Η γνησίως δύσκολη σχέση Αστυνομίας – Δικαιοσύνης

Του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Δεν ήταν καθόλου απλή/διεκπεραιωτική, σίγουρα όχι «ενημερωτική», η κίνηση του Υπουργού Δημοσίας Τάξεως («Προστασίας του Πολίτη» για όσους θέλουν να μένουν στις επίσημες τιτλοφορήσεις, όμως η επιστροφή σε παλιές, δοκιμασμένες νοοτροπίες σαφώς φέρνει ορολογική αναπαλαίωση) να παραδώσει στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου φάκελο με 500 «τουλάχιστον» ονόματα ανθρώπων  («ποινικών») οι οποίοι είχαν συλληφθεί, οδηγηθεί στην Δικαιοσύνη, καταδικαστεί «αλλά κυκλοφορούν ελεύθεροι» – και να γίνει η κίνηση αυτή βούκινο, αντικείμενο επικοινωνιακής καμπάνιας…

Το πολυσέλιδο αυτό υπόμνημα/διευθυνσιογράφο, αφού περιελάβανε σύμφωνα με την μηντιακή διακίνηση στοιχεία όχι απλώς ονομάτων, αλλά και διευθύνσεων και οργανώσεων, με την διευκρίνηση ότι καλύπτεται το διάστημα από το 2008 μέχρι σήμερα (να υποθέσει κανείς ότι καλύπτεται η εποχή «μετά Γρηγορόπουλο», ή τι;), καθώς και τα εγκλήματα των αναφερομένων – από συμβόλαια θανάτου μέχρι μαστροπεία, από δολοφονίες μέχρι ναρκωτικά –  κάτι πάει να πει στην Δικαιοσύνη. Δεν διανοείται η γραφίδα μας να σύρει τις λέξεις «κάτι πάει να υποδείξει», καθώς η Δικαιοσύνη δεν δέχεται υποδείξεις από την Εκτελεστική Εξουσία, και μάλιστα από την αιχμηρή εκδοχή της Δημοσίας Τάξεως: ο πολύπειρος Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, με επιπλέον πλαισίωση του Μαξίμου από ανθρώπους όπως ο Τάκης Πικραμμένος ή ο Γιώργος Γεραπετρίτης, δεν γίνεται να μην το συνειδητοποιεί.

Οπότε… ο ένας μήνας που έχει περάσει χωρίς να υπάρξει πρόοδος στην διαλεύκανση της δολοφονίας του (δημοσιογράφου) Γιώργου Καραϊβάζ, ή πάλι η συσσώρευση  σε διάστημα  ημερών εγκλημάτων υψηλής ορατότητας όπως η ακραίας βίας δολοφονία της 20χρονης ΚαρολάΙν στα Γλυκά Νερά, ή και ο δίκην εκτελέσεως, στο περιβάλλον της «νύχτας», φόνος του εδώ και 10 χρόνια κατηγορούμενου Μιχ. Καπίρη/«Κεφάλα», όλα αυτά δημιουργούν νευρικότητα. Όπως ακραία νευρικότητα δημιουργούν και υποθέσεις όπως του τηλεαστέρα Φουρθιώτη – όπου η αρχή διαλεύκανσης ήρθε βέβαια με καταγγελία και εγκαταλειφθέντα στοιχεία (το καλάσνικοφ και κάλυκες που βρέθηκαν). Πολιτικά κατανοητά, αυτά, και ανθρώπινα. Άλλωστε η γενική αίσθηση μειωμένης ασφάλειας με την διάχυτη και ανερχόμενη εγκληματικότητα αποτελεί εντεινόμενο πρόβλημα εδώ και χρόνια.

Η επίσημη ερμηνεία της κίνησης Χρυσοχοΐδη προς Βασίλη Πλειώτα (αυτός είναι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου) είναι να βοηθηθεί η πιο συστηματική ποινική διερεύνηση του οργανωμένου εγκλήματος και η ενίσχυση της συνεργασίας με τις (κατά τόπους) Εισαγγελίες για ορθολογικότερη αξιολόγηση των εκκρεμών υποθέσεων.

Έτσι διατυπωμένη, η κίνηση αυτή μπορεί να ακούγεται μέχρι και πειστική. πλην όμως, στην τελευταία περίοδο – όχι δε αποκλειστικά αυτής της διακυβέρνησης – η δημόσια παρουσία συνδικαλιστών της Αστυνομίας στα κανάλια (όπου, για καλό ή για κακό, διαμορφώνεται εν πολλοίς το κοινό αίσθημα) έχει δώσει την εικόνα μιας Αστυνομίας η οποία διενεργεί συλλήψεις, πλην όμως η Δικαιοσύνη είτε αθωώνει, είτε χρονοτριβεί, είτε χάνεται κάτω από τον όγκο των υποθέσεων, είτε ακόμη-ακόμη καταδικάζει πλην «η νομοθεσία» αφήνει τους περισσότερους εγκληματίες ελεύθερους σε σύντομο διάστημα. Αυτή η δημιουργία εντυπώσεων δεν τραυματίζει απλώς το κύρος της Δικαιοσύνης, στρεβλώνει και την πραγματικότητα της ποινικής διαδικασίας.

