«Στην Αυστραλία Έλληνες βρίσκει κανείς παντού»

Δημοσιεύτηκε από economia 20/12/2017 0 Σχόλια ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ,

Οικονομική Επιθεώρηση, Δεκέμβριος 2017, τ. 965

Συνέντευξη στον Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

 

Ο Μπιλ Παπαστεργιάδης, πρόεδρος της μεγαλύτερης ομογενειακής Κοινότητας, μιλά στην Οικονομική

 

Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Μελβούρνης, ο Μπιλ Παπαστεργιάδης αντιπροσωπεύει μια νέα εκδοχή δραστηριοποίησης της ελληνικής ομογένειας, με έμφαση στην προσέλκυση του ενδιαφέροντος των νεότερων γενιών και την οικονομική αυτοδυναμία των δράσεων της Κοινότητας. Τον συναντήσαμε στην Αθήνα και του ζητήσαμε να μας ξεναγήσει στους διαδρόμους του ομογενειακού «σήμερα».

 

Κύριε Παπαστεργιάδη, δώστε μας πρώτα μια γενική παρουσίαση της Ελληνικής Κοινότητας της Μελβούρνης. Ποιοι είσαστε, με δυο λόγια;

 

Πρώτα απ’ όλα, είμαστε η μεγαλύτερη ομογενειακή Κοινότητα – και τούτο, όχι μόνο στην Αυστραλία…

 

Μεγαλύτερη από ποια άποψη;

 

Ω, από πλευράς δραστηριότητας, δράσεων και πρωτοβουλιών που διοργανώνουμε, αριθμού μελών. Η Μελβούρνη, ξέρετε, σήμερα έχει 300.000 Έλληνες.

 

Κάτι σαν διπλάσιους από την Πάτρα ή το Ηράκλειο δηλαδή. Πρόσφατοι ή παλιότεροι μετανάστες;

 

Είχαμε δύο διακριτά κύματα μετανάστευσης: το ένα μεταξύ 1951-52 και μέχρι ας πούμε το 1975. Το πρώτο αυτό κύμα σταμάτησε τότε και είχαμε αντιστροφή, παλιννόστηση προς την Ελλάδα: μεταξύ 1975 και 2005 είχαμε 120.000 δικό μας κόσμο που ζούσε στην Αθήνα. Πρόκειται για τον δεύτερο μεγαλύτερο αριθμό Αυστραλών που ζούσαν στο εξωτερικό – μετά το Λονδίνο. Τα στοιχεία αυτά, σημειώστε, τα έχω επίσημα από το αυστραλιανό Υπουργείο Μετανάστευσης. Το δεύτερο κύμα, τώρα, ξεκίνησε πριν από 6 χρόνια, όπως σίγουρα θα μαντεύετε.

 

Αυτό πόσο μεγάλο ήταν;

 

Υπολογίζεται γύρω στα 30.000 άτομα προς Αυστραλία συνολικά. Και απ’ αυτούς, οι 20.000 ήρθαν στη Μελβούρνη.

 

Σε συγγενείς; Σε ήδη υπάρχουσες επιχειρήσεις; Σε απλή αναζήτηση μιας ευκαιρίας;

 

Μείγμα, μείγμα ανθρώπων που θέλησαν να δοκιμάσουν την τύχη τους στη χώρα και άλλων που είχαν ήδη μια σχέση με Αυστραλία μέσω οικογενειακών δεσμών. Υπήρχαν, μην το παραβλέψετε, άνθρωποι με δικαιώματα ιθαγένειας, π.χ από μια γιαγιά ή έναν παππού, ή από γονείς, ή πάλι με δική τους γέννηση στην Αυστραλία, αλλά με γονείς που παλιννόστησαν – και οι ίδιοι, τώρα, επιχειρούν πάλι το άλμα.

