Επιστροφή στο μέλλον

Δημοσιεύτηκε από economia 12/06/2020 0 Σχόλια Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Ιούνιος 2020, τ. 995

ΣΕΒ του Αντώνη Παπαγιαννίδη

 

 

 

Στον Τιτάνα βρέθηκε από τα τέλη της δεκαετίας του ‘80, σε σειρά θέσεων με οργανωτικό περιεχόμενο – διευθύνων σύμβουλος ήδη από το 1996. Ο Δημήτρης Παπαλεξόπουλος και η ομάδα που δημιούργησε, ως συνεχιστής πρωτοβουλιών της εποχής του πατέρα του αλλά και του θείου του Ανδρέα Κανελλόπουλου, προώθησαν την επιλογή επέκτασης των διεθνών δραστηριοτήτων του ομίλου. Με ήδη καλυπτόμενη παραγωγικά όλη την ελληνική επικράτεια (Ελευσίνα-Νέα Ευκαρπία/Θεσσαλονίκη-Δρέπανο/Αχαΐα-Καμάρι/Βοιωτία) και με πλωτούς σταθμούς διανομής σε Νιου Τζέρσεϊ, Αλεξάνδρεια και Τζέντα, ύστερα σταθερούς σε Βενετία, Μασσαλία και Χαλ (στη Μεγάλη Βρετανία), μέσα από εξαγορές η Τιτάν επεκτάθηκε σε Βουλγαρία, Β. Μακεδονία, Σερβία, Αίγυπτο και –από τις αρχές της χιλιετίας– και στις ΗΠΑ. Μια επέκταση που αρχικά λειτούργησε ως μεγέθυνση και διαφοροποίηση κατέληξε να είναι σωτήρια για την εταιρεία που γνώρισε πολλές τρικυμίες τα τελευταία χρόνια (δεν είναι τυχαίο ότι η Τιτάν, μέσα στην κρίση, το 2008-10, βρέθηκε να «σηκώνει» πακέτα συμμετοχών της Lafarge σε Αίγυπτο και Τουρκία).

 

 

 

 

 

Μετά από αρκετά εκτεταμένες ζυμώσεις στο πλαίσιο του ΣΕΒ, αποφασίστηκε η μετάβαση από την προεδρία Θόδωρου Φέσσα –που είχε 6ετή διάρκεια, αφού εξελέγη πρόεδρος του ΔΣ τον Μάιο του 2014, μετά από πολυετή παρουσία στο ΔΣ και την Εκτελεστική Επιτροπή του Συνδέσμου– σε προεδρία Δημήτρη Παπαλεξόπουλου, με Ευθύμιο Βιδάλη στην προεδρία της Εκτελεστικής Επιτροπής. Η μετάβαση αυτή, που επέρχεται τελικώς στο μέσο της κρίσης του κορονοϊού (ακριβέστερα: της ανατροπής όλου του οικονομικού σκηνικού μετά την κρίση του κορονοϊού), αποτελεί πολλαπλά τομή για τον ΣΕΒ.

 

Αν ο Θ. Φέσσας προερχόταν από τον τομέα των τεχνολογικών υπηρεσιών/της πληροφορικής και του ηλεκτρονικού εμπορίου με απόληξη τις ταχυμεταφορές (Info-Quest, Unisystems, www.you.gr, Cardlink, ACS) και με μια αιχμή στην ανανεώσιμη ενέργεια (Quest Energy-Solar), με ξεκίνημα της επιχειρηματικής του πορείας το 1981, ο Δημήτρης Παπαλεξόπουλος προέρχεται απ’ ό,τι διαθέτει η Ελλάδα ως βαριά βιομηχανία, με διεθνή παρουσία. Ο ίδιος βρίσκεται από το 1996 στο πηδάλιο του Τιτάνα, βασικής τσιμεντοβιομηχανίας με έτος ίδρυσης το 1902, που γνώρισε δύο παγκοσμίους πολέμους και τουλάχιστον τέσσερεις μείζονες οικονομικές κρίσεις, αν μετρήσει κανείς και την τελευταία, ξεθεμελιωτική του 2008-18, αλλά και δύο μεγάλες φάσεις ανοικοδόμησης και δημιουργίας υποδομής στην Ελλάδα.

 

