Ένα ενδιαφέρον debate για χρέος και ανάπτυξη

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 10/07/2017 0 Σχόλια Economia Blog,

Μιαν ιδιότυπα πετυχημένη διοργάνωση πήρε την πρωτοβουλία να προσφέρει – Σάββατο πρωί, στις 10 η ώρα, στις 8 Ιουλίου – το Οικονομικό Επιμελητήριο. Ο Κώστας Κόλλιας μπορεί να σεμνύνεται ότι συγκέντρωσε, σε  μεγάλη αίθουσα του Caravel, τέτοια μέρα και ώρα κάπου 300 άτομα κοινό, να παρακολουθήσουν συζήτηση γύρω από το μέτωπο του χρέους και της ανάπτυξης με ένα σχήμα διασταυρωμένων παρεμβάσεων του Νίκου Παππά/ΣΥΡΙΖΑ, του Χρήστου Σταϊκούρα/Ν.Δ., του Γιάννη Κουτσούκου/ΔηΣυμπ, και του Νίκου Καραθανασόπουλου/ΚΚΕ. Οι τέσσερεις πολιτικοί «ανακρίθηκαν» από μια τριμελή ομάδα δημοσιογράφων (Σεραφείμ Κοτρώτσο, Αντώνη Παπαγιαννίδη, Γιάννη Πολίτη) επί ένα 2ωρο, με συντονιστή τον Νεκτάριο Νώτη - και έδωσαν κάτι που θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει «το στίγμα των πραγμάτων» στο τέλος του πρώτου 6μήνου του δύσκολου 2017 μπροστά σε ένα απαιτητικό κοινό το οποίο «επέβαλε» να υπάρξει αρκετή ουσία και περιορισμένη χρήση «πολιτικής» ρητορικής.

 

Μια αποκρυστάλλωση θέσεων: Εκείνο στο οποίο στάθηκε κυρίως ο Νίκος Παππάς ήταν μια αποτίμηση της συμφωνίας του Eurogroup της 15ης Ιουνίου, «μιας δύσκολης συμφωνίας» που μπορεί να μην προχώρησε σε οριστική προδιαγραφή  μεσοπρόθεσμης διαρρύθμισης του χρέους, πλην όμως εισήγαγε κάποιου είδους ρήτρα ανάπτυξης και προνοεί ήδη για χρήση αποθεματικού του ESM για διευκόλυνση της επανόδου της Ελλάδας στις αγορές. Ο ίδιος απέφυγε ευγενικά να πιθανολογήσει είτε τον χρόνο, είτε το επίπεδο επιτοκίου έκδοσης που θα θεωρούσε ικανοποιητικό. Κατέγραψε πάντως την έως τώρα βελτίωση στις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων, ως πρώτο αλλά σαφές δείγμα καλής διάθεσης των αγορών.

 

Γι αυτόν, το αληθινό κριτήριο επιτυχίας της Κυβέρνησης θα είναι να επανέλθει μια «δίκαια ανάπτυξη», υπό την έννοια όχι απλώς ρυθμών μεγέθυνσης/growth αλλά γνήσιας ανάπτυξης/development, που να ενσωματώνει νέες τεχνολογίες και να εγγυάται την εξωστρέφεια. «Αμυνόμενος» στην συζήτηση για την συνεχιζόμενη υψηλή ανεργία, θύμισε ότι η πρώτη φάση Μνημονίου (επί ΓΑΠ) «κόστισε» 500.000 θέσεις εργασίας, η δεύτερη (επί Σαμαρά/Βενιζέλου) περί τις 250.000 ,η ενδιάμεση (επι Παπαδήμου) 100.000 θέσεις. Ενώ τα χρόνια ΣΥΡΙΖΑ «έφεραν» 350.000 σε δημιουργία θέσεων εργασίας: δεν είναι αρκετό, αλλά είναι κάτι σαφώς περισσότερο από δείγμα προθέσεων.