 

Και τι δραστηριότητες ασκούν; Τι επιχειρούν να κάνουν;

 

Θα βρείτε κυριολεκτικώς τα πάντα! Θα βρείτε ανθρώπους σε επιχειρήσεις, σε εστιατόρια, θα βρείτε τραπεζίτες, θα βρείτε οικονομολόγους, θα βρείτε μηχανικούς, θα βρείτε δασκάλους. Η ανεργία στην Αυστραλία, βλέπετε, είναι 5,5%: πλήρης απασχόληση, με άλλα λόγια, άμα υπολογίσετε την ανεργία τριβής. Οπότε, η ζήτηση εργατικού δυναμικού είναι γενικευμένη: η Αυστραλία χρειάζεται νέους ανθρώπους, που να φέρνουν νέες ιδέες, νέα σχέδια, νέες προοπτικές.

 

Η δράση της Κοινότητας Μελβούρνης

 

Και η Κοινότητα με ποιο τρόπο δραστηριοποιείται σ’ αυτό το φόντο;

 

Η Κοινότητα διατηρεί 14 σχολεία πλέον. Τα 13 διδάσκουν ελληνικά μετά τις ώρες του κανονικού σχολείου, ενώ ένα Γυμνάσιο είναι πλήρες σχολείο, με 600-700 μαθητές σε ολοήμερη βάση: χτισμένο, πιστέψτε με, σε πολύ ωραίο μέρος, με λαμπρές εγκαταστάσεις. Δημιουργήσαμε όμως και 3 σχολεία για τα παιδιά του νέου κύματος μεταναστών, που δεν θα θέλαμε να χάσουν την επαφή με την ελληνική γλώσσα. Επιδιώκουμε μια σωστή ενσωμάτωση, χωρίς απώλεια της ταυτότητας. Βέβαια, αυτό σημαίνει σημαντική οικονομική επιβάρυνση για την Κοινότητα, αρκετών εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων: νέοι καθηγητές, νέα διδακτικά προγράμματα…

 

Και η χρηματοδότηση;

 

Από εμάς. Από την Κοινότητα. Αφού τα στήσαμε αυτά και εξασφαλίσαμε την επιτυχία τους, τότε προσεγγίσαμε την Πολιτειακή Κυβέρνηση της Βικτώριας και ζητήσαμε τη στήριξή της. «Ιδού τι δημιουργήσαμε. Δεν πρόκειται απλώς για μιαν ιδέα. Είναι κάτι το απτό, λειτουργεί. Τώρα στηρίξτε μας». Στο 15ώροφο κτήριο της Κοινότητας, που εγκαινιάστηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2014, θα συναντήσετε 300 μαθητές, παράλληλα με όλες τις άλλες δραστηριότητες Πολιτιστικού Κέντρου. Μαζί με τα θέματα εκπαίδευσης, έχουμε και τις δραστηριότητες Πρόνοιας.

 

Οι οποίες τι καλύπτουν;

 

Υπάρχει σύστημα επιδομάτων ανεργίας, υπάρχουν οικογενειακά επιδόματα. Στοχευμένα, βέβαια…

 

Το νέο κύμα μετανάστευσης, πώς το δεχθήκατε; Εσείς, η κυβέρνηση της Αυστραλίας, ο κόσμος;

 

Όταν ξεκίνησε εκείνο που περιέγραψα ως δεύτερο κύμα μετανάστευσης, πριν από 7 περίπου χρόνια, δεν αργήσαμε να συνειδητοποιήσουμε ότι έρχονταν με τουριστική βίζα και αμέσως αναζητούσαν δουλειά. Και έβρισκαν, δούλευαν. Αυτό όμως είναι παράνομο!

