Η μελαγχολία της έναρξης των εορτασμών για την 200ετηρίδα

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Όλοι οι επίσημοι εορτασμοί φέρνουν μέσα τους μια μελαγχολία. Ο δε εορτασμός επετείων το έχει διπλά αυτό το χαρακτηριστικό: το παγωμένο του επίσημου έρχεται να συνδυαστεί με την τεχνητή επετειακότητα – το βλέπαμε κάθε χρόνο με την επαναλαμβανόμενη συζήτηση για το πότε ξεκίνησε το Εικοσιένα: η κίνηση του Αλεξάνδρου Υψηλάντη στο Γαλάτσι της Μολδοβλαχίας (τον Φεβρουάριο) δεν μπορούσε να ενσωματωθεί από το Ελλαδοκεντρικό αφήγημα. η δοξολογία των Μανιατών στους Ταξιάρχες της Αερόπολης (17 Μαρτίου) απλώς καταγράφηκε. η συγκρότηση «Μεσσηνιακής Γερουσίας» και η «Επιστολή προς τις Ευρωπαϊκές Αυλές» δια χειρός Πετρόμπεη στην Καλαμάτα (23 Μαρτίου) κάπως περισσότερο. Πάντως η Αγία Λαύρα με τον Παλαιών Πατρών Γερμανό και η 25η Μαρτίου (και τον Ευαγγελισμό, άλλωστε, νέο μήνυμα νέας ζωής…) εγκαταστάθηκε στην συλλογική μνήμη. Σε λίγες μέρες, θα το ξαναζήσουμε.

Όμως… ακόμη πιο μελαγχολικά λειτουργεί η επισημότητα της 200ετηρίδας: η προσδοκία να αποτυπωθεί η παρουσία των Δυνάμεων/των Τριών Ναυάρχων του Ναυαρίνου στις τελετές της 25ης Μαρτίου (οι ΗΠΑ το 1821 δεν ήταν Δύναμη, όσο κι αν είχαν έναν Φιλελληνισμό να επιδείξουν, οπότε η αδυναμία της Ελλάδας του 2021 να απευθυνθεί στην ηγεσία Τζο Μπάιντεν-Κάμαλα Χάρις για συμβολική τους παρουσία δεν πλήγωσε…) περνάει από χίλια κύματα. Η Ρωσική παρουσία ψαλιδίσθηκε, μετά από την κάπως απότομη άρνηση Πούτιν, σε Μιχαήλ Μισούσκιν Πρωθυπουργό («Υπουργό του Κράτους» κατά την επίσημη προσαγόρευση) της Ρωσικής Ομοσπονδίας εδώ και δυο μήνες. Η Γαλλική παρουσία «έχασε» τον Εμμανουέλ Μακρόν (και την Μπριζίτ Μακρόν άλλωστε), καθώς κρίθηκε ότι δεν ήταν ευπρεπές να ταξιδέψει ο Πρόεδρος εκτός Γαλλίας σε μέρες αυστηροποίησης του εκεί lock-down: στην Γαλλία δεν υπάρχει Πολιτική Προστασία να εκδίδει άδειες κυκλοφορίας του Προέδρου κατ’ εξαίρεσιν για σπουδαίο λόγο, οπότε θα αρκεσθούμε στην υπουργό Αμύνης Φλοράνς Παρλύ. Η Βρετανική παρουσία έχει την ιδιαίτερη λάμψη του Πρίγκηπα της Ουαλίας Καρόλου, μάλλον μετά της Καμίλλας Δούκισσας της Κορνουάλης. η Βασίλισσα Ελισάβετ δεν κάνει, ούτως ή άλλως, λόγω ηλικίας ταξίδια εξωτερικού, οπότε ο Διάδοχος του βρετανικού θρόνου την αντιπροσωπεύει με ό,τι σημαίνει αυτό σε. τελετουργική επισημότητα. (Μόνον μην παρουσιάσει επιδείνωση η υγεία του Φιλίππου, Δούκα του Εδιμβούργου και συζύγου της Βασίλισσας και μας λείψει και ο Κάρολος – στενός άλλωστε φίλος της Γιάννας και του Θόδωρου Αγγελόπουλου).

