O αόρατος Λεβιάθαν: Δημοκρατία, δικαιοσύνη και ηθική στα χρόνια της κρίσης

Δημοσιεύτηκε από economia 06/05/2020 0 Σχόλια Βιβλιοπαρουσίαση,

Κωνσταντίνος Τσουκαλάς
O αόρατος Λεβιάθαν: Δημοκρατία, δικαιοσύνη και ηθική στα χρόνια της κρίσης
Εκδόσεις Πόλις, Αθήνα 2020, σελίδες 480, τιμή εκδότη: 22,00 ευρώ

 

 

 

 

 

 

Επιστρατεύει ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς εργαλεία που είχαμε συνηθίσει σε παλιότερες εποχές, για κοινωνιολογική και οικονομική περισσότερο παρά πολιτικο-επιστημονική, διεθνοπολιτική ή ιστορική προσέγγιση του ανυποχώρητου φαινομένου εξουσίας που είναι το Κράτος, ωστόσο τα χρησιμοποιεί με μια σημερινή ματιά. Όχι ιδιαίτερα αισιόδοξη στο συμπέρασμα, ωστόσο αφυπνιστική για όσους –προσοχή! πριν ενσκήψει η τόσο βολική κρίση του κορονοϊού, που εγκαθιστά σε (δυνητικά πάγια) κατάσταση εξαίρεσης
με την επίκληση της ανάγκης– επιμένουν ακόμη να θεωρούν ότι έννοιες όπως η ελευθερία, η αμφισβήτηση, ο διάλογος ήταν/οφείλουν να είναι συστατικό της πολιτικής.

 

Κάπου ανάμεσα στον χομπσιανό Λεβιάθαν και το μηχάνημα της καφκικής Σωφρονιστικής Αποικίας, εκείνο που έφερε η παγκοσμιοποίηση αλλά και εγχάραξε η μονόδρομη σκέψη (μέχρις ενός σημείου πιο «πολιτισμένα» στην Ευρώπη, που επιχειρούσε να διατηρήσει κάτι από τα θεμελιακά του Διαφωτισμού, όμως μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση και την επιβολή του μονόδρομα «σωστού» κι αυτό υποχώρησε) αναδύεται ως φορέας διαμόρφωσης, υπεράσπισης και εντέλει επιβολής εκείνου που ο Τσουκαλάς δεν διστάζει να μας συστήσει ως «συστημικό συμφέρον».

 

Δεν διαφεύγει από την προσοχή του συγγραφέα η σειρά τεχνολογικών αλμάτων της εποχής (με την οικονομική της αποτύπωση), ούτε η υποχώρηση των εύκολων διχοτομιών Ανατολής-Δύσης. Όμως, η αταξία/χάος, όπου ο καθένας αναζητά τη δική του επιβίωση, κατά Καστέλς, με την πειθαρχική λειτουργία της αβεβαιότητας και της ανασφάλειας των πολλών, διεκδικούν τον δικό τους ρόλο. Και… διερωτάται κανείς πώς θα ενσωμάτωνε ο Τσουκαλάς στην ανάλυσή του τη «μετά-Covid» πραγματικότητα. Ίσως με αναγωγή στο Πανοπτικόν του Φουκώ; Ή με άλλη θεμελίωση του «κι όμως νιώθουμε υποχρεωμένοι να προχωράμε»;

 

 

 

Α.Δ. Παπαγιαννίδης

Αφήστε ένα σχόλιο