Το δίδαγμα της πανδημίας οδηγός για το μέλλον της φαρμακοβιομηχανίας

Δημοσιεύτηκε από economia 28/07/2020 0 Σχόλια Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Ιούλιος 2020, τ. 996

ΦΑΡΜΑΚΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ τoυ Γιώργου Μανέττα

 

 

 

 

 

 

Ένα πρωτοφανών διαστάσεων θρίλερ εξελίχθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο μετά το ξέσπασμα της πανδημίας για την εξασφάλιση υγειονομικού υλικού. Απόρρητα σχέδια, διπλωματικές πιέσεις, ακόμη και μυστικές υπηρεσίες επιστρατεύθηκαν στη μάχη που έδωσαν τα προηγμένα κράτη για να αποκτήσουν τα απαραίτητα «εργαλεία» για την αντιμετώπιση της Covid-19. Η πανδημία προξένησε σοβαρές δυσλειτουργίες στον ομαλό εφοδιασμό της αγοράς, πολλές ευρωπαϊκές χώρες αντιμετώπισαν προβλήματα στην κάλυψη των αναγκών τους ακόμη και σε βασικά, απαραίτητα φάρμακα.

 

Η παραγωγική ένδεια του ανεπτυγμένου κόσμου και η απόλυτη εξάρτηση από τις χαμηλού κόστους χώρες αποκαλύφθηκε «σε όλο της το μεγαλείο». Ταυτόχρονα αναδείχθηκε και η ανάγκη για την ενδυνάμωση και ενίσχυση της τοπικής παραγωγής. Η αλλαγή στρατηγικής σε ό,τι αφορά τη διασφάλιση συνθηκών επάρκειας σε τομείς της οικονομίας με κρίσιμο χαρακτήρα, όπως η παραγωγή φαρμάκων και υγειονομικού υλικού και η μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές, κρίθηκε επιτακτική.

 

Τα συστήματα υγείας σε όλο τον κόσμο δοκιμάστηκαν σκληρά. Νωπές είναι ακόμη οι εικόνες χάους στα νοσοκομεία της Ιταλίας και των ΗΠΑ και η κραυγή αγωνίας του ιατρικού προσωπικού που δήλωνε απεγνωσμένο με τις ελλείψεις ακόμη και σε βασικά είδη. «Η Ευρώπη καλείται να επαναξιολογήσει τη σκοπιμότητα και τις επιπτώσεις της αυξανόμενης εξάρτησης των συστημάτων φαρμακευτικής περίθαλψης από τα φάρμακα που παράγονται στις χώρες χαμηλού κόστους», υπογραμμίζει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ), Θεόδωρος Τρύφων.

 

Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον Θ. Τρύφων, δεν αντιμετώπισε τέτοια προβλήματα, στηριζόμενη στις ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες, οι οποίες εν μέσω εξαιρετικά δύσκολων συνθηκών εγγυήθηκαν τη φαρμακευτική κάλυψη περισσότερων από τριών εκατομμυρίων ασθενών. Υποδειγματικός, λέει ο πρόεδρος της ΠΕΦ, ήταν ο τρόπος με τον οποίο η χώρα μας αντιμετωπίζει το υγειονομικό σκέλος της πανδημίας με ορθές και έγκαιρες αποφάσεις.

 

 

 

 

Επενδύσεις «αντίδοτο» στην πανδημία

 

Παρ’ όλα τα προβλήματα που δημιουργεί η πανδημία, οι εγχώριες φαρμακοβιομηχανίες εμφανίζονται αποφασισμένες να προχωρήσουν τα επενδυτικά τους σχέδια. Μάλιστα, όπως λέει ο αντιπρόεδρος της Demo ΑΒΕΕ, Δημήτρης Δέμος, «η κρίση που περάσαμε δείχνει όχι μόνο ότι πρέπει να γίνουν οι επενδύσεις που έχουμε σχεδιάσει στην Demo, αλλά πρέπει να γίνουν πολύ περισσότερες και πολύ πιο γρήγορα». Ο ίδιος συμπληρώνει πως «η Covid-19 έδειξε την αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ανταποκριθεί με βασικά, αναγνωρισμένα και προσιτά φάρμακα». «Στην περίοδο της έξαρσης της πανδημίας», επισημαίνει ο Δ. Δέμος, «ανταποκριθήκαμε και στείλαμε αναντικατάστατα βασικά φάρμακα στη Γαλλία, την Ιταλία, τη Μεγάλη Βρετανία, και στηρίξαμε τη δευτεροβάθμια περίθαλψή τους από κατάρρευση. Άρα, το επενδυτικό πλάνο που έχουμε σχεδιάσει απαντά σε μια πραγματική ανάγκη της Ευρώπης».