Η μετάβαση στη βαριά βιομηχανία –και μάλιστα σε κλάδο προεχόντως κατανάλωσης ενέργειας, σημείο όπου τις τελευταίες δεκαετίες δημιουργείται στη μεταποίηση βαθύτερη τομή: μην λησμονείται ότι, προτού οριστικοποιηθεί η επιλογή Δημήτρη Παπαλεξόπουλου για την προεδρία, είχε περίπου καταλήξει εκείνη του Βαγγέλη Μυτιληναίου, ο οποίος ναι μεν ως ΜΕΤΚΑ και ως Αλουμίνιον της Ελλάδος βρισκόταν σε αυτή την πλευρά, όμως ως Protergia κινείται εδώ και δύο δεκαετίες στην παραγωγή ενέργειας– είναι μετάβαση ακόμη πιο χαρακτηριστική, άμα θυμηθεί κανείς ότι ο προηγούμενος πρόεδρος του ΣΕΒ, Δημήτρης Δασκαλόπουλος, δραστηριοποιείτο στον τομέα τροφίμων (ΔΕΛΤΑ-VIVARTIA). Αλλά και ο Οδυσσέας Κυριακόπουλος, προκάτοχός του, από τους ιστορικούς Βωξίτες Παρνασσού/Αργυρομεταλλευμάτων και Βαρυτίνης, προερχόταν από τον ιδιαίτερο μεταλλευτικό κλάδο. Πέραν τούτου, και ο Κυριακόπουλος και ο Δασκαλόπουλος με απόφασή τους απομακρύνθηκαν από την κυρίως επιχειρηματική ευθύνη – ενώ η Τσιμεντοβιομηχανία Τιτάν παραμένει στη διαχείριση της ευρύτερης οικογένειας Κανελλόπουλου-Παπαλεξόπουλου.

 

 

 

 

Ένα προσωπικό προφίλ με εταιρικό βάθος χρόνου

 

Αρκετά όμως με τα εισαγωγικά. Ο Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, μετά από σπουδές στο ΕΤΗ της Ζυρίχης, στο Eidgenoessische Technische Hochschule/Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο (παραδοσιακά, ήδη πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, σχηματιζόταν μια ελίτ μηχανολόγων και γενικώς μηχανικών που βρέθηκαν στην ηγεσία της ελληνικής βιομηχανίας· από τον χημικό μηχανικό Ανδρέα Χατζηκυριάκο και τον χημικό Νικόλαο Κανελλόπουλο, συνιδρυτές του Τιτάνα, μέχρι και τον πατέρα του Δημήτρη, τον πολιτικό μηχανικό Θόδωρο Παπαλεξόπουλο), έκανε το υποχρεωτικό πέρασμα για Διοίκηση Επιχειρήσεων/ΜΒΑ από το Χάρβαρντ (ενδεικτικό των γενεών: ο πατέρας του έκανε την αντίστοιχη μετάβαση στο INSEAD, όπως π.χ. και ο Οδυσσέας Κυριακόπουλος). Για ένα διάστημα ακολούθησε τη συνέχεια των σπουδών ως σύμβουλος επιχειρήσεων στην McKinsey, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στη Γερμανία.

 

Στον Τιτάνα βρέθηκε από τα τέλη της δεκαετίας του ‘80, σε σειρά θέσεων με οργανωτικό περιεχόμενο – διευθύνων σύμβουλος ήδη από το 1996. Ο Δημήτρης Παπαλεξόπουλος και η ομάδα που δημιούργησε, ως συνεχιστής πρωτοβουλιών της εποχής του πατέρα του αλλά και του θείου του Ανδρέα Κανελλόπουλου, προώθησαν την επιλογή επέκτασης των διεθνών δραστηριοτήτων του ομίλου. Με ήδη καλυπτόμενη παραγωγικά όλη την ελληνική επικράτεια (Ελευσίνα-Νέα Ευκαρπία/Θεσσαλονίκη-Δρέπανο/Αχαΐα-Καμάρι/Βοιωτία) και με πλωτούς σταθμούς διανομής σε Νιου Τζέρσεϊ, Αλεξάνδρεια και Τζέντα, ύστερα σταθερούς σε Βενετία, Μασσαλία και Χαλ (στη Μεγάλη Βρετανία), μέσα από εξαγορές ο Τιτάν επεκτάθηκε σε Βουλγαρία, Β. Μακεδονία, Σερβία, Αίγυπτο και –από τις αρχές της χιλιετίας– και στις ΗΠΑ. Μια επέκταση που αρχικά λειτούργησε ως μεγέθυνση και διαφοροποίηση κατέληξε να είναι σωτήρια για την εταιρεία που γνώρισε πολλές τρικυμίες τα τελευταία χρόνια (δεν είναι τυχαίο ότι η Τιτάν, μέσα στην κρίση, το 2008-10, βρέθηκε να «σηκώνει» πακέτα συμμετοχών της Lafarge σε Αίγυπτο και Τουρκία).

 

Μπορεί η παρουσία του Δημήτρη Παπαλεξόπουλου στο μάνατζμεντ του Τιτάνα να υπήρξε σε πολλά σημεία και φάσεις συνέχεια της «υπογραφής» του πατέρα του Θόδωρου (ας καταγραφεί εδώ η συμμετοχή στη European Roundtable/ERT, όπου ο Θ. Παπαλεξόπουλος υπήρξε κεντρικός συντελεστής στη δημιουργία ενός μικρού αλλά επιδραστικού δικτύου της ευρωπαϊκής βιομηχανίας προς τους θεσμούς της ΕΕ αλλά και τη δημόσια συζήτηση, ας προστεθεί και η αναγνώριση της περιβαλλοντικής ευθύνης που οδήγησε στη συμμετοχή στο Παγκόσμιο Επιχειρηματικό Συμβούλιο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη/WBCSD), όμως η επιβάρυνση των συνθηκών λειτουργίας της μεταποίησης, ιδίως μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση, προσέθεσε ευθύνες διαχείρισης – υπό πίεση που κανείς δεν θα φανταζόταν πριν από δύο δεκαετίες.

