Ο θρίαμβος της αδικίας

Δημοσιεύτηκε από economia 27/07/2020 0 Σχόλια Βιβλιοπαρουσίαση,

Ο θρίαμβος της αδικίας: Πώς οι πλούσιοι

αποφεύγουν τους φόρους και πώς θα τους κάνουμε να πληρώσουν

Emmanuel Saez/Gabriel Zucman

Εκδόσεις Πόλις, Αθήνα 2020, σελίδες 320, τιμή εκδότη: 17,70 ευρώ

 

 

 

 

 

Γραμμένο από δύο Ευρωπαίους οικονομολόγους της νεότερης γενιάς (Ισπανός ο Saez, Γάλλος ο Zucman, αμφότεροι με γαλλικό ακαδημαϊκό φόντο), οι οποίοι ωστόσο έχουν διδάξει σε Μπέρκλεϊ, Στάνφορντ, Χάρβαρντ, το βιβλίο αυτό βάζει στο μικροσκόπιο την οικονομική, ιδίως φορολογική, ανισότητα στις ΗΠΑ. Με αδυσώπητη ανάλυση βασισμένη σε ένα βουνό από στοιχεία, βλέπει πώς μια χώρα που είχε βρεθεί στην πρωτοπορία της προοδευτικής φορολογίας (πάντως στα χρόνια Ρούζβελτ, αλλά και μεταπολεμικά, επί ρεπουμπλικανικών κυβερνήσεων μέχρι Ρέιγκαν) κατέληξε να φορολογεί πλέον βαρύτερα την εργατική τάξη απ’ ό,τι την κορυφή της κατανομής εισοδημάτων. Και πώς η πρακτική των φορολογικών παραδείσων, εκείνη που ρίζωσε με τις αμερικανικές πολυεθνικές στην πρωτοπορία του φαινομένου, μετακινεί πελώριο όγκο επιχειρηματικών εσόδων σε συμβολική μόνο φορολόγηση.

Είπαμε παραπάνω ότι η κεντρική αποδεικτική διαδικασία στο βιβλίο αυτό αφορά τις ΗΠΑ: με δεδομένο όμως ότι όλος ο κόσμος –πάντως ο δυτικός– στοιχείται πίσω από την αμερικανική πρακτική, με δεδομένο ότι κυρίως οι ΗΠΑ αποδείχθηκε πως έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν εξωχώρια τη φορολογική τους νομοθεσία, στην (πικρή) πραγματικότητα η ανάλυση των Saez-Zucman αφορά ολόκληρο τον κόσμο, σήμερα. Όμως το βιβλίο αυτό, σε αντίθεση π.χ. με το «Κεφάλαιο στον 21ο αιώνα» του Piketty (εμπνευστή της προσέγγισης των συγγραφέων υπό το πρίσμα των ανισοτήτων και της οικονομικής λειτουργίας τους), δεν στέκεται στη διάγνωση, την περιγραφή, την επισήμανση των συνεπειών αυτού που ονομάζει θρίαμβο της αδικίας. Προχωράει και στην υπόδειξη εκείνων των μέτρων φορολογικής πολιτικής που θα μπορούσαν να ανατρέψουν την κατάσταση: πρόκειται για μια ξεκάθαρη πρόταση πολιτικής.

Γραμμένο και σε κυκλοφορία όταν οι Δημοκρατικοί αναζητούσαν τον υποψήφιό τους για τις Προεδρικές του 2020, το βιβλίο έδωσε πολλά στοιχεία στο πρόγραμμα του Μπέρνι Σάντερς και –κυρίως– της Ελίζαμπεθ Ουόρεν. Με την επικράτηση της υποψηφιότητας του Τζο Μπάιντεν απέναντι σ’ έναν Ντόναλντ Τραμπ που αποτελεί υποδειγματικό εκφραστή (και νομοθέτη, και εφαρμοστή) του θριάμβου της αδικίας, θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει ότι προσπεράστηκε από τις πολιτικές εξελίξεις. Ωσότου… ήρθε η πανδημία του κορονοϊού! Η οποία, ειδικά στις ΗΠΑ, ανέδειξε τις κυριολεκτικά θανατηφόρες συνέπειες της αδικίας, την απάνθρωπη διάσταση της απουσίας κοινωνικής κάλυψης. Και η οικονομική συνέχεια βρίσκεται μπροστά μας, ενώ και στην Ευρώπη η αναζήτηση μηχανισμών διάσωσης φέρνει στο προσκήνιο συζητήσεις για νέες προσεγγίσεις στη φορολογία.

Τελικά, ένα βιβλίο περισσότερο από επίκαιρο.

Αφήστε ένα σχόλιο