Η Αχίλλειος πτέρνα

Δημοσιεύτηκε από economia 24/06/2020 0 Σχόλια The Economist,

Οι περισσότεροι επενδυτές και κάποιες επιχειρήσεις είναι αμετανόητα αισιόδοξοι για την παγκόσμια οικονομία

 

Θα παύσουν να είναι αν τα επιδόματα ειδικού σκοπού στερέψουν ή αν υπάρξει νέα έξαρση του ιού

 

Σύμφωνα με τη θεωρία της γνωστικής ασυμφωνίας, ένας άνθρωπος βιώνει ένα βαθύ αίσθημα δυσφορίας όταν τα γνωστικά στοιχεία που γνωρίζει ανατρέπονται από καινούργια γνωστικά στοιχεία. Είναι λοιπόν άξιος συμπόνοιας όποιος προσπαθεί να συμβιβάσει την απαισιόδοξη διάθεση πολλών οικονομικών αναλυτών με την θεαματική ανοδική πορεία των αγορών μετοχών και με την αυξανόμενη αίσθηση υπεροχής που επικρατεί σε πολλά διοικητικά συμβούλια. O ΟΟΣΑ, ο οργανισμός συνεργασίας των πλέον ανεπτυγμένων χωρών,  προέβλεψε “επώδυνες και μακροχρόνιες επιπτώσεις’ στον πλούσιο κόσμο από την οικονομική ύφεση που προκάλεσε η πανδημία του covid-19. Μόλις έγινε η συγκεκριμένη ανακοίνωση, ο δείκτης των αμερικανικών μετοχών s&p 500, επέστρεψε στο ίδιο σχεδόν επίπεδο που βρισκόταν στην αρχή του έτους, όταν για τους περισσότερους ανθρώπους η λέξη «κορώνα» σήμαινε απλώς ένα ποτό που καταναλώνεται με μια φέτα λεμονιού.  Για ένα μικρό χρονικό διάστημα η αντοχή της αμερικανικής αγοράς μετοχών που πρόσφατα κατέγραψε τα υψηλότερα ιστορικά επίπεδα των 50 ημερών, έδειχνε να είναι μια εξαίρεση σε παγκόσμια κλίμακα. Αλλά από τα τέλη Απριλίου η αμερικανικές και ιαπωνικές αγορές  ξεπέρασαν ακόμη και την ενθουσιώδη Γουόλ Στριτ.

 

Για κάποιους αυτή είναι μια σαφής ένδειξη υπερβολικής, μεταδοτικής αισιοδοξίας. Οι μετοχές -ισχυρίζονται κάποιοι- έχουν υπερδιογκωθεί και βρίσκονται σε μη διατηρήσιμα επίπεδα λόγω των πακέτων δημοσιονομικής και νομισματικής στήριξης και ενδεχομένως λόγω ενός κύματος κερδοσκοπίας  από αδρανείς εργαζόμενους που έριξαν τα χρήματα των έκτακτων επιδομάτων ειδικού σκοπού στο χρηματιστήριο. Η χρηματιστηριακή εταιρεία td Ameritrade σημειώνει ότι ο όγκος συναλλαγών είναι τέσσερις φορές υψηλότερος από ό,τι έναν χρόνο νωρίτερα).  Και πράγματι, οι επενδυτές δεν έχασαν τα λογικά τους. Ένα κύμα θετικών εταιρικών και οικονομικών στοιχείων, δίνει έδαφος για αισιοδοξία. Το πρόβλημα είναι ότι θα αρκούσαν κάποια άσχημα νέα –είτε για την παύση των έκτακτων μέτρων ενίσχυσης, είτε για την πανδημία- ώστε να ανατραπεί η ανοδική πορεία των μετοχών.

 

Ας ξεκινήσουμε με τα καλά νέα. Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούσαν ότι το ποσοστό  ανεργίας των ΗΠΑ θα ανέλθει τον Μάιο από  14.7% σε 20%. Η ανεργία αντιθέτως μειώθηκε στο 13.3% καθώς εκατομμύρια Αμερικανοί κλήθηκαν να επιστρέψουν στην εργασία τους. Τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για τις αγορές μέσω πιστωτικών καρτών, για το ηλεκτρονικό εμπόριο και την κινητικότητα των καταναλωτών, δείχνουν ότι η καταναλωτική δαπάνη των Αμερικανών άγγιξε τα κατώτατα επίπεδα τον Απρίλιο και τώρα κινείται ανοδικά αγγίζοντας το 90% των προ-πανδημίας επιπέδων. Η ύφεση που ξεκίνησε τον Μάρτιο, φαίνεται ότι έχει φτάσει στο κατώτατο επίπεδό της.

