Η εκπαίδευση είναι το μεγάλο αναξιοποίητο όπλο της Ελλάδας

 

Δύο θέματα που αφορούν τη σύσφιξη των σχέσεων του απόδημου Ελληνισμού με την Ελλάδα και τη δημιουργία προϋποθέσεων για την προώθηση των ελληνικών πανεπιστημίων σε παγκόσμιο επίπεδο πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα τόσο για τη Διασπορά όσο και για την Ελλάδα.

Η Ελλάδα, με την πλούσια ιστορία και τον πολιτισμό της, θα πρέπει να δώσει έμφαση σε ένα μεγάλο αναξιοποίητο όπλο που διαθέτει – και που δεν είναι άλλο από την εκπαίδευση. Ήρθε η ώρα με τη δημιουργία και λειτουργία διαφόρων προγραμμάτων να αξιοποιήσει τις ανθρωπιστικές σπουδές, βοηθώντας την οικονομία και την επιρροή της παγκοσμίως.

Ο τομέας της εκπαίδευσης μπορεί να αναδειχθεί ισχυρότερος ακόμα και από τον τουρισμό για την Ελλάδα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Αυστραλία. Ελληνοαυστραλοί πανεπιστημιακοί, όπως ο καθηγητής Αναστάσιος Τάμης, επισημαίνουν το γεγονός αυτό, σημειώνοντας ότι η λειτουργία αγγλόγλωσσων τμημάτων, παράλληλα με τα ελληνόγλωσσα Τμήματα φυσικών επιστημών, τεχνολογίας, ιατρικής, αρχιτεκτονικής, θα έχουν ως αποτέλεσμα να ενισχυθεί ο τομέας της προσφερόμενης παιδείας σε αλλόγλωσσους, ομογενείς και φιλέλληνες, γεγονός που θα απογειώσει οικονομικά τα ελλαδικά πανεπιστήμια και την ελληνική οικονομία.

Η Αυστραλία πριν από την πανδημία του κορονοϊού, το 2018, είχε εισόδημα 32 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την εξαγωγή της παιδείας της σε 700.000 αλλοδαπούς φοιτητές.

O Βασίλης Παπαστεργιάδης με τον υπουργό Υγείας της Αυστραλίας, Γκρεγκ Χαντ

Όπως η Αυστραλία, η Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί σε παγκόσμιο εκπαιδευτικό προορισμό, καθώς έχει όλες τις απαιτούμενες δυνατότητες, αλλά και τον πολιτιστικό πλούτο από την αρχαία Ελλάδα ως σήμερα. Συνδέοντας το αρχαίο με το σύγχρονο μπορεί να ενισχύσει της ανθρωπιστικές σπουδές και να προσελκύσει αλλοδαπούς, ομογενείς και φιλλέληνες φοιτητές στην Ελλάδα, ενισχύοντας σημαντικά την οικονομία.

Χαρακτηριστική περίπτωση είναι οι προσπάθειες που καταβάλλει η Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης, της οποίας είμαι πρόεδρος. Η Κοινότητα έχει άμεση σχέση με την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μέσα από τα 15 απογευματινά σχολεία που λειτουργεί, καθώς επίσης και το ημερήσιο σχολείο της Aphington Grammar. Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, η Κοινότητα συνεργάζεται και με το πρόγραμμα Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου La Trobe. Μαζί έχουμε προβάλει τα μοναδικά Αρχεία Δαρδάλη της ελληνικής Διασποράς με διαλέξεις, στόχος των οποίων είναι να αξιοποιήσουμε αυτόν τον θησαυρό που εξιστορεί, μέσα από αντικείμενα όπως φωτογραφίες, επιστολές, εφημερίδες, παλιές ελληνικές ταινίες και πολλά άλλα, τη μεταπολεμική μετανάστευση των Ελλήνων στην Αυστραλία. Επίσης, φέτος θα συμβάλουμε σε έρευνα του προγράμματος γύρω από τη χρήση της ελληνικής γλώσσας στη Μελβούρνη.

Στα κόκκινα φωταγωγήθηκε το κτίριο της Ελληνικής Κοινότητας Μελβούρνης για να τιμηθεί η επέτειος της 19ης Μαΐου, Ημέρας Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου

Σαν Κοινότητα σύντομα δημιουργούμε με το Πανεπιστήμιο Μελβούρνης μια νέα Έδρα Μελετών Ελληνικής Διασποράς και Κοσμοπολιτισμού. Θα προσφέρει έναν κόμβο μέσω του οποίου μπορεί να δημιουργηθεί ένα βιώσιμο δίκτυο ροής πληροφοριών.

Στις δράσεις της Κοινότητας συμπεριλαμβάνονται και οι ακόλουθες:

  • Προωθούμε μαζί με το Πανεπιστήμιο La Trobe τα πανεπιστημιακά προγράμματα της Ελλάδας που προσφέρονται στα αγγλικά.
  • Φιλοξενούμε Έλληνες εκπαιδευτικούς στις διαλέξεις που διεξάγουμε κάθε χρόνο ως μέρος της σειράς σεμιναρίων Ελληνικής Ιστορίας και Πολιτισμού της Κοινότητας. Αλλά, γενικά, δεν υπάρχει αντίστοιχο ενδιαφέρον από τα ελληνικά πανεπιστήμια.
  • Ξεκινήσαμε μια συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης καισυγκεκριμένα στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος migrant. Ο πλήρης τίτλος του προγράμματος αυτού είναι «Σχεδιασμός της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας σε παιδιά νεομεταναστών με αφετηρία τις πρακτικές ψηφιακού γραμματισμού τους». Στόχος του προγράμματος είναι η διαμόρφωση συγκεκριμένων προτάσεων για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση εκτός Ελλάδος, που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες του σημερινού ψηφιακού κόσμου. Οι συνεντεύξεις με παιδιά και γονείς από τα σχολεία μας ελληνικών ως πρώτης γλώσσας έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.
  • Πριν από λίγα χρόνια πραγματοποιήσαμε μια πολύ σημαντική συνεργασία με το Ινστιτούτο Νεοελληνικής γλώσσας, «Ίδρυμα Μανώλη Τριανταφυλλίδη», όπου διοργανώθηκε ένα μεγάλο επιμορφωτικό πρόγραμμα. Το πρόγραμμα είχε διάρκεια 9 ημερών και πραγματοποιήθηκε στην Ελληνική Κοινότητα. Απευθυνόταν σε όλη την εκπαιδευτική κοινότητα της Μελβούρνης (όχι μόνο στους εκπαιδευτικούς των δικών μας σχολείων).

