γεγονός αυτό το καθιστά συχνά πεδίο άσκησης άλλων δραστηριοτήτων, πέραν εκείνων του σκοπού ύπαρξής του, που διαταράσσουν την ομαλή λειτουργία του.

 

 

 

Ποια είναι η στόχευση, ο προγραμματισμός για τα επόμενα χρόνια;

 

Η πανεπιστημιακή εκπαίδευση και έρευνα είναι διεθνοποιημένη σήμερα περισσότερο από το παρελθόν. Η συμμετοχή στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό χώρο απαιτεί συνεργασίες και ανταλλαγές φοιτητών, εκπαιδευτικού και διοικητικού προσωπικού με τα ομότιμα πανεπιστήμια τουλάχιστον της Ευρώπης. Στην κατεύθυνση αυτή διερευνούμε τη δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας, από κοινού με άλλα πανεπιστήμια του εξωτερικού, νέων προγραμμάτων σπουδών ή και ερευνητικών δομών. Επίσης, μας ενδιαφέρει να εξελίσσουμε συνεχώς τα ήδη αναγνωρισμένα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών του ιδρύματός μας και να προσελκύουμε φοιτητές από όλες τις άλλες χώρες, δεδομένου ότι σημαντικός αριθμός αυτών των προγραμμάτων είναι αγγλόφωνα.

 

 

 

Ποια τα δυνατά σημεία των ελληνικών ΑΕΙ;

 

Η άριστη ποιότητα φοιτητών και το υψηλής επιστημονικής κατάρτισης επιστημονικό δυναμικό αποτελούν τα ισχυρότερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα των ελληνικών ΑΕΙ, απότοκα της μεγάλης εκτίμησης που αποδίδει η ελληνική κοινωνία στην παιδεία και στους πεπαιδευμένους.

 

 

 

Τα αδύνατα;

 

Στα αδύνατα σημεία περιλαμβάνονται η ανορθολογική οργάνωση του ακαδημαϊκού χάρτη, η υψηλή ανεργία των αποφοίτων τους, η ασθενική σχέση συνεργασίας με την εξασθενημένη από τις κακουχίες παραγωγική δομή της χώρας, ο διοικητικός εναγκαλισμός με το κράτος.

 

 

 

Την ίδια στιγμή που το ΟΠΑ εγγράφει ακαδημαϊκή πρόοδο, βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της κοινής γνώμης και της Πολιτείας, είτε εξαιτίας του παραεμπορίου επί της οδού Πατησίων, είτε λόγω του εμπορίου ναρκωτικών στους γύρω δρόμους, είτε λόγω των επεισοδίων από εξωπανεπιστημιακούς που έχουν στέκι εντός του ΑΕΙ. Τι πρέπει να γίνει; Πώς πρέπει να δράσει η Πολιτεία;

 

Υπάρχουν φαινόμενα που διαδραματίζονται στην ευρύτερη γειτονιά των εγκαταστάσεων του πανεπιστημίου· και παρόλο που δεν αφορούν το ίδιο το πανεπιστήμιο, εντούτοις παρενοχλούν τη λειτουργία του. Δύο επιλογές φαντάζουν ως λύση: η πρώτη είναι να φύγει το πανεπιστήμιο από το κέντρο της πόλης και η δεύτερη να εξαλειφθεί κάθε παραβατικότητα και να διασφαλιστούν συνθήκες ομαλότητας στη ζωή της πόλης. Νομίζω ότι η δεύτερη λύση είναι προς το συμφέρον της κοινωνίας. Για να συμβεί αυτό, θα πρέπει κάθε φορέας να ενεργεί σύμφωνα με τις αρμοδιότητες του κατά τον νόμο. Κανείς δεν μπορεί μόνος του. Η συνεργασία όλων μαζί θα φέρει αποτελέσματα. Σε αυτό το πλαίσιο, το ΟΠΑ μεριμνά για τη διασφάλιση συνθηκών ομαλής εκπαιδευτικής και ερευνητικής δραστηριότητας.