 

Με αμείωτη ένταση προτίθεται να συνεχίσει τις επενδύσεις και η Pharmathen. Η ελληνική βιομηχανία, η οποία διατηρεί εγκαταστάσεις στην ακριτική Ροδόπη, έχει προγραμματίσει να διαθέσει πάνω από 250 εκατ. ευρώ μέσα στα επόμενα 6 με 7 χρόνια πάνω στην έρευνα και ανάπτυξη νέων σκευασμάτων. «Η πανδημία δεν επηρέασε τον σχεδιασμό μας. Δεν σκοπεύουμε να φρενάρουμε την επενδυτική δραστηριότητά μας», σημειώνει ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Δημήτρης Καδής. Μάλιστα, μεσούσης της καραντίνας, η εταιρεία προχώρησε σε νέες προσλήψεις προσωπικού προκειμένου να υποστηρίξει την ανάπτυξή της, ενώ φρόντισε να διασφαλίσει τη λειτουργία των γραμμών παραγωγής και την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς.

 

Συνολικά, από την αρχή του έτους προσέλαβε πάνω από 60 άτομα προσωπικό, στελεχώνοντας όλα τα τμήματα.

 

Η έντονη επενδυτική δραστηριότητα αποδίδει καρπούς, οι οποίοι αποτυπώνονται στα οικονομικά αποτελέσματα της εταιρείας. Σύμφωνα με τον κ. Καδή, οι πωλήσεις στο πρώτο τρίμηνο ξεπέρασαν τις προσδοκίες και κινούνται με διψήφιους ρυθμούς ενώ και οι παραγγελίες είναι παραπάνω από τις προβλέψεις. Ήδη, μέσα στο πρώτο τρίμηνο  έχουν υπογραφεί συμφωνίες με πελάτες για νέα προϊόντα που αγγίζουν τα 30 εκατ. ευρώ! Επιπλέον, για τα 25 προϊόντα που βρίσκονται στο pipeline της εταιρείας και η πλειοψηφία των οποίων θα κυκλοφορήσουν από το 2023 και έπειτα υπάρχουν ήδη υπογεγραμμένες συμφωνίες.

 

«Το business plan μας προβλέψει διψήφιους ρυθμούς ανάπτυξης για αρκετά ακόμη χρόνια», σημειώνει χαρακτηριστικά το στέλεχος της Pharmathen θέλοντας να υπογραμμίσει τη δυναμική και τις προοπτικές που έχει η Pharmathen σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Για την φετινή χρονιά, προβλέπεται πως οι πωλήσεις θα κλείσουν περιοχή των 250 εκατ. ευρώ και τα EBITDA σε πάνω από 70 εκατ. ευρώ.

 

Ιδιαίτερη προνοητική αποδείχθηκε η απόφαση της διοίκησης, -η οποία είχε την πλήρη στήριξη των μετόχων -οικογένεια Κάτσου και η BC Partners -, να αυξήσει τα επίπεδα ρευστότητας και να εξασφαλίσει επάρκεια σε αποθέματα πρώτων υλών. Αυτό, όπως λέει ο κ. Καδή, έδωσε και δίνει τη δυνατότητα στην εταιρεία να εξυπηρετήσει έγκαιρα και χωρίς καθυστέρηση τις παραγγελίες που δέχεται, παρ’ όλα τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν στην εφοδιαστική αλυσίδα λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας του κορονοϊού. Ανάλογες πρωτοβουλίες ελήφθησαν και για την προστασία της υγειάς των εργαζομένων και την ομαλή συνέχιση της παραγωγής.

 

Με fast track διαδικασίες σκοπεύει να προωθήσει το επενδυτικό πλάνο για τη δημιουργία νέου εργοστασίου παραγωγής φαρμάκων στην Κερατέα Αττικής η Elpen. Πρόκειται για μια επένδυση ύψους 50 εκατ. ευρώ. Η Elpen είναι η μοναδική μέχρι σήμερα βιομηχανία που έκανε αίτηση (και εντάχθηκε) στον νέο επενδυτικό νόμο 4608/2019 περί στρατηγικών επενδύσεων. Το νέο εργοστάσιο θα έχει 2 νέες μονάδες παραγωγής, ενώ η βασική τους δραστηριότητα θα αφορά την παραγωγή στερεών φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων και φαρμάκων υποστηρικτικών για αναπνευστικές παθήσεις. Αυτή η παραγωγική επένδυση θα έχει κυρίως εξαγωγικό προσανατολισμό κατά 80%, καλύπτοντας την αυξημένη ζήτηση που παρατηρείται στις διεθνείς αγορές γι’ αυτές τις φαρμακευτικές κατηγορίες. Το έργο εκτιμάται ότι θα είναι έτοιμο στις αρχές του 2022.