Εκπαιδευτική παράσταση της ελληνικής κοινότητας Μελβούρνης

Ως πρόεδρος της Κοινότητας συμμετείχα πρόσφατα σε μια διαδικτυακή ημερίδα του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Παιδείας, όπου έκανα διάφορες προτάσεις. Μεταξύ άλλων πρότεινα:

  • Να ιδρυθούν και να λειτουργήσουν στην Κρήτη, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη Κέντρα Σπουδής και Μελέτης του Απόδημου Ελληνισμού, ως πανεπιστημιακά μορφώματα, σε επίπεδο προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών. Τα Κέντρα αυτά θα αποτελούν διαρκείς εστίες συμμετοχικής και διαδραστικής συνεργασίας με τον Ελληνισμό της Διασποράς και τους φιλέλληνες, άτομα και ιδρύματα. Αυτήν την εποχή δεν λειτουργεί σε κανένα ελλαδικό πανεπιστήμιο έστω ένας Τομέας ή ένα Τμήμα Σπουδής και Μελέτης του Απόδημου Ελληνισμού.
  • Να λειτουργήσουν διακρατικές, διαπανεπιστημιακές συμφωνίες με τα πανεπιστήμια στις χώρες υποδοχής Ελλήνων εποίκων και φιλελλήνων, που να προβλέπουν πέρα από την ανταλλαγή προσωπικού, και φοιτητών, τρίμηνα ή εξάμηνα φοίτησης σε ελλαδικά πανεπιστήμια, με πλήρη και ισότιμη βαθμολογική αξιολόγηση και πίστωση του εξαμήνου των φοιτητών στα Τμήματα των πανεπιστημίων των χωρών υποδοχής τους. Η διαπανεπιστημιακή αυτή ρύθμιση τριμηνιαίας ή εξαμηνιαίας φοίτησης, πέρα από τα οικονομικά οφέλη για τα ελλαδικά πανεπιστήμια, θα δημιουργήσει μια τεράστια δεξαμηνή υποψήφιων σπουδαστών, Ελλήνων και φιλελλήνων.
  • Να αναληφθεί συντονισμένη και συστηματική πολιτιστική επίθεση από πλευράς των ελληνικών πανεπιστημίων με ειδικά ετήσια ή διετή προγράμματα σπουδών ως Τομείς ή Προγράμματα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού στα ελλαδικά πανεπιστήμια, ώστε να προσελκύουν ομογενείς και αλλογενείς φοιτητές.
  • Να ενισχυθούν οι ανθρωπιστικές σπουδές των ελλαδικών πανεπιστημίων, ιδιαίτερα σε μια εποχή που τα πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο έχουν απαξιώσει τις ανθρωπιστικές σπουδές και έχουν ευτελίσει τη σημασία τους.
  • Να ενισχυθεί το «Πρόγραμμα Παιδεία Ομογενών» (1997-2008), του Πανεπιστημίου Κρήτης, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα να φέρει ολόκληρη την ελληνική Διασπορά στην Ελλάδα. Δεκάδες χιλιάδες εκπαιδευτικοί, μαθητές, εκπρόσωποι φορέων εκπαίδευσης και κοινοτήτων είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τα ελλαδικά πανεπιστήμια και να επιστρέψουν στις χώρες υποδοχής τους ως πρεσβευτές της Ελλάδας και του πολιτισμού της.
  • Να ενισχυθούν οι σχέσεις για την ανάπτυξη ερευνητικών πρωτοβουλιών. Το επόμενο βήμα είναι να επισημοποιήσουμε αυτούς τους εκτεταμένους συνδέσμους και δίκτυα.

Η παρέλαση της 25ης Μαρτίου

Η Ελλάδα θα πρέπει να δημιουργήσει μικρής διάρκειας προγράμματα διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας σε ομογενείς και αλλοδαπούς τουρίστες, για να εξαπλώσουμε τη γλώσσα μας και να προσελκύσουμε τουρίστες. Τέτοια προγράμματα λειτουργούν σε πολλά πανεπιστήμια παγκοσμίως, π.χ. σε ιταλικά ιδρύματα, όπως το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, για τη διδασκαλία των ιταλικών.

Στιγμιότυπο από εκπαιδευτική παράσταση της ελληνικής κοινότητας Μελβούρνης

Η εκπαίδευση είναι το μεγάλο αναξιοποίητο όπλο της Ελλάδας. Καθιστώντας τη χώρα μας έναν εκπαιδευτικό προορισμό θα ενισχυθεί η ελληνική οικονομία τα μέγιστα. Μαζί με τον τουρισμό και την ανάπτυξη άλλων τομέων, θα μπορέσει να ανακάμψει και να αντιμετωπίσει τα οικονομικά της προβλήματα. Η Ελλάδα ήταν κάποτε το κέντρο των γραμμάτων, των τεχνών, των επιστημών και του πολιτισμού. Γιατί όχι και τώρα;