Η ιστορία της βιομηχανίας τροφίμων

Δημοσιεύτηκε από economia 18/06/2020 0 Σχόλια Βιβλιοπαρουσίαση,

των Ευάγγελου Χεκίμογλου και Ευφροσύνης Ρούπα
Εκδόσεις Κέρκυρα - Economia Publishing, 2006
Σελίδες: 332

 

του Γιώργου Βαϊλάκη

 

 

Την ελληνική βιομηχανία διατροφής εξετάζει αυτό το πολύτιμο έργο αναφοράς - από τη φάση της προϊστορίας της μέχρι σήμερα. Οι συγγραφείς παρουσιάζουν το σύνολο του κλάδου μέσα στο γενικό πλαίσιο της ελληνικής βιομηχανίας και στη συνέχεια εξειδικεύουν την παρουσίαση στο επίπεδο των υποκλάδων για να περάσουν στις σημαντικότερες επιχειρήσεις. Για την προπολεμική περίοδο παρουσιάζονται οι εκατό ανώνυμες εταιρείες που είχαν ως αντικείμενο τη διατροφή, κυρίως μύλοι και ελαιουργίες. Όσο για τη μεταπολεμική περίοδο, εξετάζονται οι ογδόντα μεγαλύτερες επιχειρήσεις με βάση τον κύκλο εργασιών, οι οποίες καλύπτουν το σύνολο των υποκλάδων διατροφής.

 

Σε κάθε περίπτωση, η αναδρομική και συγκριτική ανασκόπηση μιας βιομηχανικής πορείας που ξεπερνά τον ένα αιώνα, επιτρέπει να αντιληφθούμε τις τεράστιες προόδους που έχουν επιτελεστεί, ενώ η αντιπαραβολή με τα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σκιαγραφεί τις μεγάλες δυνατότητες και προκλήσεις. Ταυτόχρονα, η ιστορική ματιά δείχνει ότι η όλη εξέλιξη συνδέθηκε με καταστροφές κολοσσών, με δημιουργίες νέων καινοτόμων επιχειρήσεων, με εξαγορές και συγχωνεύσεις, αλλά και τη νικηφόρα επιβίωση παλαιών κλασικών ονομάτων της ελληνικής βιομηχανίας.

 

Η ελληνική βιομηχανία ειδών διατροφής αρχίζει να αναπτύσσεται από τα μέσα της δεύτερης δεκαετίας του εικοστού αιώνα. Όπως αναφέρουν οι Χεκίμογλου και Ρούπα, ο λόγος που η διατροφή έπαιζε σημαντικό ρόλο στην Ελλάδα του 1920 πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι, στα μέσα της δεκαετίας εκείνης, επιτάχθηκαν και απαλλοτριώθηκαν σχεδόν δέκα εκατομμύρια στρέμματα καλλιεργήσιμων εκτάσεων σε όλη την χώρα και διατέθηκαν για την αποκατάσταση προσφύγων και γηγενών. Η διανομή της γης είχε ως αποτέλεσμα να καλλιεργηθούν εδάφη τα οποία πρώτα χρησιμοποιούνταν ως βοσκές ή έμεναν ακαλλιέργητα και να αυξηθεί έτσι σημαντικά η παραγωγή - ιδιαίτερα των σιτηρών. Ενδεικτικό είναι ότι στην Μακεδονία, στην Θεσσαλία και στην Ήπειρο, οι εκτάσεις που καλλιεργήθηκαν με σιτηρά διπλασιάστηκαν από το 1915 έως το 1932. Αλλά ο βασικός λόγος ανάπτυξης της βιομηχανίας της διατροφής ήταν η αύξηση του πληθυσμού και, κατά συνέπεια, της ζήτησης.

 

Σε αυτήν την εντυπωσιακή μελέτη τους για την ιστορία της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων, ο Ευαγγελος Χεκίμογλου και η Ευφροσύνη Ρούπα επισημαίνουν ότι πρέπει να γίνουν πολλές συγκριτικές μελέτες -με την συνεργασία αρχαιολόγων, βυζαντινολόγων, εθνολόγων, λαογράφων και ιστορικών της μαγειρικής– για να αποκτήσουμε ολοκληρωμένη εικόνα της διατροφής των Ελλήνων κατά τους προηγούμενους αιώνες. Κάποια σπαράγματα πληροφοριών συλλέγουμε από μαρτυρίες Ευρωπαίων περιηγητών ή προξένων, καθώς και από τα δεδομένα του εξωτερικού εμπορίου. 

 

Εξοικειωμένοι με το χειρισμό μικρο-ιστορικών θεμάτων, οι συγγραφείς -χωρίς να υποτιμούν τα γενικά μεγέθη- δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στις επιμέρους προσπάθειες, επιτυχίες και αποτυχίες, βασισμένοι σε ανέκδοτο αρχειακό υλικό. Πάντως, πέρα από την αξία του από την άποψη της οικονομικής ιστορίας, το βιβλίο αυτό αποτελεί φόρο τιμής στους σκαπανείς της ελληνικής βιομηχανίας διατροφής -δεκάδες οικογένειες που μνημονεύονται αναλυτικά- καθώς και στους σημερινούς συνεχιστές τους.

Αφήστε ένα σχόλιο