Ο εορτασμός των επισήμων – που θα περιλάβει και επίσκεψη στην ανακαινισμένη Εθνική Πινακοθήκη/Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, με φρέσκια επέκταση από δωρεά Ιδρύματος Σταύρου Νιάρχου (αμφιλεγόμενη, ήδη) που φιλοξενεί ειδική εκθεσιακή πρωτοβουλία 200ετηρίδας – θα έχει ως κεντρικό αρμό την (στρατιωτική) παρέλαση. Εδώ, η μελαγχολία έρχεται να λειτουργήσει διπλά. Η κατάσταση των ΕλληνοΤουρκικών θα δώσει στην δομή της παρέλασης μιαν πικρή επικαιρότητα – η παρουσία της Φλοράνς Παρλύ, των Rafale και παρολίγον των Belh@arra και του συμφώνου αμοιβαίας συνδρομής παρομοίως! – καθώς ακριβώς μετά την εκδήλωση, ο Έλληνας Πρωθυπουργός θα συμμετάσχει (διαδικτυακά, πάλιν λόγω Covid) στην Κορυφή της 25ης/26ης Μαρτίου με περιορισμένες προσδοκίες για τα ΕυρωΤουρκικά. Κυρίως όμως, η συνεχιζόμενη έξαρση της πανδημίας του κορωνοϊού δεν θα επιτρέψει ούτε καν συμβολική συμμετοχή του κόσμου («του λαϊκού στοιχείου» θα έλεγαν οι παλιοί…). μάλιστα, είναι τέτοιο το κλίμα, ώστε δεν φαίνεται να χρειαστεί καν αστυνόμευση της παρέλασης «ενώπιον επισήμων και κενού».

Πάντως, ενώ αρκετά χλωμά και συγκρατημένα ξεκινούν ανά την Ελλάδα εορταστικές/επετειακές εκδηλώσεις, την γνήσια σύνδεση των Ελλήνων του 2021 με την παράδοση 200 χρόνων ερίδων και διχασμών, αντιπαραθέσεων και ωστόσο επιβίωσης και συνέχειας, την ζούμε πλέον σε κάθε στροφή. Το εξώφυλλο του ΒΗΜagazino το οποίο απεσύρθη εσπευσμένως γιατί παρίστανε ως ήρωες του Εικοσιένα Μητσοτάκη-Γιάννα-Μακρόν-φον ντερ Λάιεν κλπ. (με κραυγές και οιμωγές όχι ως κακογουστιά ή ελαφρότητα, αλλ’ ως προσβολή των ιερών και οσίων), ή πάλιν η αντικατάσταση της αντεστραμμένης Γαλανόλευκης στον πίνακα του Βρυζάκη (γαλανός σταυρός σε λευκό φόντο) από την πολύχρωμη σημαία της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας που θεωρήθηκε σχεδόν ιεροσυλία (σε μια εποχή που η Κυβέρνηση σεμνύνεται για τα ΛΑΟΤΚΙ μέλη της αλλά και φέρνει Επιτροπή για Εθνική Στρατηγική για την Ισότητά τους), δεν είναι παρά αιχμές μιας ατμόσφαιρας αντίθεσης/αντιπαραθετικότητας/ καυγά με-λυμένο-το-ζωνάρι. Ατμόσφαιρας που ακριβώς παραπέμπει σε έναν εθνικό ελεύθερο (;) βίο ο οποίος πορεύεται από διχασμό σε διχασμό.

Η ατμόσφαιρα πανηγυριού/από κοινού εορτασμού των 200 χρόνων, ούτως ή άλλωστε υπονομεύθηκε με την βοήθεια του κορωνοϊού. Το ενδεχόμενο της ανάδειξης της κοινής πορείας, μιας πορείας έντασης , κινδύνων, προκλήσεων και  διαφωνιών, πορείας ωστόσο ανθρώπων με κοινές αναγωγές επί 200 χρόνια κρίσεων, πορείας ανθεκτικότητας και επιμονής, επίσης απωθείται με το κλίμα ανέμελου διχασμού που βαθαίνει. Η ίδια η φιγούρα της Γιάννας Αγγελοπούλου, αλλά και η   (διόλου ομοιόμορφη) Επιτροπή του «Ελλάδα 2021» την μια επικρίνονται, την άλλη διακωμωδούνται. «Και η Ελλάς, Ελλάς!».