 

 

 

Προκλήσεις μέλλοντος

 

Έτσι, η θέση της τσιμεντοβιομηχανίας ως σημαντικού συντελεστή της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος λόγω ανθρακικού αποτυπώματος (ανάγεται στην ίδια την τεχνολογία της παραγωγής του τσιμέντου) οδηγεί σε πολύ πιο βαριές και συγκεκριμένες ευθύνες σε επίπεδο γνήσιας αναζήτησης της βιωσιμότητας. Τόσο με εισαγωγή νέων τεχνολογιών και αντιρρυπαντικών πρακτικών όσο και με οργανωτικές προσαρμογές καθώς, παράλληλα, βρέθηκε η επίπτωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης να συμπιέζει οικονομικά περιθώρια και να περιορίζει τους επενδυτικούς χειρισμούς.

 

Η ελληνική κρίση, πάλι, έφερε τον όμιλο του Τιτάνα στην απόφαση –ως μια από τις τελευταίες μείζονες επιχειρήσεις με έδρα την Ελλάδα– να πετύχει βάσει δημόσιας πρότασης ανταλλαγής μετοχών εισαγωγή του στο Euronext Βρυξελλών και Παρισίων. Μια πρώτη απόπειρα, το 2018, δεν ευοδώθηκε· όμως, το 2019 η Titan Cement Int’l ολοκλήρωσε την κίνηση αυτή. (Η Τιτάν είχε προωτοεισαχθεί στο Χρηματιστήριο Αθηνών πριν από περισσότερο από έναν αιώνα, το 1912.) Τώρα που χτύπησε η κρίση του κορονοϊού με τον βαρύτατο χρηματοοικονομικό βραχίονα που την ακολουθεί, η δυνατότητα εξασφάλισης χρηματοδοτικής πρόσβασης με ανεκτούς όρους αναδείχθηκε ακόμη περισσότερο: ο Δημήτρης Παπαλεξόπουλος έχει δοκιμασθεί «στα δύσκολα» στην τελευταία αυτή περίοδο.

 

Η συμμετοχή του στο ΔΣ του ΙΟΒΕ –αλλά και σ’ εκείνο του ΕΛΙΑΜΕΠ– δίνει ένα επιπρόσθετο στίγμα ανοίγματος, που η θητεία που έχει μπροστά του στον ΣΕΒ θα το χρειαστεί ασφαλώς. Κυρίως, όμως, θα χρειαστεί να δείξει ιδιαίτερες ικανότητες στον τομέα των πολιτικών –με την ουσιαστική έννοια του όρου…– χειρισμών. Και τούτο προς δύο κατευθύνσεις. Αφενός αναφερόμαστε στην κυρίως σχέση του ΣΕΒ με την πολιτική εξουσία στην Ελλάδα, υπό συνθήκες της νέας οικονομικής κρίσης. Προκάτοχοί του όπως ο Θόδωρος Φέσσας (στην τρικυμισμένη περίοδο ΣΥΡΙΖΑ) ή και το συνεχές Οδυσσέα Κυριακόπουλου-Δημήτρη Δασκαλόπουλου (στην προσέγγιση της κρίσης και εν συνεχεία στο μάτι του κυκλώνα των Μνημονίων), ακόμη όμως και παλιότερα στη φάση Θόδωρου Παπαλεξόπουλου-Στέλιου Αργυρού (που διαχειρίστηκαν την πρώτη περίοδο ΠΑΣΟΚ και ό,τι άφησε πίσω) έδειξαν, ο καθένας με το στίγμα του, την ανάγκη μιας συνεχούς συζήτησης με την πολιτική εξουσία – αλλά και με την κοινή γνώμη. Το γεγονός ότι τώρα πλέον οι λειτουργίες διαλόγου των κοινωνικών εταίρων δεν δείχνουν να προχωρούν δυσχεραίνει αυτή την επικοινωνία. Η ζητούμενη «πολιτική σοφία» δεν είναι απλή υπόθεση – ενώ και στον ίδιο τον ΣΕΒ οι εντάσεις δεν λείπουν.

 

Αφετέρου όμως, οι ίδιες αυτές εντάσεις θα απαιτήσουν από τον νέο πρόεδρο του Συνδέσμου κινήσεις σύνθεσης και ισορροπιών. Μεγάλες επιχειρήσεις και μικρομεσαίες· εκσυγχρονισμένες ψηφιακά και επιχειρούσες τώρα την ψηφιακή τους μετάβαση· καταναλώτριες και παραγωγοί ενέργειας (πάλι…)· σχέσεις των Περιφερειακών Συνδέσμων με τον ΣΕΒ· σχέση του ΣΕΒ με την «ελληνική παραγωγή» προοπτικά, σε βάθος χρόνου. Τίποτε δεν θα είναι απλό, ως φαίνεται.…

 

 

 

Αφήστε ένα σχόλιο