 

Διάρκεια της τουριστικής βίζας;

 

Τρεις μήνες – όμως οι περισσότεροι παρέμεναν και δούλευαν. Δεν πρόκειται δε μόνο για την παρανομία. Όταν είσαι εργαζόμενος σε τέτοια ανασφαλή βάση, υπόκεισαι σε εύκολη εκμετάλλευση – ακριβώς επειδή κάθε στιγμή μπορεί να απελαθείς. Αυτό, για μας, ήταν αδιανόητο στην Ελληνική Κοινότητα. Πήρα λοιπόν τηλέφωνο τον υπουργό Μετανάστευσης, ζήτησα επειγόντως συνάντηση μαζί του: «Δεν γίνεται να μην δοθεί μια λύση σ’ αυτό το ζήτημα, πρέπει να το σταματήσουμε. Χρειαζόμαστε μια σωστή συμφωνία».

 

Που ήταν;

 

Η καθιέρωση τουριστικής-εργασιακής βίζας (tourist-working visa). Με τέτοια βάση, μπορούν άνθρωποι να έρχονται για δύο χρόνια, ηλικίας κάτω των 35 ετών, και να δουλεύουν νόμιμα. Με πλήρη ασφαλιστικά και εργασιακά δικαιώματα. Και ύστερα, πρέπει να επαναπατρίζονται. Γιατί προσέξτε! Δεν είναι σωστό μια χώρα σαν την Αυστραλία να στραγγίζει –λόγω της κατάστασης ανάγκης– την αφρόκρεμα της Ελλάδας. Όμως, αν μπορεί η Αυστραλία να δώσει σε κόσμο από την Ελλάδα μιαν ανάσα για δύο χρόνια, αυτό είναι συγκεκριμένη προσφορά.

Σημειώστε ότι η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα της ΕΕ που δεν διέθετε παρόμοια διμερή συμφωνία με την Αυστραλία, η οποία να καλύπτει αυτό το κενό. Κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα διέθετε συμφωνία, η Ελλάδα όχι!

 

Ο λόγος;

 

Ενδεχομένως η Ελλάδα να θεωρούσε ότι θα κλεβόταν το εργατικό δυναμικό της. Πάντως ο υπουργός Μετανάστευσης επικοινώνησε μαζί μου, μετά από λίγο, να μου πει: «Μπιλ, χρειαζόμαστε τη βοήθειά σας, δεν μπορούμε να αποκαταστήσουμε επαφή με την Ελλάδα».

 

Πότε αυτά;

 

Πριν από περίπου 7 χρόνια. Και δείτε: η συμφωνία πέρασε από τη Βουλή των Ελλήνων πριν από δύο μήνες.

 

Ενώ από την αυστραλιανή Βουλή;

 

Ω, σ’ εμάς πέρασε από τη Βουλή πριν από εξίμισι χρόνια! Χρόνια, επαναλαμβάνω. Από τη στιγμή που το ζητήσαμε και συμφωνήθηκε, στην Αυστραλία χρειάστηκαν 6 μήνες. Εδώ, 6 χρόνια. Πάντως, είχα την υπόσχεση του Τέρενς Κουίκ να το περάσει – και το πέρασε. Πρόκειται οπωσδήποτε για εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο: στη Μελβούρνη και μόνο υπάρχουν πάνω από 30.000 Ιταλοί που εργάζονται με βίζα τουριστική-εργασίας. Χιλιάδες Ισπανοί, χιλιάδες Γάλλοι ή Γερμανοί – όχι όμως Έλληνες. Ήταν άδικο.

 

Να κάνω τώρα ένα λεπτό ερώτημα: πώς και η δική σας Κοινότητα είναι –όπως φαίνεται– αρκετά ενωμένη; Δεν την έχουν τέτοια φήμη οι ομογενειακές μας Κοινότητες…

 

Είμαστε αληθινή πρωτοτυπία! Ο Έλληνας Πρόεδρος της Δημοκρατίας μού το είχε πει αυτό: «Είσαστε αληθινή εξαίρεση». Η αλήθεια είναι ότι η γενιά των γονιών μας είχε δημιουργήσει εκατοντάδες μικρές Κοινότητες,  συνήθως αντιπροσωπευτικές των ιδιαίτερων πατρίδων προέλευσής τους. Τοπικισμός: Καστοριανοί, Κοζανίτες, Ηπειρώτες, ό,τι πεις! Ύστερα μάλωναν μεταξύ τους: οι Καλαματιανοί και μόνο είχαν 14 Κοινότητες στη Μελβούρνη. Εκατοντάδες Κοινότητες, εκατοντάδες κτήρια, χιλιάδες πρωτοβουλίες δεξιά και αριστερά.

