Fake news: Μπορεί ο,τιδήποτε να το σταματήσει;

Δημοσιεύτηκε από Antonis D. Papagiannidis 11/07/2017 0 Σχόλια Economia Blog,

Χαρακτηριστικό: ο Τομέας Εταιρικών Υποθέσεων της ΕΕΔΕ ήταν εκείνος που πήρε το ρίσκο να στήσει (στο Public Συντάγματος, χθες) μια συζήτηση για ΤΟ θέμα των ημερών, τα Fake news - τις «πλαστές ειδήσεις» κατά την καλύτερη πρόταση μετάφρασης της Σίσσυς Αλωνιστιώτου. Δείχνει ίσως αυτό πόσο άρχισε πια ο επιχειρηματικός τομέας να συνειδητοποιεί ότι το πυκνό πλέγμα των Fake news, που όλοι σχολιάζουμε, πολλοί κατακεραυνώνουν αλλά τελικά-τελικά όλοι ανεχόμαστε, κινδυνεύει να τους κάνει ζημιά. Άμεση και ουσιαστική. Έτσι, μπορεί οι “μεγάλοι” το Facebook ή η Google να διακηρύσσουν ότι θα λάβουν μέτρα και θα χτίσουν φίλτρα προστασίας από τα Fake news, όμως η πρωτοβουλία π.χ. της Vodafone να αποκλείει από τους παραλήπτες διαφήμισής της τα sites που φιλοξενούν hate speech, ρατσιστικό ή σεξιστικό περιεχόμενο ή πάλι εκείνα που συνειδητά αποζητούν κέρδος με την συστηματική φιλοξενία της ψευδούς ή πλαστής είδησης έχει αμεσότερο βάρος.

 

Πάντως, λιγοστοί - γύρω στους 60 - οι παρευρισκόμενοι αλλά με αρκετό ενδιαφέρον η συζήτηση. Έτσι, η εισηγήτρια του “ρόλου του δημοσιογράφου στην επίλυση των Fake news” Σόνια Χαϊμαντά (σήμερα διευθύντρια σύνταξής στην DPG Digital Media) έκανε μια ξενάγηση στο τι είναι/πώς προκύπτουν τα Fake news. Μίλησε για την “υπερυπόσχεση” των τίτλων, που αγρεύουν επιδοκιμασία (click bait), για τα ψευδή συμφραζόμενα (όπου δίπλα στην αλήθεια έχει ψέμα), για την χειραγώγηση του περιεχομένου (που καθοδηγεί σε άποψη), για την σάτιρα και την παρωδία (που πάντα δαγκώνει), για την παραπλάνηση και - εντέλει - για την κατασκευή. Έρχεται, τώρα, όλη αυτή η πυραμίδα και επικάθηται στην κακή δημοσιογραφία (η οποία δεν έχει λείψει…) και στην απαξίωση της δημοσιογραφίας στην κοινή γνώμη, με από δίπλα την επιδίωξη του κέρδους (likes, απήχηση, επιρροή, αλλά και απευθείας οικονομικό όφελος). Έτσι, σκηνές όπως του κορμοράνου του Κόλπου ή του χιτλερικού μουστακιού που “έγραψε” ως σκιά ο Μπινιαμίν Νετανιάχου σε εικόνα της Ανγκελας Μέρκελ βρίσκουν απήχηση.

 

Λύσεις; Υπάρχουν συστήματα όπου “κατεβάζουν” τα κατά σύστημα παραπλανητικά sites. Υπάρχουν εθελοντικοί φορείς που “κράζουν” την ψευδή ή παραπλανητική καταχώρηση Στην Γερμανία, ένα σκληρό σύστημα με άγρια πρόστιμα επιχειρεί να δώσει λύση. Στην Ελλάδα; Μάλλον ανοχή, αν μη εκμετάλλευση από την πολιτική τάξη…

 

Ο Στάθης Χαϊκάλης, πάλι, με φόντο παλιού “ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΥ” και τώρα Πρόεδρος και Διευθύνων της Communication Effect, ξεκινώντας από τον Αισχύλο σύμφωνα με τον οποίο “πρώτο θύμα των πολέμων είναι η αλήθεια «και φθάνοντας στου Tim Cook της Apple  το “τα Fake news σηκώνουν το μυαλό των ανθρώπων», επεσήμανε ότι άμα κανείς αναζητήσει  διαδικτυακά καταχωρίσεις σε ερωτήματα όπως “Μας ψεκάζουν;” “Είναι η Γη επίπεδη;” ή (για τις ΗΠΑ) “Είναι ο Μπαράκ Ομπάμα μουσουλμάνος;” στην κορυφή των καταχωρίσεων που θα “βγάλουν “οι search engines βρίσκει κυρίως “ΝΑΙ”. Στις έρευνες Edelman που παρουσιάζονται στο Davos, 1 στους 2 δέχεται ότι μπορεί να ψηφίσει ψευδόμενο πολιτικό αν η άποψή του είναι σύμφωνη με τα συμφέροντά του, ενώ ένα 52% δηλώνει ότι “ποτέ δεν αλλάζει άποψη σε σημαντικά πολιτικά ζητήματα”. Έτσι, το κατά Kahneman - Tversky confirmation bias (“αυτό που με επιβεβαιώνει είναι αλήθεια”) μαζί με την αποδοχή του εύκολου, οδηγεί στην αποδοχή των Fake news.

 

Υπάρχουν λύσεις; Για τις επιχειρήσεις, να έχουν πάντα έτοιμη δυνατότητα διαχείρισης κρίσης, μήπως στοχευθούν. Γενικότερα, η προώθηση media literacy – π.χ. τι αξίζει να κάνουμε «share»; Ευρύτερα, να γίνουμε οι ίδιοι, συλλογικά, πιο απαιτητικοί από τα social media – και να προωθήσουμε, ιδίως στις νέες ηλικίες, την κριτική σκέψη.

 

Ανήφορος…

 

Αφήστε ένα σχόλιο