Η υποδοχή Χρήστου Στυλιανίδη –Ευ. Τουρνά στην Πολιτική Προστασία

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Σε δυο επίπεδα κινείται η επιλογή του Χρήστου Στυλιανίδη για την πονεμένη θέση του υπουργού Πολιτικής Προστασίας και του Ευ. Τουρνά για εκείνην του υφυπουργού – πονεμένη μετά τις τρομερές φετινές πυρκαγιές, πονεμένη μετά και τον άστοχο χειρισμό της «πρώτης επιλογής» Βαγγέλη Αποστολάκη . (Υπάρχει και τρίτο επίπεδο, σημαντικό, που όμως έχει Κυπριακή κυρίως διάσταση και ως εκ τούτου λειτουργεί χωριστά). Το ένα επίπεδο είναι εκείνο του πολιτικού χειρισμού , των συμβολισμών, της διεύρυνσης της Κυβέρνησης Μητσοτάκη σε επίπεδο προσώπων αλλά και λειτουργικότητας: αυτό θα «κριθεί» δημοσκοπικά στο άμεσο μέλλον, πολιτικά στις εσωτερικές ισορροπίες της Κυβέρνησης στην πορεία προς τις κάλπες. Το άλλο επίπεδο είναι εκείνο που – σε άλλη χώρα, μετά από αντίστοιχες καταστροφές σαν τις φετινές – θα συγκέντρωνε το κύριο ενδιαφέρον: τι θα αλλάξει, τι θα προσφέρει το νέο υπουργείο, η νέα δομή, με την στελέχωση που του εξασφαλίσθηκε;

Θα μας επιτρέψει ο αναγνώστης να ξεκινήσουμε από το δεύτερο επίπεδο. Όπως γνωρίζουν – ή: θα όφειλαν να συνειδητοποιούν – οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ της διακυβέρνησης στην Ελλάδα, κάθε «διαρθρωτική» αλλαγή που εμπλέκει την Διοίκηση και στοχεύει στην μετάβαση σε άλλη λογική διακυβέρνησης ενός τομέα (εδώ: της Πολιτικής Προστασίας, με άμεση αιχμή την Πυροσβεστική, πλην όμως αύριο θα έχουμε πλημμυρικά φαινόμενα, μην σκεφτούμε καν τους σεισμούς…), απαιτεί πολύμηνο διάστημα προκειμένου να αρχίσει να αποδίδει – ακόμη και χρόνια, αν είναι να πάει βαθιά. Κάθε ευχή, λοιπόν, στον «Κύπριο και με εμπειρία Βρυξελλών» Χρήστο Στυλιανίδη, δηλαδή με φόντο μια Δημόσια Διοίκηση λειτουργική και με Αγγλοσαξωνικά αντανακλαστικά και με επίστρωση πραγματικότητας Βρυξελλών, καθώς και στον Ευ. Τουρνά που γνώρισε στην διαδρομή του τις πειθαρχίες αιχμής της Πολεμικής Αεροπορίας! Αλλά θα έχουν/έχουν ήδη ανώμαλη προσγείωση στο νέο υπουργικό σχήμα της Πολιτικής Προστασίας.

Όποιος νομίσει ότι το θέμα είναι η αγορά/διαδικασία προμήθειας νέων πυροσβεστικών αεροπλάνων (ή μακρόχρονης μίσθωσής τους), η κινητοποίηση μηχανισμών τηλεπισκόπησης, ή ακόμη-ακόμη η πληρέστερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του Ευρωπαϊκού RescEU (που το ίδρυσε πρωτοβουλία του ίδιου του Χρ. Στυλιανίδη μετά τις πολύνεκρες πυρκαγιές του 2018 – όχι δε μόνο στην Ελλάδα/το Μάτι), αληθινά δεν έχει δει το βάθος του προβλήματος. Άριστα έπραξε ο νεόκοπος υπουργός όταν έθεσε την έμφαση στην πρόληψη – αλλά πώς πρακτικά επιτυγχάνεται αυτή υπό Ελλαδικές συνθήκες; Παραδίπλα, υπάρχει η ανάγκη – η επιτακτική ανάγκη – να ξανακοιταχτεί η Πυροσβεστική σε επίπεδο ηγεσίας, όπου όχι απλώς η νυν Κυβέρνηση είχε προωθήσει/επιβραβεύσει ανθρώπους της ιεραρχίας βαρυνόμενους από την φρίκη στο Μάτι, αλλ’ είδε/άκουσε τους ίδιους αυτούς επιτελείς να…. ευχαριστούν μέσα στην κρίση δημόσια την πολιτική ηγεσία για την καθοδήγησή της! Ποιος/πώς θα κάνει τις κρίσεις; Το Μέγαρο Μαξίμου; Με τι κριτήρια λειτουργικότητας;

