Η σκιά του διδύμου Λιβανού-Δούκα, η στήριξη για την πανδημία, ο ESM – και το μεθαύριο

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Αν – ΑΝ – κάποια στιγμή στα επόμενα χρόνια (ας πούμε στα επόμενα 3 χρόνια, ώστε να «χωρούν» και δυο και τρεις εκλογικές αναμετρήσεις στο διάστημα αυτό) επανακάμψει το πρόβλημα του Ελληνικού δημόσιου χρέους, αν δηλαδή – ΑΝ – οι αγορές «ανακαλύψουν» ότι ένα χρέος ακόμη και στο 180% του ΑΕΠ αντί του 207% σε μια χώρα με επανεμφανισθέντα δίδυμα ελλείμματα (δημοσιονομικό και ισοζυγίου) είναι προβληματικό, τότε το Ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι δεν θα στραφεί με ψυχρότητα απέναντι στην Ελλάδα της εποχής εκείνης. Όπως το 2009-10-11-13 στράφηκε με σχεδόν περιφρονητική ψυχρότητα, όταν δεν υιοθέτησε ευθέως τιμωρητική στάση έναντι μιας Ελλάδας που και στην φάση της ένταξής της στην Ευρωζώνη (ΠΑΣΟΚ) αλλά και εν συνεχεία στα χρόνια της ήπιας προσαρμογής (ΝΔ) την είχε στοργικά αγκαλιασμένη. Κι ας μοιραζόταν «το κοινωνικό μέρισμα» με τυμπανοκρουσίες (Ν. Χριστοδουλάκης – 2003). Κι ας αναγγέλλονταν παροχές «από τους καρπούς της ανάπτυξης» (Γ. Αλογοσκούφης – 2007). Και ύστερα ήρθαν οι μέλισσες…

Αν κάτι τέτοιο συμβεί – ΑΝ – τότε το καταπληκτικό εκείνο φιλμάκι με το οποίο μπήκαν και πάλι με χαχανητά και χοντράδες στην Ιστορία οι παροχές («τα 3χίλιαρα» μοιραζόμενα με τσάντες) μετά τις τραγικές πυρκαγιές της Ηλείας, ως μέσον άγρας ψήφων και «γυρίσματος του παιχνιδιού» , στερώντας τον μεν Σπήλιο Λιβανό το χαρτοφυλάκιο του υπουργού Γεωργίας/Αγροτικής Ανάπτυξης, τον δε βετεράνο Πέτρο Δούκα την ίδια την ιδιότητα μέλους της ΝΔ, κινδυνεύει να ανασυρθεί. Και να παίξει καθοριστικό ρόλο. Μαζί και με την ταχύτατα αναδυθείσα στην επιφάνεια εικόνα του νέου υπουργού Γεωργίας Γιώργου Γεωργαντά, τον οποίο ήδη υποδέχονται τα αγροτικά μπλόκα στον κόμβο Νίκαιας στην Λάρισα και Αιγίου στην Αχαΐα με διεκδικητική ατζέντα. έχοντας ήδη καταγράψει το πώς ο νέος υπουργός καλούσε (σε προεκλογική διάθεση) τους αυτοδιοικητικούς να «υπενθυμίσουν [στους πολίτες] που πήραν συμβάσεις από την ΝΔ και μπήκαν σε stage από την ΝΔ, πώς έχουν ωφεληθεί […] και πρέπει να ανταποδώσουν στο κόμμα».

Αυτές οι εικόνες/αυτές οι τοποθετήσεις είναι σκέτο (αυριανό, μεθαυριανό) δηλητήριο. Όχι διότι υπάρχει «στις Βρυξέλλες» οποιοδήποτε σχέδιο – ή και εκπεφρασμένη επιθυμία ακόμη – να ωθηθεί η διακυβέρνηση στην μετεκλογική Ελλάδα προς ένα πρότυπο του τύπου σούπερ-Μάριο Ντράγκι στην Ιταλία. Αλλά διότι έχει καταγραφεί η τάση της (και της πιο προσεκτικής, ακόμη) πτέρυγας της σημερινής Κυβέρνησης να καυχάται για το πόσο μεγάλο υπήρξε – και συνεχίζεται – το πακέτο στήριξης στην Ελλάδα λόγω της πανδημίας (ως % του ΑΕΠ, βεβαίως). Επαληθεύεται άλλωστε σε έκθεση του ίδιου του ESM που βρίσκει κορυφαία την Ιταλία σε στήριξη (45% του ΑΕΠ), ύστερα την Ισπανία (με 42%), επόμενη την Γερμανία (με 41% του δικού της ΑΕΠ) και ακριβώς επόμενη την Ελλάδα (με 29,3% του ΑΕΠ της), ενώ ειδικότερα τα απευθείας κονδύλια από τον Προϋπολογισμό και το React EU (22% του ΑΕΠ) είναι τα εντελώς κορυφαία πανευρωπαϊκά, ενώ οι εγγυήσεις έχουν επιλεγεί λιγότερα. Η τάση αυτή κινδυνεύει να αποδειχθεί αυτοτραυματιστική.

Η αλήθεια είναι ότι ο μέσος όρος στήριξης στην ΕΕ ήταν κάπου 30%, καθώς το ειδικό βάρος Γερμανίας αλλά και της Ισπανίας-Ιταλίας «τραβούν» προς τα πάνω. επίσης αλήθεια είναι ότι χώρες με σημαντικό ποσοστό του ΑΕΠ τους να προκύπτει από κλάδους όπως ο τουρισμός ή/και οι μεταφορές («φτερό στον άνεμο» της πανδημίας) είχαν ούτως ή άλλως μεγαλύτερη ανάγκη από στήριξη για να μην τις πάρει από κάτω το κύμα (tank under όπως λέγουν οι αγορές). Πλην όμως και ο ίδιος ο ESM απηύθυνε έκκληση στα Κράτη-μέλη να ξεκινήσουν να δημιουργούν τώρα αποθεματικά (αν μη τι άλλο για ενδεχόμενες νέες φάσεις της πανδημίας ή άλλη αναταραχή…), αλλά και οι αγορές βαθμιαία αρχίζουν να ανάβουν κόκκινο φωτάκι κινδύνου (για σειρά από λόγους, βέβαια: η απόδοση του Ελληνικού 10ετούς προσπέρασε αυτές τις μέρες το 2,5%, ενώ πριν ενάμιση χρόνο η χώρα είχε σηκώσει 10ετή κεφάλαια με 0,8%. Άμα βρεθούμε, λόγω του γενικού κύματος ανόδου των επιτοκίων στο 3,5-4% και την ίδια στιγμή ο ρυθμός ανάπτυξης σκοντάψει, προσδεθείτε.

Όπως λοιπόν το «λεφτά υπάρχουν», έστω και άδικα αποσπασμένο από συνολική τοποθέτηση ΓΑΠ λειτούργησε ως Ευρωπαϊκή απόδειξη ότι «οι Έλληνες δεν μπορούν να συγκρατηθούν» (χωρίς Τρόικα), όπως οι οριζόντιες μονιμοποιήσεις συμβασιούχων επί Προκόπη Παυλόπουλου, έστω και επιβαλλόμενες από το Ενωσιακό Δίκαιο, έφεραν αργότερα το πογκρόμ των Μνημονίων στον δημόσιο τομέα, τώρα οι χαλαρές εκφράσεις και τα χαχανητά δημιουργούν άσχημο υπόβαθρο συζήτησης για μια μεθαυριανή κατάσταση κρίσης.