 

Και;

 

Και πήραμε το ραβδί του προσκυνητή και τους επισκεφθήκαμε όλους, «πρέπει να δουλέψουμε μαζί». Διαπιστώσαμε όμως ότι η δεύτερη και τρίτη γενιά δεν ενδιαφέρονταν να συναντιούνται και να συνεργάζονται μόνο με Καστοριά ή Κοζάνη. Μόνο μια γενική ελληνική πρωτοβουλία τούς αφορούσε. Επίσης, το ενδιαφέρον τους το τραβούσαν σύγχρονες πρωτοβουλίες, σύγχρονες δράσεις. Έτσι αποκτήσαμε και το σύγχρονο 15ώροφο κτήριο της Κοινότητας: χρειαζόμασταν κάτι μοντέρνο, κάτι δυναμικό, λειτουργικό – και ενιαίο. Το παλιό κτήριο της Κοινότητας ήταν 3ώροφο, παλιό, γερασμένο: το κατεδαφίσαμε και μέσα σε 30 μήνες χτίστηκε το καινούργιο.

 

Κόστος;

 

Κοντά στα 15 εκατομμύρια. Προσοχή όμως! Γιατί μαζί με το νέο κτήριο, είχαμε και δραστηριότητες αντίστοιχα σύγχρονες. Έχουμε σεμινάρια για την ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό πολιτισμό (αρχαίο και σύγχρονο), με πρώτης ποιότητας εισηγητές, απ’ όλο τον κόσμο (κάπου 40 κάθε χρόνο). Όχι μόνο Έλληνες. Διεθνείς προσωπικότητες. Η συμμετοχή δωρεάν– και όλα αυτοχρηματοδοτούμενα, από την Κοινότητα.

Έχουμε Φεστιβάλ Κινηματογράφου (3 εβδομάδων), με προσέλευση 14.000 ατόμων. Ζητήσαμε επιπλέον απ’ όλα τα σχολεία να υποβάλουν μια ταινία, κι έτσι κάνουμε μια διαγωνιστική διαδικασία. Έχουμε επίσης Φεστιβάλ Συγγραφέων, με μετάκληση σημαντικών συγγραφέων απ’ όλο τον κόσμο. Πέρσι οργανώσαμε μεγάλο Συνέδριο Βυζαντινών Σπουδών, κάθε χρόνο έχουμε Συμπόσια – ανοιχτά σε κάθε Αυστραλό, όχι μόνο στην ελληνική ομογένεια. Επίσης, μην ξεχάσω το Συνέδριο Καβάφη. Τέλη Νοεμβρίου, φέτος, έχουμε Συνέδριο Ιατρικού Τουρισμού στη Μελβούρνη.

 

Πόσος κόσμος δραστηριοποιείται σε όλα αυτά;

 

Εκατοντάδες άνθρωποι, κυριολεκτικά. Μιλάμε για τους εθελοντές. Όσο για μόνιμο προσωπικό, η Κοινότητα Μελβούρνης απασχολεί πάνω από 500 άτομα, κυρίως δασκάλους και καθηγητές. Α, ναι, μην ξεχάσω το Φεστιβάλ Κουζίνας (σύγχρονης, παραδοσιακής, ακόμη και αρχαίας) με τους καλύτερους σεφ της Αυστραλίας να προσέρχονται, μαζί και με τα παραδοσιακά ελληνικά εστιατόρια. Πάντως, ένα είναι βέβαιο: με την ευρύτητα των δραστηριοτήτων που προσπάθησα να σας δείξω, μ’ αυτήν κρατούμε το ενδιαφέρον της επόμενης γενιάς. Καλοί οι παραδοσιακοί χοροί, καλές και οι ταβέρνες, όμως οι νέοι θέλουν κυρίως άλλα.