Το κυριότερο: ποιος/πώς θα συνδυάσει ένα αίτημα πειθαρχίας (ο φυγαδευθείς στο υπουργείο Εθν. Αμύνης Νίκος Χαρδαλιάς προσπαθούσε να το αποτυπώσει δημόσια με την εναλλαγή στολών στην τηλεοπτική του παρουσία, ο απομακρυνθείς Μιχ. Χρυσοχοΐδης με το συνολικό ύφος του: ο Ευ. Τουρνάς πέρασε μια ζωή με αληθινή στολή, άρα δεν χρειάζεται το ανάλογο τον Χρήστο Στυλιανίδη δύσκολα θα τον φανταζόταν κανείς να φέρει τα νεοσχεδιασμένα διάσημα/γαλόνια της Πολιτικής Προστασίας…) με μια αντίληψη ανοίγματος στην κοινωνία, με λογική κινητοποίησης του εθελοντισμού, ακόμη-ακόμη των ανθρώπων των πληττόμενων τόπων τις στιγμές της κρίσης. Και, βέβαια, φόντο σε όλα αυτά ο τωρινός ρόλος της Πολιτικής Προστασίας στο ξεδίπλωμα της νέας, επίμονης, φάσης της πανδημίας του κορωνοϊού…

Αν, τώρα, πάμε στο επίπεδο των πολιτικών χειρισμών και των συμβολισμών, η περίπτωση Χρ. Στυλιανίδη αποτελεί – σε αντίθεση με το εγχείρημα Βαγγέλη Αποστολάκη – κινητοποίηση ανθρώπινων πόρων από τον χώρο της κυρίως πολιτικής. Αυτό είναι κάτι θετικό: οι κεντρικές πολιτικές θέσεις είναι για ανθρώπους της πολιτικής. Το πρόβλημα για τον Πρωθυπουργό (και όσους τον συμβούλευαν: π.χ. τον Έλληνα Επίτροπο Μαργαρίτη Σχοινά ,αντί του εξ απορρήτων στο Μαξίμου Γρηγόρη Δημητριάδη της προηγούμενης φάσης) αν προέλθει, θα προέλθει από τις εσωτερικές ισορροπίες του κυβερνώντος κόμματος. Από ‘κει και η δυσάρεστη αντίθεση προς «τον Κύπριο», ο οποίος «χρειάστηκε πολιτογράφηση για να ορκισθεί». Είναι ωστόσο ενδιαφέρον να σημειώσει κανείς ότι από πλευράς Αξιωματικής Αντιπολίτευσης – απ’ όπου τορπιλίστηκε η λύση Αποστολάκη – υπήρξε, με τον χαρακτηρισμό Τσίπρα για τον Χρ. Στυλιανίδη ως «άνθρωπο με ανοιχτό μυαλό», μια απαρχή συναίνεσης. (Πρόσθετο ενδιαφέρον στοιχείο: στις εσωκομματικές διεργασίες, στον ΣΥΡΙΖΑ, είχε καταγραφεί ισχυρή τάση να συνεχισθεί μια στάση αντιπαράθεσης επί των επιλογών προσώπων. Επιλογή Τσίπρα υπήρξε να μην αντιταχθεί στην ανάδειξη Στυλιανίδη). Αυτά, πάντως, θα κριθούν τώρα στην «άλλη» πράξη, στην διαχείριση, στις κρίσεις, στις πολιτικές ισορροπίες – μετά τις φθινοπωρινές δημοσκοπήσεις.

Είπαμε ήδη στην αρχή ότι υπάρχει και Κυπριακή διάσταση. Ο πρώην Κυβερνητικός Εκπρόσωπος του Προέδρου Αναστασιάδη, ο οποίος επ’ εσχάτων ήταν σε πλήρη αντιπαράθεση με τον – απερχόμενο, το 2023 – Πρόεδρο με αιχμή την δυσάρεστη υπόθεση των «χρυσών διαβατηρίων», εθεωρείτο μέχρι και υποψήφιος για την Προεδρία της Κύπρου Ασφαλώς, δε, σε φάση κομβικών επιλογών για το αύριο/μεθαύριο του Κυπριακού, ο Χρήστος Στυλιανίδης δεν θα είναι αμελητέα ποσότητα έστω και ευρισκόμενος στην Αθήνα. Όσοι φοβούνται ότι κινδυνεύει αυτό να δηλητηριάσει τις σχέσεις Αθηνών-Λευκωσίας μάλλον υπερβάλλουν, πλην όμως… έχουμε δει και χειρότερα.

Υστερόγραφο: στην θητεία του ως Επιτρόπου για την Ανθρωπιστική Βοήθεια και την Διαχείριση Κρίσεων στις Βρυξέλλες, ο Χρ. Στυλιανίδης «άνοιξε δρόμους», πρότυπους δρόμους στην ειλικρινέστερη συνεργασία της Ευρώπης με τις Αφρικανικές ιδίως χώρες: αυτή του η διάσταση θα ήταν αληθινά πολύτιμη στην Αθήνα, τώρα που η γειτονική Τουρκία ανοίγεται δυναμικά και στην Αφρική με πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.

Όμως… ας τον αφήσουμε για την ώρα τον άνθρωπο να κάνει την λάντζα της Πολιτικής Προστασίας.