Η μάχη των χαρτών

Δημοσιεύτηκε από economia 23/07/2020 0 Σχόλια Βιβλιοπαρουσίαση,

του Michel Foucher
Εισαγωγή: Γεώργιος – Στυλιανός Πρεβελάκης
μετάφραση: Λουίζα Μητσάκου, Μαρία Πρεβελάκη
Εκδόσεις: Κέρκυρα - Economia Publishing, 2013
 

 

 

 

 

του Γιώργου Βαϊλάκη

 

 

Ο χάρτης, αποτελεί γραφική αναπαράσταση του κόσμου. Στη διαδρομή του στο χρόνο, προσδιορίστηκε από τη γνώση (εμπειρική ή επιστημονική), παρακολούθησε τις εξελίξεις των τεχνικών μέσων αλλά και καθορίστηκε από αυτά, εξέφρασε τις αναζητήσεις των ανθρώπων και αναμφισβήτητα υπάκουσε στην αισθητική της κάθε εποχής.

 

Η ανάγνωση αυτού του εξαιρετικά επίκαιρου βιβλίου με τίτλο «Η μάχη των χαρτών – Κριτική ανάλυση των αναπαραστάσεων του κόσμου» του Michel Foucher, προσφέρει πολλές χρήσιμες πληροφορίες κατά ιδιαίτερα εποπτικό τρόπο. Και αυτό συμβαίνει επειδή ο συγγραφέας διαφοροποιείται από τους περισσότερους συναδέλφους του πανεπιστημιακούς, ειδικούς της Γεωγραφίας: Είναι ένας sui generis ειδικός της Γεωπολιτικής.

 

Η Γεωπολιτική είναι η μελέτη των επιδράσεων της γεωγραφίας στις διεθνείς σχέσεις και στη διεθνή πολιτική. Η γεωπολιτική ως μια θεωρία χωρικών αλληλεξαρτήσεων και ιστορικής αιτιότητας, αναλύει και συσχετίζει σταθερούς και μεταβλητούς γεωγραφικούς παράγοντες καταλήγοντας σε συμπεράσματα κατανομής της ισχύος στο διεθνή χώρο. Και αποτελεί μια μέθοδο μελέτης της εξωτερικής πολιτικής ώστε να γίνει κατανοητή, να εξηγηθεί και τελικά να μπορεί να προβλεφθεί η συμπεριφορά των διεθνών πολιτικών δρώντων μέσα από γεωγραφικές μεταβλητές.

 

«Η μάχη των χαρτών» είναι ένα ιδιότυπο έργο που συνοδεύεται από χάρτες με τους οποίους δεν είμαστε εξοικειωμένοι. Είναι θεματικοί χάρτες που συνθέτουν και απεικονίζουν οικονομικές, στρατιωτικές, πολιτικές και πολιτισμικές δυναμικές. Η σύνδεση κειμένου και χάρτη είναι αδιάλειπτη: Απ’ τη μία, ο χάρτης δεν μπορεί να γίνει κατανοητός χωρίς το κείμενο και απ’ την άλλη, το κείμενο χάρη στον χάρτη αποκτά ακρίβεια και συνοχή.

 

Το βιβλίο αναλύει τους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς χωρών και τα οράματα παραγόντων του κόσμου, που επιθυμούν να εδραιώσουν τη θέση τους στον διεθνή στίβο. Πρόκειται για ένα συνδυασμό κριτικής ανάλυσης και εικονογραφίας, με νοερούς χάρτες που αποτελούν σημαντικό μέσο παρατήρησης του κόσμου και μελέτης της μεταβαλλόμενης σύγχρονης πραγματικότητας.

 

Σε κάθε περίπτωση, ο Michel Foucher παρουσιάζει μια θεώρηση διαφορετική από τις εικόνες τις οποίες μας προβάλλουν συνήθως οι Ευρωπαίοι ειδήμονες. Και αυτό γιατί ως Γεωγράφος διέκρινε τις διαστάσεις τις οποίες δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν οι Διεθνολόγοι και, κυρίως, οι Οικονομολόγοι. Διείσδυσε πίσω από την επιφάνεια και απεκάλυψε –μεταξύ άλλων- την γεωγραφική ουσία της Ελλάδας. Και, βέβαια, ό,τι παρατήρησε ο Michel Foucher πρέπει να καταστεί ορατό σε όλους - στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
 

Όμως, η συνεισφορά του στον σημερινό ελληνικό προβληματισμό είναι πολύ μεγαλύτερη. Όπως εξηγεί χαρακτηριστικά στην εισαγωγή του ο καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, Γεώργιος – Στυλιανός Πρεβελάκης: «Μπορεί να βοηθήσει το ελληνικό κοινό να επανατοποθετηθεί σε οικουμενική κλίμακα, να ξεφύγει από τον ιδιότυπο απομονωτισμό στον οποίο τον οδήγησε η ευρωπαϊκή υπερπροστασία των τελευταίων δεκαετιών. Αυτό το άνοιγμα αναμένεται ότι θα προσφέρει μια τόσο αναγκαία αυτοπεποίθηση: η Ελλάδα και οι Έλληνες δεν αποτελούν μια ασήμαντη περιφέρεια της Ευρώπης. Διαθέτουν μία ιστορική και γεωγραφική κληρονομία η οποία επιτρέπει την οικουμενική ακτινοβολία».

 

Και προσθέτει: «Η ανάγνωση της «Μάχης των Χαρτών» επιτρέπει να αποκτήσουμε την αναγκαία απόσταση, ώστε να τοποθετηθούμε μέσα στο πραγματικό μας γεωπολιτικό πλαίσιο. Στα συμπεράσματα αυτά μας καθοδηγεί, εξάλλου, ο επίλογος για την ελληνική έκδοση».

Αφήστε ένα σχόλιο