H επιχειρούμενη ρύθμιση για πορείες και διαδηλώσεις –και το σφράγισμα της χύτρας ταχύτητας

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 07/07/2020 0 Σχόλια Economia Blog,

Η νομοθετική πρωτοβουλία για πλαισίωση (δηλαδή: περιορισμό, μην παίζουμε κρυφτούλι με τις λέξεις) των δημοσίων υπαίθριων συναθροίσεων», γνωστότερων στον κόσμο που κάθε τόσο βρίσκεται με μπλοκαρισμένη την κίνηση στους δρόμους – ιδίως – των Αθηνών ως ξεχείλωμα των πορειών και διαδηλώσεων, ήταν σοφό που προωθήθηκε, συζητείται και ψηφίζεται στην Βουλή των Ελλήνων μεσοκαλόκαιρα. «Σοφό» επειδή Αυγουστιάτικα πορείες δεν γίνονται. Οπότε η Κυβέρνηση θα έχει τον χρόνο/την ευκαιρία να ξανασκεφτεί τι έκανε/τι αποφάσισε/τι πάει να κάνει. Και να επιλέξει αν θα αφήσει τον Μιχ. Χρυσοχοΐδη να επιχειρεί να υλοποιήσει μιαν ακόμη προεκλογική (της Ν.Δ., όχι δική του) δέσμευση «Νόμου και Τάξης» μετά την εκκαθάριση των καταλήψεων, ή αν θα αφήσει αυτήν την πρωτοβουλία να αποδυναμωθεί και να εκπνεύσει στην πράξη.

 

Έχει ήδη ενδιαφέρον να σημειώσει κανείς πόσο η ίδια απόπειρα ρύθμισης συνειδητοποιεί ότι πάει να θίξει τον πυρήνα καίριου συνταγματικού δικαιώματος το οποίο αφέθηκε επί 45 χρόνια να εκδηλώνεται/να ανθίζει με ελάχιστους περιορισμούς. Το ομολογεί άλλωστε και η αιτιολογική έκθεση, ότι η ελευθερία του συνέρχεσθαι /το κατά το άρθρο 11 Συντ. «δικαίωμα των Ελλήνων να συνέρχονται ήσυχα και χωρίς όπλα» δεν επιδέχεται περιορισμό ή υπαγωγή σε καθεστώς αδείας («μη γνωστοποιηθείσα συνάθροιση δεν καθίσταται εξ αυτού και μόνον του λόγου παράνομη»).

 

 Όπως ενδιαφέρον είχε και στην συζήτηση στην Βουλή η δριμύτητα των επιθέσεων από το Κινάλ – και όχι μόνον τον ΣΥΡΙΖΑ – «ψευδεπίγραφο το νομοσχέδιο στον τίτλο, προβληματικό σε περιεχόμενο» κατά τον εκπρόσωπο Τύπου του Κινάλ, «Άλλο «ρύθμιση και κανόνας» και άλλο κατάργηση, γιατί αυτό κάνετε» κατά την Φώφη Γεννηματά, «ελλιπείς εγγυήσεις, συνεπώς προβληματικό το νομοσχέδιο» κατά Γ. Καμίνη – που έκανε τον Κυριάκο Μητσοτάκη να σπεύσει να ανοίξει ο ίδιος περιθώριο προσαρμογής του νομοσχεδίου και παροχής πρόσθετων εγγυήσεων (το επανέλαβε, αυτό, και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας),μήπως και κατορθώσει να μην είναι μονοκομματική η ψήφιση της προτεινόμενης ρύθμισης. Διότι η άποψη του ΣΥΡΙΖΑ για «ποινικοποίηση της ελεύθερης συμμέτοχης στις συγκεντρώσεις […] εισάγετε ένα  νέο είδος εγκληματία» και η αναγωγή σε «διατάγματα της Χούντας» προδήλως δεν αφήνει περιθώρια συνεννόησης. Ομοίως η αναφορά του ΚΚΕ σε «τερατούργημα […] αυτούσια άρθρα του χουντικού διατάγματος του 1971». και η τοποθέτηση του ΜέΡΑ 25 «πίσω από τις διατάξεις κρύβεται ο φόβος σας» που προδήλως δεν επιτρέπει συζήτηση. (Μόνη υποστηρικτική η Ελληνική Λύση με τις δικές της αναφορές σε «αναρχοαπλύτους», στήριξε δια της πλειοδοσίας…).

 

Πάμε όμως στην ουσία: η επιχειρούμενη ρύθμιση ζητά «προηγούμενη γνωστοποίηση της συνάθροισης» (κατά την διατύπωση του νόμου) στην Αστυνομία – ή, γραφική λεπτομέρεια, στην Λιμενική Αρχή. Ήδη εδώ προκύπτει το κεντρικό ερώτημα: ποια η κύρωση για την μη γνωστοποίηση; Θα το ανακαλύψουμε, ευθύς το φθινόπωρο…

 

 Ποιος υποτίθεται ότι γνωστοποιεί; Ένα ηρωικό πρόσωπο: ο «οργανωτής της συνάθροισης». Γιατί ηρωικό; διότι «αναδεχόμενος την ευθύνη για την ειρηνική πραγματοποίηση» και την συνεννόηση με τις αρχές, ορίζεται ως αστικός υπεύθυνος για όποιες ζημίες τυχόν προκύψουν (πλην αν «αποδείξει ότι γνωστοποίησε εγκαίρως και είχε λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για αποφυγή της ζημίας»). Για να δημιουργηθεί δίδυμο με τον «οργανωτή», η Αστυνομία ορίζει «διαμεσολαβητή», και έτσι επιδιώκεται η «αποτροπή σοβαρής διακήρυξης της κοινωνικοοικονομικής ζωής».