 

 

 

Ποια είναι η θέση σας για την ηλεκτρονική κάρτα εισόδου στο ΑΕΙ;

 

Δεν χρειάζεται να εφευρίσκουμε συνεχώς τον τροχό. Κάθε καλή πρακτική που εφαρμόζεται επιτυχώς στο σύνολο σχεδόν των πανεπιστημίων του πλανήτη είναι εύλογο να αποτελεί δοκιμασμένη λύση σε υπαρκτά προβλήματα. Όμως, η ίδια η πανεπιστημιακή κοινότητα θα πρέπει να υπερασπιστεί το δικαίωμα κάθε εργαζομένου στο πανεπιστήμιο, καθώς και κάθε φοιτητή, να ζει και να εργάζεται σε συνθήκες τήρησης του νόμου και πλήρους σεβασμού της προσωπικότητάς του. Σε αυτό το πλαίσιο, η εφαρμογή της κάρτας εισόδου μπορεί να συντελέσει στην επίλυση προβλημάτων, διαφορετικά θα αποτελέσει παράγοντα εσωστρέφειας, αποπροσανατολισμού και αδιέξοδης ενασχόλησης με φαντασιακού τύπου φοβίες.

 

 

 

Πώς τα πήγε το ίδρυμα στην τηλεκπαίδευση, που εφαρμόζεται λόγω των μέτρων κατά της διασποράς του κορονοϊού;

 

Στις περιόδους κρίσης αναδεικνύονται πολύτιμες οι εφεδρείες που έχουν συσσωρευτεί κατά την καλή περίοδο. Το ΟΠΑ βρέθηκε έτοιμο να αντιδράσει στις έκτακτες συνθήκες που προέκυψαν μετά την απαγόρευση της εκπαιδευτικής λειτουργίας με φυσική παρουσία. Εντός ολίγων ημερών δρομολογήσαμε την επανέναρξη υλοποίησης του ωρολογίου προγράμματος διδασκαλίας, τόσο των προπτυχιακών προγραμμάτων όσο και των μεταπτυχιακών, με εξ αποστάσεως διδασκαλία. Πολλά χρόνια τώρα είχαμε μεριμνήσει ώστε η διδασκαλία όλων των μαθημάτων, του συνόλου των προγραμμάτων σπουδών που προσφέρει το ΟΠΑ, να υποστηρίζεται με ασύγχρονα συστήματα διδασκαλίας. Επικουρικά σε αυτά τα συστήματα λειτούργησε και η εξ αποστάσεως διδασκαλία – και το αποτέλεσμα ήταν πολύ ικανοποιητικό. Είναι σημαντικό, σε αυτές τις καταστάσεις που αντιμετωπίζουμε τόσο εμείς όσο και ολόκληρος ο πλανήτης, οι νέοι μας να παραμείνουν ενεργοί. Χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί το προγραμματισμένο εκπαιδευτικό έργο υλοποιείται, παρά τις αντιξοότητες λόγω των ειδικών μέτρων που έχουν ληφθεί. Αξίζουν ευχαριστίες στους καθηγητές, στο διοικητικό προσωπικό, καθώς και σε όλους τους φοιτητές και στις φοιτήτριες του ΟΠΑ, γιατί όλοι μαζί προσπαθήσαμε και αποδείξαμε ότι και στα δύσκολα μπορούμε.

 

 

 

Θεωρείτε ότι η τηλεκπαίδευση θα αλλάξει τη μορφή της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης;

 

Η τηλεκπαίδευση είναι ένα σημαντικό εργαλείο για την υποστήριξη του έργου του δασκάλου. Μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τον δάσκαλο, αλλά δεν μπορεί να τον υποκαταστήσει. Τα καλά πανεπιστήμια βασίζονται στην καλή σχέση δασκάλου με μαθητή. Η τηλεκπαίδευση ως τεχνολογία είναι παρούσα και θα συνεχίσει να εξελίσσεται και να λειτουργεί υποβοηθητικά. Όμως, ο δάσκαλος είναι εκείνος που θα εμπνεύσει, θα κατανοήσει, θα δώσει ένα στοργικό βλέμμα και θα εμψυχώσει με ένα χτύπημα στην πλάτη.

 

 

 

Ποια η πρόβλεψή σας για την πορεία της οικονομίας της Ελλάδας;

 

Οι προβλέψεις για την πορεία της οικονομίας δεν είναι αισιόδοξες. Πιθανόν να είναι νομοτελειακό ότι του λοιμού ακολουθεί λιμός. Όμως σήμερα, περισσότερο από ποτέ, χρειάζεται η διεθνής συνεργασία, τόσο για να υπερβούμε τον λοιμό όσο και για να αποφύγουμε έναν παγκόσμιο λιμό μεγάλης έντασης. Ελπίζω η οικονομική κρίση που θα ακολουθήσει να είναι μικρής διάρκειας – και να επισημάνω ότι είναι μονόδρομος, σε αυτές τις συνθήκες, η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποδείξει τη χρησιμότητα και την αποτελεσματικότητά της.

 

Αφήστε ένα σχόλιο