Η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου και ευαίσθητες καμπές της

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 09/06/2020 0 Σχόλια Economia Blog,

Αποτελεί την πάγια βάση της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, υπό όλες τις Κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης, όσον αφορά την διαχείριση των Ελληνοτουρκικών (κυρίως: της πάγιας επιθετικότητας και του αναβαθμιζόμενου αναθεωρητισμού της γείτονος) η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου. Ξεκίνησε η διπλωματική αυτή πρακτική, που έχει εμποτίσει την συνολική πολιτική παράδοση, πάντως από την εποχή της Μεταπολίτευσης, γύρω από το καθεστώς των νησιών του Αιγαίου – βέβαια είχε υπάρξει δυσοίωνη προϊστορία με την Τουρκική στάση απέναντι στην μειονότητα της Πόλης, αλλά και με την σοκαριστική πρακτική της εισβολής/κατοχής στην Κύπρο. Συνεχίστηκε με την Ελληνική στάση σ’ όλη την διαδρομή του Κυπριακού, παρά την αυτοδιάψευση φορέων του Διεθνούς Δικαίου π.χ. με την ναφθαλινοποίηση καταδικαστικών ψηφισμάτων Γ.Σ. και Σ.Α. του ΟΗΕ. Πιο πρόσφατα συνδέθηκε με τις αναφορές στο Δίκαιο της Θάλασσας σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες και την συνολική κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο – με τελευταία αιχμή την υπόθεση του Τουρκο-Λιβυκού MOU, που μετέφερε το κέντρο βάρους προς την Κεντρική Μεσόγειο/νότια της Κρήτης. Ενώ επιχρωματίζει και την διαχείριση των προσφυγικών/μεταναστευτικών ροών, πάντως από την στιγμή που ευθέως εργαλειοποιήθηκαν από την Τουρκία απέναντι στην Ελλάδα – και την Ευρώπη.

 

Το κακό με την επίκληση του Διεθνούς Δικαίου είναι, βέβαια, ότι δεν παράγει (ούτε το Διεθνές Δίκαιο, ούτε ακόμη περισσότερο η επίκλησή του) πολιτικό αποτέλεσμα και/ή αποτέλεσμα επί του πεδίου. Υπάρχει όμως και μια άλλη διάσταση, η οποία συνήθως παραβλέπεται στις δημόσιες αναφορές μας στο Διεθνές Δίκαιο. Ότι σε «κλειδώνει» σε ένα απαιτητικό περιβάλλον – όπου εσύ μεν έχεις την δική σου ερμηνεία, όμως οι άλλοι παίκτες την δική τους – και η διεθνής κοινότητα εκείνην, που βαθμιαία, ανακαλύπτεις.

 

Ας δούμε, για μια στιγμή, το παράνομο, παράλογο, άκυρο κλπ MOU Τουρκίας-Λιβύης. («Nul et non avenu» κατά την ωραία Γαλλική διατύπωση. Ανυπόστατο κατά την δική μας επίταση της εννοίας του άκυρου, μη παράγον έννομα αποτελέσματα»). Όμως, ας την δούμε λίγο την τοποθέτηση αυτή με διπλό φόντο: Πρώτον, ότι η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης, κατατεθειμένη για πρωτοκόλληση στον ΟΗΕ, δεν φαίνεται να αποκρούεται και τόσο εύκολα με τα – επανειλημμένα, ωστόσο – Ελληνικά διαβήματα. Δεύτερον, ότι η από Λιβυκής πλευράς υπογράφουσα την άκυρη, ανυπόστατη ή ο,τιδήποτε άλλο συμφωνία είναι η – σταθερά αναγνωριζόμενη από το διεθνές σύστημα, πάντως τον ΟΗΕ – Κυβέρνηση αλ-Σαρράζ. Οπότε… μπορεί εμείς να καταγράφουμε, π.χ. με ευχαρίστηση την Αμερικανική θέση ότι τα νησιά διαθέτουν υφαλοκρηπίδα (κατά την UNCLOS/Δίκαιο της Θάλασσας) όσο και η ξηρά, η την Ευρωπαϊκή αντίστοιχη (εδώ μια προσοχή στην θέση όπως διατυπώθηκε από τον Χοσέπ Μπορέλλ: αναφέρεται στην μη-προσβολή της ΑΟΖ και της αιγιαλίτιδας ζώνης από την Τουρκία – ΑΟΖ διαθέτει μεν η Κύπρος, όχι όμως η Ελλάδα, η δεύτερη διαθέτει μόνον αιγιαλίτιδα 6 μιλίων, με την οποία ακριβώς «παίζουν» οι Τουρκικοί χάρτες). Πλην, και η Ελληνική ακόμη στάση όταν η Κυπριακή ΑΟΖ έμπρακτα αμφισβητήθηκε από την Τουρκία, διπλωματική και μόνον – και μάλιστα προσεκτική – αντίδραση περιέλαβε. Όπως και ρηχές ήταν οι «κυρώσεις» της ΕΕ, όσες είχαν αποφασισθεί. Πάντως η Ελληνική επιλογή να ταχθούμε πανηγυρικά με τον αντίπαλο του καθεστώτος αλ-Σαρράζ στρατάρχη Χαφτάρ, με την προσδοκία ότι αυτός θα ανέτρεπε την αναγνωρισμένη διεθνώς Κυβέρνηση «και θα καθαρίζαμε», δείχνει να έχει προσαράξει. Βέβαια, μπορεί και πάλι να υπάρξουν ανατροπές στην Λιβύη, π.χ. άμα η Ρωσία βάλει περισσότερο το βάρος της υπέρ του υποχωρούντος Χαφτάρ, όπως η Τουρκία ενδυνάμωσε τον παρ’ ολίγον ηττημένο αλ-Σαρράζ, ακόμη και με αερογέφυρα μεταφοράς μαχητών αλλά κυρίως οπλισμού. Ενώ και η τωρινή πρωτοβουλία της Αιγύπτου, για κατάπαυση του πυρός, είναι εν εξελίξει.

 

Ξαναδιάβασε όμως το παραπάνω τμήμα, φίλε αναγνώστη: σού ταιριάζει με την επίκληση Διεθνούς Δικαίου; Α, ναι, υπάρχει και μια άλλη λεπτομέρεια: άρνηση θαλάσσιων ζωνών στα νησιά δεν δείχνει μόνον η Τουρκία, αλλά και η Λιβύη. Εκεί, στην διαφορά με την Ελλάδα κατά την – εδώ και χρόνια! – προσπάθεια χάραξης ορίων μεταξύ Λιβύης και Κρήτης, έχουμε «κολλήσει». όχι, δε, για την αναγνώριση επήρειας της Κρήτης, αλλά της Γαύδου και των ακόμη μικρότερων νησίδων. (Βέβαια, άμα δεχόμασταν παρέκκλιση εκεί, θα υπονομεύαμε την θέση μας απέναντι στην Τουρκία σε Καστελόριζο και το σύμπλεγμά του, σε Δωδεκάνησα, ακόμη και σε Β. Αιγαίο). Τίποτε δεν είναι απλό όταν ξεκινάς την επίκληση του Διεθνούς Δικαίου.

 

Για να μην κουράσουμε, επιφυλασσόμαστε για μια αναφορά στο Διεθνές Δίκαιο και την Ευρωπαϊκή διάσταση της συζήτησης στο Προσφυγικό/Μεταναστευτικό, σε αμέσως επόμενο σημείωμα.

 

Αφήστε ένα σχόλιο