 

Α, ναι αρχικά υπήρχε και ποινική ευθύνη για συμμετοχή σε «παράνομη [κηρυσσόμενη] διαδήλωση» (φυλάκιση ενός έτους).  Εδώ, κάπου, προκύπτει μια φιλόδοξη εικόνα του ορισμού πλαισίων/ορίων στις πορείες, με το όνειρο του μπλοκαρισμένου οδηγού να αφήνεται μια λωρίδα ελεύθερη για την κυκλοφορία (αν όχι να γίνεται, βρετανικά, η πορεία στο πεζοδρόμιο). Μικρή παρέκβαση, ήδη: η πρακτική του ευρύτατου αποκλεισμού της κυκλοφορίας από την Αστυνομία σε μια λογική «νάχουμε το κεφάλι μας ήσυχο», που τόσες φορές έχουμε ζήσει, δεν δείχνει γνώριμη στον νομοθέτη!

 

Προτού σταθούμε στην ειδυλλιακότητα αυτής της περιγραφής, ας πάμε στις μη γνωστοποιούμενες συναθροίσεις. Αυτές «δύνανται να επιτραπούν» εφόσον δεν διαφαίνονται κίνδυνοι «διασάλευσης της δημόσιας τάξης ή σοβαρής διατάραξης της κοινωνικοοικονομικής ζωής». Ωπα! Όπως ο δύστυχος «οργανωτής» θα πληρώνει για τις σπασμένες βιτρίνες πλην αν αποδείξει κλπ. (δηλαδή αντικειμενική σχεδόν ευθύνη), έτσι και εδώ η μη-γνωστοποιημένη συνάθροιση κατ’ αρχήν πάει για διάλυση (πλην αν η Αστυνομία δεν την απαγορεύσει). Εδώ ήδη, αυτή η επανάπαυση στην σοφία των αστυνομικών αρχών έφερε το Κινάλ στην απαίτηση τουλάχιστον να παρίσταται εισαγγελέας, ώστε να συμμαζεύει κάπως την διακριτική ευχέρεια της Αστυνομίας: βέβαια, η μνήμη των γεγονότων στο Κουκάκι (ακόμη σιγοβράζει η ανακοινωθείσα ΕΔΕ για την μεταχείριση Ινδαρέ, ενώ οι πρωτοβουλίες Αλιβιζάτου θυμίζουν τοπίο στην ομίχλη…) δεν επιτρέπει αισιοδοξία. Καμιά!

 

Όλοι συμφώνησαν ότι στον κόσμο του νομοσχεδίου Χρυσοχοϊδη ένας μόνον φορέας θα μπορούσε να οργανώσει διαδηλώσεις ή πορείες ή συγκεντρώσεις εφεξής: το ΚΚΕ! Μόνο αυτό μπορεί να εγγυηθεί τήρηση τάξης, αποκλεισμό διείσδυσης τρίτων στις συγκεντρώσεις του, όλα τα σχετικά που ο νομοθέτης δείχνει να θαυμάζει. Φυσικά, το ΚΚΕ δύσκολα να αναμένεται ότι θα παρουσιάζεται ευσεβέστατο στην Αστυνομία, ώστε να διαλέγεται με τον διαμεσολαβητή για την καλή διεξαγωγή… Όλοι οι υπόλοιποι, είτε θα κληθούν να σηκώσουν το φορτίο ευθύνης για κάθε περίπτωση που θα ξεφύγει μια συγκέντρωση, μια διαδήλωση, μια πορεία – ή θα απαγορεύονται οι δράσεις τους. ΘΑ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΑΙ, πλην αν η σοφία της Αστυνομίας – έστω και με το ευφρόσυνο άγγιγμα της Εισαγγελίας… – τις επιτρέψει.

 

Στην συζήτηση του νομοσχεδίου Χρυσοχοϊδη σε επίπεδο Επιτροπής στην Βουλή, ο εισηγούμενος υπουργος πήρε πίσω την ποινική μεταχείριση/ιδιώνυμο για «συμμετοχή σε παράνομη διαδήλωση», ενώ για την διάλυση διαδήλωσης θα χρειάζεται να παρίσταται ΚΑΙ να συμφωνεί Εισαγγελέας. Επιπλέον, για να πάμε σε απαγόρευση συνάθροισης, θα απαιτείται σύμφωνη γνώμη του Προέδρου Πρωτοδικών. Πρώτο συμπέρασμα: το αρχικό Χρυσοχοϊδειο/αστυνομοκεντρικό πόνημα ήταν (ευγενικά…) ακριτο.

 

Και τώρα η ουσία: Σε μια εποχή της δημόσιας ζωής που μάλλον αύξηση των κοινωνικών εντάσεων προοιωνίζεται, παρόμοιες νομοθετικές πρωτοβουλίες θυμίζουν σφράγισμα  – ερμητικό – χύτρας ταχύτητας. Μάλλον θα χρειαστεί να το ξανασκεφτούν οι νομοθετούντες, κυρίως δε οι αυριανοί εφαρμοστές. (Και επειδή κάποιος σίγουρα θα θυμηθεί την δημοσκοπική ρέντα που έχει η λογική περιορισμού των διαδηλώσεων, ας θυμηθεί π.χ. και πόσοι λένε «Ναι» στην ποινή του θανάτου. Το θεμελιώδες δικαίωμα του συνέρχεσθαι δεν νοείται να τεθεί σε συζήτηση μέσα από επιδέξιες νομοθετήσεις).

 

Αφήστε ένα σχόλιο