 

Παράλληλα, η Elpen προχωρά στη δημιουργία νέου Κέντρου Εφαρμοσμένης Βιοϊατρικής Έρευνας και Εκπαίδευσης στα Σπάτα. Το νέο κέντρο θα ενισχύσει τις ερευνητικές δυνατότητες της Elpen στην κατεύθυνση της έρευνας θεραπειών οριακής καινοτομίας και στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων. Το Κέντρο αυτό εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί τέλη του 2022 και οι θέσεις εργασίας που θα δημιουργηθούν θα καλυφθούν από επιστήμονες υψηλής ειδίκευσης.

 

 

 

«Διδακτική εμπειρία»

 

Η προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα που αναδύεται μετά την επέλαση της πανδημίας θεωρείται το κλειδί για την επιβίωση και την ανάπτυξη. Όπως λέει η πρόεδρος και CEO του ΟΦΕΤ (του Ομίλου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων), Ιουλία Τσέτη: «Η πανδημία του SARS COVID-19 που βιώσαμε όλοι μας ήταν μια πρωτόγνωρη εμπειρία και εξαιρετικά διδακτική από κάθε πλευρά, ένας ιδιότυπος σύγχρονος πόλεμος με έναν δύσκολο, αν και αόρατο, εχθρό». Προσθέτει μάλιστα πως «η πανδημία απέδειξε ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να βρίσκονται μπροστά στα δύσκολα με υπευθυνότητα και συνέπεια». Σύμφωνα με την Ι. Τσέτη, η οποία είναι υποψήφια στο Δ.Σ. του ΣΕΒ στη Γενική Συνέλευση της 15ης Ιουνίου 2020, η διοικητική ομάδα του ΟΦΕΤ, ο οποίος υλοποίησε δύο σημαντικές δωρεές προς το δημόσιο σύστημα υγείας που αφορούσαν τη χλωροκίνη και τα αντισηπτικά, «είδε και εξέτασε τα λάθη και τις αδυναμίες του, εργάστηκε σκληρά, δυνάμωσε και παράλληλα διαπίστωσε τις αξίες και τις αρετές του σε εταιρικό και προσωπικό επίπεδο».

 

Κανονικά προχωράει η επενδυτική δραστηριότητα του ΟΦΕΤ. Συγκεκριμένα, θα προχωρήσει εντός του 2020 στη δημιουργία της νέας μονάδας εκχυλισμάτων φαρμακευτικών φυτών Uniherbo στα Οινόφυτα. Η βιομηχανική μονάδα Uniherbo ουσιαστικά έρχεται να συμπληρώσει την καθετοποίηση στην παραγωγή του ΟΦΕΤ. Με την Uniherbo, ο όμιλος θα μπορεί να υλοποιεί παραγωγή παραφαρμακευτικών και φαρμακευτικών προϊόντων με δική του πρώτη ύλη από εκχυλίσματα φαρμακευτικών φυτών. Παράλληλα όμως, η Uniherbo θα λειτουργεί και ως ένα ινστιτούτο (ή ένα hub) φοιτητών και επιστημόνων. Το πλάνο συνολικά για τον όμιλο έως το 2025 προβλέπει αύξηση του τζίρου πάνω από τα 150 εκατ. ευρώ, ΕBITDA 20% επί του τζίρου, επενδύσεις ύψους 20 εκατ. ευρώ, μείωση του τραπεζικού δανεισμού κατά 40% και αύξηση της καθαρής θέσης πάνω από τα 140 εκατ. ευρώ.

 

Η προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα αποτέλεσε κύριο μέλημα και για τη Novartis Hellas, με επίκεντρο την υγεία και την ασφάλεια για όλους. Όπως λέει ο Oncology Division General Manager της Novartis Hellas Στάθης Λιβανός, «διατηρήσαμε απρόσκοπτη τη λειτουργία της εταιρείας, την επικοινωνία των ανθρώπων μας με τους επαγγελματίες υγείας στον βαθμό που αυτό ήταν εφικτό, με αποκλειστική εστίαση στις ανάγκες των ασθενών τους». «Θέσαμε», συμπληρώνει, «σαν κορυφαία μας προτεραιότητα την πρόσβαση ευαίσθητων ομάδων ασθενών στη θεραπεία τους με ειδική υπηρεσία παράδοσης κατ’ οίκον για το σύνολο των προϊόντων μας και εξασφαλίσαμε παράλληλα την ασφάλεια των εργαζομένων μας με την εφαρμογή από πολύ νωρίς της τηλεργασίας».