Πέρα από την ανοδική πορεία των μετοχών, υπήρξαν και άλλα θετικά στοιχεία που δεν περιορίζονται στην Αμερική. Τον Μάιο, οι εξαγωγές κινεζικών εμπορευμάτων ήταν χαμηλότερες μόλις κατά 3.3% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα ενώ  οι αναλυτές περίμεναν σχεδόν διπλάσια πτώση. Οι αγορές εργασίας στον Καναδά και στην Νότια Κορέα ξεπέρασαν τις προσδοκίες. Στην Ευρώπη οι έρευνες για την επιχειρηματική εμπιστοσύνη δείχνουν πως εξακολουθεί να βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα όμως έχει σημειωθεί ανάκαμψη από τα ιστορικά χαμηλά που σημειώθηκαν τον Απρίλιο. Είναι πολύ βοηθητικό το γεγονός ότι η ευρωζώνη αποφάσισε την εφαρμογή έκτακτων μέτρων στήριξης. Αυτό τον μήνα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε επέκταση του προγράμματος αγοράς κρατικών ομολόγων ενώ η Γερμανία πυροδότησε ένα ‘δημοσιονομικό μπαζούκα».

 

Είναι γεγονός ότι το συμπέρασμα που προκύπτει από αυτή την ανατροπή των δεδομένων είναι πως τα έκτακτα μέτρα στήριξης αποδίδουν. Οι κυβερνήσεις το τελευταίο χρονικό διάστημα προστάτευσαν πολλές εταιρείες από βέβαιη χρεοκοπία αλλά και τα εισοδήματα των καταναλωτών. Οι αμερικανικές τράπεζες ισχυρίζονται ότι λιγότερα δάνεια γίνονται κόκκινα, από όσα θα περίμενε κανείς κοιτώντας απλώς και μόνο τα στοιχεία για την ανεργία· τα εισοδήματα των νοικοκυριών είναι τώρα υψηλότερα από ό,τι ήταν πριν την εμφάνιση της πανδημίας, Εν τω μεταξύ πολλοί επενδυτές και εταιρείες είναι πεπεισμένοι πως η άρση του λοκντάουν θα οδηγήσει σε νέο γύρο έξαρσης κρουσμάτων του covid-19. Όλα αυτά τους έκαναν να παραβλέψουν το γεγονός ότι τα επιχειρηματικά κέρδη «κατακρεουργήθηκαν» το 2020 και να εστιάσουν στην οικονομική ανάκαμψη το 2021 και 2022.

 

Ωστόσο κάθε πλευρά του επιχειρήματος εμπεριέχει και ένα σήμα κινδύνου. Τα πακέτα στήριξης δεν θα διαρκέσουν για πάντα. Για παράδειγμα, τα εβδομαδιαία επιδόματα ανεργίας στις ΗΠΑ ύψους 600 δολ. θα σταματήσουν στα τέλη Ιουλίου. Σε περίπτωση που το Κογκρέσο συνέχιζε να υποστηρίζει τόσο γενναιόδωρα τους άνεργους, θα υπονομευόταν ενδεχομένως η οικονομική επανεκκίνηση γιατί οι άνθρωποι δεν θα είχαν κίνητρο να αναζητήσουν εργασία. Αλλά μια απότομη άρση των επιδομάτων θα οδηγούσε σε δραματική μείωση των εισοδημάτων και αρκετοί άνθρωποι δεν θα μπορούσαν να κάνουν δαπάνες. Ο δείκτης βασικής ανεργίας μπορεί να κινείται πτωτικά αλλά ο αριθμός των εργαζομένων που αναφέρουν ότι είναι άνεργοι επειδή έχουν απολυθεί οριστικά και όχι προσωρινά, συνεχίζει να αυξάνεται απειλητικά. Κανείς δεν γνωρίζει ακόμη πόσοι θα προστεθούν στις τάξεις τους καθώς η οικονομία αλλάζει για τα καλά ως αποτέλεσμα της πανδημίας.  Αυτό καθιστά δύσκολο το να κρίνει κανείς για πόσο καιρό ακόμη οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα «πατάνε το γκάζι».  Και για όσο καιρό ακόμη οι αγορές εργασίας θα υφίστανται απώλειες, τα νοικοκυριά θα αποταμιεύουν περισσότερο από ό,τι θα έκαναν σε διαφορετική περίπτωση, επιβραδύνοντας έτσι την ανάκαμψη.

 

Ο δεύτερος κίνδυνος προκύπτει από τον ίδιο τον ιό. Δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστές όλες οι παράμετροι και καθώς διασπείρεται σε αναπτυσσόμενες χώρες, η καταγραφή νέων κρουσμάτων σε παγκόσμια κλίμακα, δείχνει αυξητική τάση. Είναι ακόμη πιθανό το σενάριο ενός δεύτερου κύματος της πανδημίας, ιδιαίτερα μέσα στον χειμώνα, όταν η μετάδοσή του θα είναι ευκολότερη. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έναν ακόμη γύρο περιοριστικών μέτρων ή αν αυτό δεν καταστεί δυνατό, μπορεί να οδηγήσει τους καταναλωτές να επιλέξουν να μείνουν στο σπίτι για τη δική τους προστασία, περιορίζοντας έτσι την έκταση της ανάκαμψης.  Τον Φεβρουάριο οι αγορές πιάστηκαν στον ύπνο από την ταχύτητα με την οποία άλλαξαν οι προοπτικές.  Παρόλο που η παγκόσμια οικονομία άρχισε να ανακάμπτει, δεν μπορεί να αποκλειστεί  το ενδεχόμενο επιδείνωσης.

Αφήστε ένα σχόλιο