Όσο για τη διδασκαλία των ελληνικών, έχουμε νέα ελληνικά για τα παιδιά που θέλουν να κρατήσουν κάτι από την παράδοση, έχουμε τη διατήρηση των ελληνικών στα παιδιά του νέου κύματος μεταναστών, έχουμε ακόμη και αρχαία αλληνικά – σε καλό επίπεδο. Έχουμε όμως και διδασκαλία ελληνικών για το ευρύτερο κοινό Αυστραλών…

 

Από πού κι ως πού αυτό το ενδιαφέρον;

 

Πρώτα-πρώτα, οι μεικτοί γάμοι. Πολλοί μεικτοί γάμοι! Ύστερα, ξέρετε, πολλές φορές όσοι Αυστραλοί οργανώνουν ταξίδι στην Ελλάδα θέλουν να έχουν μια πρώτη γνώση της γλώσσας, για καλύτερη επαφή. Όπως, ενδιαφέρον υπάρχει και για τη θεατρική ομάδα που έχουμε και λειτουργούμε.

Σημειώστε και το άλλο: καθώς η Μελβούρνη είναι μια ταχύτατα αναπτυσσόμενη πόλη (100.000 νέοι κάτοικοι κάθε χρόνο, σε μια πόλη κάπου 5 εκατομμυρίων, ήδη), δημιουργούμε 3 νέα σχολεία στα αναπτυσσόμενα προάστια. Είδαμε τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής, «Ποιος μιλάει ελληνικά, πού;» και προχωρούμε σε δημιουργία νέων σχολείων.

 

Ένα παραδοσιακό ερώτημα: αισθάνεται η ελληνική ομογένεια της Αυστραλίας την ανάγκη να «δώσει πίσω κάτι» στην Ελλάδα;

 

Κοιτάξτε, εγώ ο ίδιος συμμετέχω στο Hellenic Initiative, στο πλαίσιο του οποίου για παράδειγμα χρηματοδοτήσαμε τη μετάκληση 30 Ελλήνων στην Αυστραλία για εξάμηνη απασχόληση – σε δουλειές μηχανικού, ή πάλι στα τραπεζικά. Επίσης, συγκεντρώσαμε ένα εκατομμύριο δολάρια για μεγάλες φιλανθρωπικές πρωτοβουλίες (όπως το «Μπορούμε») ως συνεισφορά στη μάχη που γίνεται στην Ελλάδα κατά του κοινωνικού αποκλεισμού. Διατηρούμε στενές σχέσεις με ελληνικές ΜΚΟ, κρατούμε όμως στενή επαφή και με την κυβέρνηση.

 

Από άμεσες ξένες επενδύσεις από Αυστραλία προς Ελλάδα;

 

Δείτε, είχα επαφές με όλους τους αρμοδίους υπουργούς σε μια προσπάθεια να ανακινήσουμε επενδυτικό ενδιαφέρον. Να σημειώσω όμως ότι ακόμη δεν υπάρχει διμερής συμφωνία για την αποφυγή διπλής φορολογίας…

Τον Νοέμβριο οργανώσαμε roadshow, στο οποίο κυβερνητικά στελέχη και επιχειρηματίες από την Ελλάδα παρουσίασαν τις ευκαιρίες που πλέον προσφέρει η χώρα. Γιατί, μέχρι τώρα, ό,τι υπάρχει από επένδυση είναι σπίτια ή διαμερίσματα που αγοράζουν Έλληνες μετανάστες πίσω στην πατρίδα.

 

 

Εγγραφείτε τώρα για απεριόριστη πρόσβαση στην Οικονομική Επιθεώρηση

 

ή

 

Αγοράστε το τεύχος Δεκεμβρίου 2017