Η δουλειά της Αστυνομίας είναι να ερευνά, να διώκει, να αποκαλύπτει, να βρίσκει στοιχεία, να καταρτίζει δικογραφίες. Προσοχή στο τελευταίο! Από κει και πέρα, όταν υπάρξει κύρια ανάκριση οι δικογραφίες «βαραίνουν». Πάντως, όταν πλέον οι υποθέσεις φθάνουν στα ακροατήρια, οι συνθέσεις των Δικαστηρίων δεν αποφαίνονται (όπως η κοινή γνώμη οδηγείται να πιστέψει) αν οι κατηγορούμενοι είναι καλοί ή κακοί ή φρικτοί, αν τα εγκλήματα που τους αποδίδονται είναι κοινωνικής απαξίας ή ακραίας σκληρότητας: κρίνουν αν συγκεκριμένες πράξεις που περιγράφονται στα κατηγορητήρια συνδέονται, με αποδείξεις που θα αχθούν ενώπιον του δικαστηρίου, με τους συγκεκριμένους κατηγορουμένους. Τίποτε άλλο.  Όταν τα κατηγορητήρια δεν έχουν αξιοπιστία, όταν το προσαγόμενο υλικό (ή οι μαρτυρίες: οι μαρτυρίες οργάνων της τάξεως, στην δικαστηριακή μας πραγματικότητα, έχουν μιαν τάση να θυμίζουν κείμενο με καρμπόν, πράγμα που τραυματίζει την αξιοπιστία) δεν πείθει, τότε το Δικαστήριο δεν μπορεί παρά να αθωώνει.

Το πολλές φορές τηλεοπτικά φιλοξενούμενο «εμείς τους συλλαμβάνουμε, εκείνοι τους αφήνουν ελεύθερους» λειτουργεί δηλητηριαστικά. Υποσκάπτει την Δικαιοσύνη. [Στο φρικτότερο των εγκλημάτων, την τραγωδία των ανθρώπων που κάηκαν ζωντανοί στην Marfin, δεν είναι αλήθεια ότι «δεν απονεμήθηκε δικαιοσύνη». Το έγκλημα αυτό έφθασε στο ακροατήριο με τόσο ατελή στοιχεία που οδήγησαν σε αθώωση, εν μέσω γενικευμένης απορίας]. Όταν μάλιστα τηλεοπτικά έμπειροι – η συνεχής παρουσία στα κανάλια δημιουργεί εμπειρία! – εκφραστές της αστυνομικής αλήθειας, μετά από εγκλήματα όπως των Γλυκών Νερών, θεωρούν χρήσιμο να εξηγούν «τα λάθη» που έκαναν οι δολοφόνοι και να θεωρούν ζήτημα ωρών τις συλλήψεις, την ώρα που υποτίθεται ότι κορυφώνονται οι έρευνες, τότε το πράγμα ξεφεύγει. Η επικήρυξη των 300.000 ευρώ παραπέμπει περισσότερο σε αίσθηση αδιεξόδου (και κατευνασμού της κοινής γνώμης: τα 24ωρα περνούν από την δολοφονία Καραϊβάζ, όπου υπουργός και πρωθυπουργός διακήρυξαν πανστρατιά…).

Ας περιμείνουμε, λοιπόν, να δούμε τι θα απογίνει και με τον φάκελο Χρυσοχοΐδη προς Πλειώτα. Όπως και ας περιμείνουμε τι θα γίνει στο άλλο μέτωπο: της διεκδίκησης βαρύτερων ποινών για τα – να τα λέμε με το όνομά τους… – εγκλήματα που συνταράσσουν την κοινή γνώμη. [Εδώ, μια πρόταση: ας δει κανείς τι ακριβώς απέδωσαν οι βαρύτερες ποινές, μέχρι και η ποινή του θανάτου, σε χώρες όπως οι ΗΠΑ όπου διατηρείται. Θεωρεί κανείς αληθινά ότι η εγκληματικότητα στις ΗΠΑ έχει καλύτερη εικόνα; Βέβαια… στην Ρωσία ή την Κίνα η κατάσταση είναι υπό έλεγχο, αλλά ειλικρινά ελπίζει κανείς να μην προβληθεί αυτό το πρότυπο]. Και ας ελπισθεί ότι δεν θα προχωρήσει η άλλη δημόσια συζήτηση, περί επιτρεπτής οπλοφορίας για να ασκείται το δικαίωμα άμυνας, που κάποια στιγμή πήγε να μπουσουλήσει και εδώ. [ Πάλι μια ματιά στην εμπειρία των ΗΠΑ, την πραγματική κι όχι την φαντασιακή, θάκανε καλό στους θερμοκέφαλους].

Αφού λοιπόν ο Μιχ. Χρυσοχοΐδης ολοκληρώσει την παράδοση φακέλων στης Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, ας στραφεί και στην ποιότητα του προανακριτικού έργου – διαχρονικά.