 

 

 

 

«Εθνική στρατηγική για την επόμενη μέρα»

 

Η φαρμακοβιομηχανία μπορεί να αποτελέσει βασικό μοχλό για την επανεκκίνηση της οικονομικής δραστηριότητας και την επούλωση των πληγών που άνοιξε η πανδημία στο ΑΕΠ, στο εισόδημα, τις επενδύσεις, την απασχόληση, τα δημόσια έσοδα, αλλά και για τη διασφάλιση της κάλυψης των υγειονομικών αναγκών.

 

Σύμφωνα με τον Θ. Τρύφων, προς αυτή την κατεύθυνση απαιτείται η υλοποίηση μιας εθνικής αναπτυξιακής πολιτικής η οποία αφενός θα εξασφαλίζει την επάρκεια της χώρας σε στρατηγικές υποδομές και αγαθά και αφετέρου θα δίνει έμφαση σε εξωστρεφείς, διεθνώς ανταγωνιστικούς κλάδους που επενδύουν, τονώνουν την απασχόληση και δημιουργούν οικονομική προστιθέμενη αξία. «Θεωρούμε ότι η κρίση αυτή μπορεί να γίνει ευκαιρία για την απελευθέρωση του αναπτυξιακού δυναμικού της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας, γεγονός με μόνο θετικές συνέπειες για το σύστημα υγείας, την οικονομία αλλά και τον Έλληνα ασθενή», σημειώνει ο πρόεδρος της ΠΕΦ.

 

Κομβικό ρόλο στην όλη προσπάθεια θα παίξει η αποκλιμάκωση της φορολογίας. «Θεωρούμε αναγκαία την άρση των καταχρηστικών επιβαρύνσεων που σήμερα οδηγούν σε άμεση και έμμεση υπερφορολόγηση των ελληνικών φαρμακοβιομηχανιών της τάξης του 70% του κύκλου εργασιών τους, στερώντας τους πόρους για την υλοποίηση του επενδυτικού τους σχεδιασμού», επισημαίνει ο Θ. Τρύφων. Σε παρόμοιο μήκος κύματος και ο Δ. Δέμος, τονίζει πως η φαρμακοβιομηχανία μπορεί να παίξει ρόλο πρωταγωνιστή στην επόμενη μέρα. «Ακόμη και σήμερα, ευρισκόμενοι σε αυτή τη δίνη του κορονοϊού, οι ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες επέδειξαν εξαιρετικά αντανακλαστικά και ικανότητα προσαρμογής, εντείνοντας τις προσπάθειές τους και καλύπτοντας τις ανάγκες του εθνικού συστήματος υγείας», λέει ο αντιπρόεδρος της Demo.

 

Αρκεί βεβαίως, όπως σημειώνει, να υπάρξει ξεκάθαρη πρωτοβουλία του κράτους στα εξής σημεία:

  • τα επενδυτικά και φορολογικά κίνητρα, καθώς αυτή τη στιγμή o κλάδος φορολογείται άμεσα και έμμεσα με ένα ποσοστό που φτάνει στο 70%,
  • τη χάραξη μιας νέας τιμολογιακής πολιτικής που δεν συγκρίνει την τοπική παραγωγή με αυτήν της Κίνας και
  • την άρση των εμποδίων για την περαιτέρω διείσδυση του ελληνικού φαρμάκου.

 

 

Σύμφωνα με τον κ. Λιβανό, ο κλάδος της φαρμακοβιομηχανίας έχει να προσφέρει πολλαπλασιαστική αξία στην επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας. Εξάλλου, όπως λέει, παραμένει καθοριστικός στη διαμόρφωση του ΑΕΠ, όπου συνεισφέρει το 3,4%, είτε μέσω της ανάπτυξης και παρασκευής οικονομικά προσιτών θεραπειών και εμβολίων κατά του κορονοϊού, είτε μέσω των χιλιάδων θέσεων εργασίας. Σύμφωνα με τον ΙΟΒΕ (στοιχεία 2017), κάθε θέση εργασίας στον κλάδο του φαρμάκου υποστηρίζει άλλες 4,7 ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης συνολικά στην οικονομία.

Αφήστε ένα σχόλιο