 

Για τον Χρήστο Σταϊκούρα, η διαχείριση της σημερινής Κυβέρνησης χαρακτηρίστηκε από χαμένο χρόνο – πράγμα που φάνηκε τόσο με την τραγική διαπραγμάτευση του πρώτου 6μήνου του 2015, έτσι που κατέληξε στα capital controls – όσο και με την μακρόσυρτη δεύτερη αξιολόγηση η οποία μόλις τερματίστηκε. Θύμισε ότι το 2014 ξεκινούσε ανάκαμψη, όπως πρόσφατα αναγνώριζε και ο Κλάους Ρέγκλινγκ, ενώ σήμερα και αν υπάρξει επανεκκίνηση αυτό θα γίνει από χαμηλότερο σημείο και με πρόσθετο κόστος μέτρων 5,1 δις ευρώ μέχρι το 2022. Με τα υψηλά συμφωνημένα πρωτογενή πλεονάσματα είναι αμφίβολη η μεγέθυνση, ενώ η ίδια η ρήτρα ανάπτυξης κινδυνεύει να λειτουργήσει ως «αντικίνητρο» καθώς μέρος κάθε καλύτερης απόδοσης της οικονομίας θα εκτρέπεται σε εξυπηρέτηση του χρέους. Για την Ν.Δ. επείγει αλλαγή του μείγματος πολιτικής με μείωση των φόρων, παράλληλα με διαρθρωτικές αλλαγές που θα οδηγήσουν σε μεταβολή του παραγωγικού μοντέλου και θα επιτρέψουν «ένταξη αφανούς τμήματος της οικονομίας στο επίσημο») αλλά και με διαπραγματευτική επιδίωξη πιο ρεαλιστικού δημοσιονομικού στόχου ώστε να προκύψει υψηλότερη μεγέθυνση.

 

Ο Γ. Κουτσούκος επέμεινε ότι το 2010, όταν το τότε ΠΑΣΟΚ σήκωσε το κόστος του πρώτου Μνημονίου, «δεν υπήρχε άλλος δρόμος» - ενώ και το 2012 το PSI που επετεύχθη («και το οποίο ήδη συνομολογεί ο Αλ. Τσίπρας») εξασφάλισε την μόνη αληθινή μείωση του χρέους και «βελτιωμένους όρους βιωσιμότητας» με συμφωνία για χαμηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ για την εξυπηρέτησή του. Το πρώτο 6μηνο του 2015 , κατ’ αυτόν ανέτρεψε τις τότε προοπτικές. Τώρα, χρειάζεται να υπάρξει αναδιαπραγμάτευση ώστε να περιοριστούν τα συμφωνημένα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και διαρρύθμιση των «κορυφών»/peaks χρέους, καθώς και στοχευμένη υλοποίηση μέτρων για μετά την λήξη του προγράμματος.

 

Για τον Ν. Καραθανασόπουλο, συνολικά (και) αυτή η φάση λειτουργίας του καπιταλισμού συνειδητά συνεχίζει μιαν ιστορική παράδοση κινήτρων για πρωτογενή συσσώρευση κεφαλαίου, μέσα από τις διαδικασίες «απελευθέρωσης» των συντελεστών της παραγωγής και τον δανεισμό, που καταλήγει σε πρόσθετο χρέος. Δεν σπάει, έτσι ο κύκλος της ανισότητας ενώ είδαμε «να θεωρητικοποιείται η κατάσταση αναρχίας στο διεθνές οικονομικό σύστημα» και να επιδεινώνονται οι ανισότητες. Συγκέντρωση πλούτου, απαξίωση της εργατικής δύναμης (και με την λογική των ελαστικών σχέσεων εργασίας και μέσω της ίδιας της παραγωγικότητας) και υποβάθμιση των εργασιακών δικαιωμάτων, αυτή είναι η εικόνα που εγκαθίσταται και διεθνώς και στην Ευρώπη.

 

Αφήστε ένα σχόλιο